استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی

در پژوهش حاضر، اثرات تلفیقی اسانس استخراج‌شده از گیاه پونه و اسپورهای بیماری‌زای جدایه OZ1 قارچ بیمارگر Beauveria bassiana (Bals.) Vuill. در کاهش جمعیت شپشه قرمز آرد Tribolium castaneum (Herbst)، مورد بررسی قرار گرفت. بیش‌ترین درصد تلفات حشرات بالغ شپشه قرمز آرد (5/82 درصد) در بالاترین غلظت مورد است...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مرتضی باقری خانیمنی, امین صدارتیان جهرمی, حجت اله محمدی, مصطفی حقانی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Guilan 2025-02-01
Series:تحقیقات آفات گیاهی
Subjects:
Online Access:https://iprj.guilan.ac.ir/article_8597_433f45fb1ddfaa0153203d312eaaa192.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850140061168828416
author مرتضی باقری خانیمنی
امین صدارتیان جهرمی
حجت اله محمدی
مصطفی حقانی
author_facet مرتضی باقری خانیمنی
امین صدارتیان جهرمی
حجت اله محمدی
مصطفی حقانی
author_sort مرتضی باقری خانیمنی
collection DOAJ
description در پژوهش حاضر، اثرات تلفیقی اسانس استخراج‌شده از گیاه پونه و اسپورهای بیماری‌زای جدایه OZ1 قارچ بیمارگر Beauveria bassiana (Bals.) Vuill. در کاهش جمعیت شپشه قرمز آرد Tribolium castaneum (Herbst)، مورد بررسی قرار گرفت. بیش‌ترین درصد تلفات حشرات بالغ شپشه قرمز آرد (5/82 درصد) در بالاترین غلظت مورد استفاده از اسانس پونه (67/26 میکرولیتر اسانس در لیتر هوا) مشاهده شد. غلظت لازم برای نابودی 50 درصد حشرات مورد مطالعه (LC50 برابر 26/15 میکرولیتر اسانس در لیتر هوا) برآورد شد. اسانس پونه قادر به حفظ اثرات کشندگی مطلوب خود تا حدود 20 روز بود. تیمار حشرات بالغ با غلظت‌های مختلف اسانس پونه (LC10، LC20، LC30 و LC40 ) روند افزایش جمعیت و تغذیه شپشه قرمز آرد را طی یک دوره سه ماهه با اختلال مواجه نمود. ارزیابی پتانسیل بیماری‌زایی قارچ بیمارگر B. bassiana نشان داد که حشرات بالغ پس از مواجهه با بالاترین غلظت مورد استفاده (108 کنیدی بر میلی‌لیتر)، تنها متحمل مرگ و میر حدود 6 درصدی شدند. در مرحله نهایی، اثرات تیمارهای تلفیقی شامل 1- استفاده هم‌زمان از غلظت‌های مختلف زیرکشنده اسانس (LC5، LC10، LC15، LC20 و LC25) و اسپورهای بیماری‌زای قارچ بیمارگر (غلظت 106 کنیدی بر میلی‌لیتر)، 2- تقدم استفاده از اسانس و 3- تقدم استفاده از قارچ بیمارگر، در ایجاد تلفات در جمعیت حشرات بالغ شپشه قرمز آرد مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که درصد تلفات حشرات بالغ شپشه قرمز آرد در تیمارهای تلفیقی کاربرد هم‌زمان اسانس و قارچ و تقدم استفاده از اسانس، به‌مراتب بیش‌تر بود. یافته‌های پژوهش حاضر اثرات هم‌افزایی تیمارهای تلفیقی را تأیید می­ کند.
format Article
id doaj-art-4e382f75ad0a49ecab34bd789012a77d
institution OA Journals
issn 2322-2409
2538-6123
language fas
publishDate 2025-02-01
publisher University of Guilan
record_format Article
series تحقیقات آفات گیاهی
spelling doaj-art-4e382f75ad0a49ecab34bd789012a77d2025-08-20T02:29:59ZfasUniversity of Guilanتحقیقات آفات گیاهی2322-24092538-61232025-02-01144718910.22124/iprj.2025.29979.16278597استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهیمرتضی باقری خانیمنی0امین صدارتیان جهرمی1حجت اله محمدی2مصطفی حقانی3گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانگروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانگروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانگروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایراندر پژوهش حاضر، اثرات تلفیقی اسانس استخراج‌شده از گیاه پونه و اسپورهای بیماری‌زای جدایه OZ1 قارچ بیمارگر Beauveria bassiana (Bals.) Vuill. در کاهش جمعیت شپشه قرمز آرد Tribolium castaneum (Herbst)، مورد بررسی قرار گرفت. بیش‌ترین درصد تلفات حشرات بالغ شپشه قرمز آرد (5/82 درصد) در بالاترین غلظت مورد استفاده از اسانس پونه (67/26 میکرولیتر اسانس در لیتر هوا) مشاهده شد. غلظت لازم برای نابودی 50 درصد حشرات مورد مطالعه (LC50 برابر 26/15 میکرولیتر اسانس در لیتر هوا) برآورد شد. اسانس پونه قادر به حفظ اثرات کشندگی مطلوب خود تا حدود 20 روز بود. تیمار حشرات بالغ با غلظت‌های مختلف اسانس پونه (LC10، LC20، LC30 و LC40 ) روند افزایش جمعیت و تغذیه شپشه قرمز آرد را طی یک دوره سه ماهه با اختلال مواجه نمود. ارزیابی پتانسیل بیماری‌زایی قارچ بیمارگر B. bassiana نشان داد که حشرات بالغ پس از مواجهه با بالاترین غلظت مورد استفاده (108 کنیدی بر میلی‌لیتر)، تنها متحمل مرگ و میر حدود 6 درصدی شدند. در مرحله نهایی، اثرات تیمارهای تلفیقی شامل 1- استفاده هم‌زمان از غلظت‌های مختلف زیرکشنده اسانس (LC5، LC10، LC15، LC20 و LC25) و اسپورهای بیماری‌زای قارچ بیمارگر (غلظت 106 کنیدی بر میلی‌لیتر)، 2- تقدم استفاده از اسانس و 3- تقدم استفاده از قارچ بیمارگر، در ایجاد تلفات در جمعیت حشرات بالغ شپشه قرمز آرد مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که درصد تلفات حشرات بالغ شپشه قرمز آرد در تیمارهای تلفیقی کاربرد هم‌زمان اسانس و قارچ و تقدم استفاده از اسانس، به‌مراتب بیش‌تر بود. یافته‌های پژوهش حاضر اثرات هم‌افزایی تیمارهای تلفیقی را تأیید می­ کند.https://iprj.guilan.ac.ir/article_8597_433f45fb1ddfaa0153203d312eaaa192.pdfآفات انباریاسانس‌های گیاهیقارچ‌های بیمارگر حشراتمدیریت تلفیقی آفات
spellingShingle مرتضی باقری خانیمنی
امین صدارتیان جهرمی
حجت اله محمدی
مصطفی حقانی
استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی
تحقیقات آفات گیاهی
آفات انباری
اسانس‌های گیاهی
قارچ‌های بیمارگر حشرات
مدیریت تلفیقی آفات
title استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی
title_full استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی
title_fullStr استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی
title_full_unstemmed استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی
title_short استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه Mentha longifolia و Beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت Tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی
title_sort استفاده تلفیقی از اسانس گیاه پونه mentha longifolia و beauveria bassiana برای مدیریت جمعیت tribolium castaneum در شرایط آزمایشگاهی
topic آفات انباری
اسانس‌های گیاهی
قارچ‌های بیمارگر حشرات
مدیریت تلفیقی آفات
url https://iprj.guilan.ac.ir/article_8597_433f45fb1ddfaa0153203d312eaaa192.pdf
work_keys_str_mv AT mrtḍybạqrykẖạnymny ạstfạdhtlfyqyạzạsạnsgyạhpwnhmenthalongifoliawbeauveriabassianabrạymdyrytjmʿyttriboliumcastaneumdrsẖrạyṭậzmạysẖgạhy
AT ạmynṣdạrtyạnjhrmy ạstfạdhtlfyqyạzạsạnsgyạhpwnhmenthalongifoliawbeauveriabassianabrạymdyrytjmʿyttriboliumcastaneumdrsẖrạyṭậzmạysẖgạhy
AT ḥjtạlhmḥmdy ạstfạdhtlfyqyạzạsạnsgyạhpwnhmenthalongifoliawbeauveriabassianabrạymdyrytjmʿyttriboliumcastaneumdrsẖrạyṭậzmạysẖgạhy
AT mṣṭfyḥqạny ạstfạdhtlfyqyạzạsạnsgyạhpwnhmenthalongifoliawbeauveriabassianabrạymdyrytjmʿyttriboliumcastaneumdrsẖrạyṭậzmạysẖgạhy