Nüfus Teorilerinin Tarihsel Süreci ve Mekânsal Yansımaları
Bu çalışma, tarihsel süreç içerisinde nüfus teorilerinin gelişimini ve bu teorilerin günümüzdeki demografik dinamikleri anlama çabalarındaki önemini tematik ve kronolojik bir sistematikle ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, nüfus olgusunun farklı disiplinlerce nasıl yorumlandığını, dönemsel pa...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Atatürk University
2025-06-01
|
| Series: | Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4897051 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Bu çalışma, tarihsel süreç içerisinde nüfus teorilerinin gelişimini ve bu teorilerin günümüzdeki demografik dinamikleri anlama çabalarındaki önemini tematik ve kronolojik bir sistematikle ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, nüfus olgusunun farklı disiplinlerce nasıl yorumlandığını, dönemsel paradigmaların nüfus düşüncesini nasıl biçimlendirdiğini ve ortaya çıkan çeşitli teorilerin birbiriyle olan ilişkilerini çözümlemektir. Bu doğrultuda, İbn Haldun’un Umran Teorisi mekânsal ve toplumsal zemin üzerinden değerlendirilmekte; Malthus’un kıt kaynaklar yaklaşımı, Marx’ın yapısal eşitsizlik bağlamındaki nüfus anlayışı ve Demografik Geçiş Teorisi çerçevesinde nüfus dinamiklerinin tarihsel değişimi dört aşamada ele alınmaktadır. Son olarak, Boserup’un tarımsal yenilik odaklı karşıt görüşü bu teorilerle karşılaştırılmaktadır.Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; literatür taraması ve kavramsal analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Birincil veri kaynaklarını, nüfus teorileri üzerine kaleme alınmış akademik yayınlar, kuramsal metinler ve uluslararası raporlar oluşturmaktadır. Mevcut literatürde, teorilerin çoğunlukla birbirinden kopuk biçimde ele alındığı görülmektedir. Bu çalışma, nüfus teorilerini tarihsel geçişleriyle bütüncül biçimde analiz etmektedir.Elde edilen bulgular, nüfus değişkenlerinin yalnızca sayısal değil, toplumsal, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, sürdürülebilir nüfus politikalarının geliştirilmesinde teorik zenginliğin belirleyici rolü vurgulanmaktadır. |
|---|---|
| ISSN: | 2822-5589 |