تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک

سابقه و هدف: با توجه به محدود بودن منابع آب سطحی و ظرفیت مخازن سدها، مدیریت علمی و ارائه سیاست بهره‌برداری بهینه از مخازن، امری لازم و حیاتی در جهت برآورده کردن نیازهای آبی است. همچنین با توجه به اهمیت و استفاده از منابع آب و تخصیص بهینه این منبع کمیاب بین مصارف مختلف در منطقه سیستان ضروری به نظر می...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: جواد شهرکی, علی سردارشهرکی, صفیه نوری
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2019-02-01
Series:پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
Subjects:
Online Access:https://jwsc.gau.ac.ir/article_4461_8d8f4353c1da88e209f59058187c1fd7.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850106712113020928
author جواد شهرکی
علی سردارشهرکی
صفیه نوری
author_facet جواد شهرکی
علی سردارشهرکی
صفیه نوری
author_sort جواد شهرکی
collection DOAJ
description سابقه و هدف: با توجه به محدود بودن منابع آب سطحی و ظرفیت مخازن سدها، مدیریت علمی و ارائه سیاست بهره‌برداری بهینه از مخازن، امری لازم و حیاتی در جهت برآورده کردن نیازهای آبی است. همچنین با توجه به اهمیت و استفاده از منابع آب و تخصیص بهینه این منبع کمیاب بین مصارف مختلف در منطقه سیستان ضروری به نظر می‌رسد، که برنامه ایی جهت تحقق این هدف پایه‌ریزی شود در منطقه موردمطالعه و داخل کشور تاکنون تحقیقی در مورد تخصیص بهینه آب با کاربرد الگوریتم پیشرفته فرا ابتکاری PSO جهت بهینه سازی مخازن چاه نیمه سیستان استفاده نگردیده است. از این‌رو در پژوهش حاضر سعی گردیده است که تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه نیمه سیستان تحت سه سناریوهای مدیریتی (سناریوی تثبیت ریزگردها، توسعه کشاورزی و انتقال خط لوله دوم آب شرب از مخازن چاه‌نیمه به شهرستان زاهدان) با استفاده از تکنیک فرا ابتکاری ازدحام ذرات (PSO) موردبررسی قرارگرفته است. مواد و روش ها: روش بهینه‌سازی انبوه ذرات یا به‌اختصار بهینه‌سازی انبوه (PSO) یک الگوریتم بهینه‌سازی تصادفی بر اساس جمعیت است که از شبیه‌سازی رفتار اجتماعی گروه پرندگان الهام گرفته‌شده است. در الگوریتم بهینه‌سازی انبوه ذرات، موجوداتی وجود دارند که آن‌ها ذره نامیده می‌شوند و در فضای جستجوی تابعی که قصد کمینه کردن (یا بهینه کردن) مقدار آن می‌باشد، پخش‌شده‌اند. هر ذره مقدار تابع هدف را در موقعیتی از فضا که در آن قرارگرفته است ،محاسبه می‌کند. در این پژوهش از الگوریتم مذکور جهت تخصیص بهینه منابع آب استفاده گردید. تابع هدف در این پژوهش بهینه سازی و حداکثر سازی میزان تأمین آب می باشد. همچنین قیود مربوطه به تابع هدف، قیود سیستماتیک، قیود و محدودیت های الگوریتم (PSO) و قیود و محدودیت های مخازن در منطقه مورد می باشد. یافته‌ها: بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، مقدار بهینه رهاسازی شده در سال 1364 (سال اول) 39/25 میلیون مترمکعب با میزان تقاضای 31/98 میلیون مترمکعب بوده که مقدار 91/72 میلیون مترمکعب تأمین نیاز انجام نشده است. مقایسه چهار سال پایانی نشان می‌دهد که در سال 29 عدم تأمین نیاز کمتری نسبت به سه سال بعدی خود داشته است. سناریوی تثبیت ریزگردها در منطقه موردمطالعه به‌عنوان یک پروژه اجرایی جدی مطرح بوده که نتایج اجرای این سناریو نشان داد که کاربرد الگوریتم مورداستفاده می‌تواند تخصیص بهینه منابع آب را به‌خوبی انجام داده و موردتوجه قرار گیرد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده پیشنهاد می‌گردد که مدلسازی های فرا ابتکاری می تواند تخصیص بهینه کاملتری با حداقل خطا در تابع هدف را بدست دهد.
format Article
id doaj-art-4cacb91ab1b34f1ebced189ada5f7e0a
institution OA Journals
issn 2322-2069
2322-2794
language fas
publishDate 2019-02-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
spelling doaj-art-4cacb91ab1b34f1ebced189ada5f7e0a2025-08-20T02:38:46ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesپژوهش‌های حفاظت آب و خاک2322-20692322-27942019-02-01256254610.22069/jwsc.2019.14606.29484461تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاکجواد شهرکی0علی سردارشهرکی1صفیه نوری2دانشیار علوم اقتصادی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهداندانشکده علوم زیست محیطی و کشاورزی پایدار، دانشگاه سیستان و بلوچستاندانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدانسابقه و هدف: با توجه به محدود بودن منابع آب سطحی و ظرفیت مخازن سدها، مدیریت علمی و ارائه سیاست بهره‌برداری بهینه از مخازن، امری لازم و حیاتی در جهت برآورده کردن نیازهای آبی است. همچنین با توجه به اهمیت و استفاده از منابع آب و تخصیص بهینه این منبع کمیاب بین مصارف مختلف در منطقه سیستان ضروری به نظر می‌رسد، که برنامه ایی جهت تحقق این هدف پایه‌ریزی شود در منطقه موردمطالعه و داخل کشور تاکنون تحقیقی در مورد تخصیص بهینه آب با کاربرد الگوریتم پیشرفته فرا ابتکاری PSO جهت بهینه سازی مخازن چاه نیمه سیستان استفاده نگردیده است. از این‌رو در پژوهش حاضر سعی گردیده است که تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه نیمه سیستان تحت سه سناریوهای مدیریتی (سناریوی تثبیت ریزگردها، توسعه کشاورزی و انتقال خط لوله دوم آب شرب از مخازن چاه‌نیمه به شهرستان زاهدان) با استفاده از تکنیک فرا ابتکاری ازدحام ذرات (PSO) موردبررسی قرارگرفته است. مواد و روش ها: روش بهینه‌سازی انبوه ذرات یا به‌اختصار بهینه‌سازی انبوه (PSO) یک الگوریتم بهینه‌سازی تصادفی بر اساس جمعیت است که از شبیه‌سازی رفتار اجتماعی گروه پرندگان الهام گرفته‌شده است. در الگوریتم بهینه‌سازی انبوه ذرات، موجوداتی وجود دارند که آن‌ها ذره نامیده می‌شوند و در فضای جستجوی تابعی که قصد کمینه کردن (یا بهینه کردن) مقدار آن می‌باشد، پخش‌شده‌اند. هر ذره مقدار تابع هدف را در موقعیتی از فضا که در آن قرارگرفته است ،محاسبه می‌کند. در این پژوهش از الگوریتم مذکور جهت تخصیص بهینه منابع آب استفاده گردید. تابع هدف در این پژوهش بهینه سازی و حداکثر سازی میزان تأمین آب می باشد. همچنین قیود مربوطه به تابع هدف، قیود سیستماتیک، قیود و محدودیت های الگوریتم (PSO) و قیود و محدودیت های مخازن در منطقه مورد می باشد. یافته‌ها: بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، مقدار بهینه رهاسازی شده در سال 1364 (سال اول) 39/25 میلیون مترمکعب با میزان تقاضای 31/98 میلیون مترمکعب بوده که مقدار 91/72 میلیون مترمکعب تأمین نیاز انجام نشده است. مقایسه چهار سال پایانی نشان می‌دهد که در سال 29 عدم تأمین نیاز کمتری نسبت به سه سال بعدی خود داشته است. سناریوی تثبیت ریزگردها در منطقه موردمطالعه به‌عنوان یک پروژه اجرایی جدی مطرح بوده که نتایج اجرای این سناریو نشان داد که کاربرد الگوریتم مورداستفاده می‌تواند تخصیص بهینه منابع آب را به‌خوبی انجام داده و موردتوجه قرار گیرد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده پیشنهاد می‌گردد که مدلسازی های فرا ابتکاری می تواند تخصیص بهینه کاملتری با حداقل خطا در تابع هدف را بدست دهد.https://jwsc.gau.ac.ir/article_4461_8d8f4353c1da88e209f59058187c1fd7.pdfتخصیص بهینهچاه نیمه سیستانآب و خاکسناریوی تثبیت ریزگردهاالگوریتم ازدحام ذرات
spellingShingle جواد شهرکی
علی سردارشهرکی
صفیه نوری
تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک
پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
تخصیص بهینه
چاه نیمه سیستان
آب و خاک
سناریوی تثبیت ریزگردها
الگوریتم ازدحام ذرات
title تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک
title_full تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک
title_fullStr تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک
title_full_unstemmed تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک
title_short تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک
title_sort تخصیص بهینه منابع آب مخازن چاه‌نیمه سیستان تحت سناریوهای مدیریتی آب و خاک
topic تخصیص بهینه
چاه نیمه سیستان
آب و خاک
سناریوی تثبیت ریزگردها
الگوریتم ازدحام ذرات
url https://jwsc.gau.ac.ir/article_4461_8d8f4353c1da88e209f59058187c1fd7.pdf
work_keys_str_mv AT jwạdsẖhrḵy tkẖṣyṣbhynhmnạbʿậbmkẖạzncẖạhnymhsystạntḥtsnạrywhạymdyrytyậbwkẖạḵ
AT ʿlysrdạrsẖhrḵy tkẖṣyṣbhynhmnạbʿậbmkẖạzncẖạhnymhsystạntḥtsnạrywhạymdyrytyậbwkẖạḵ
AT ṣfyhnwry tkẖṣyṣbhynhmnạbʿậbmkẖạzncẖạhnymhsystạntḥtsnạrywhạymdyrytyậbwkẖạḵ