Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin Anatomisi

Türkiye uygulamış olduğu laiklik pratiği ile İslam dünyasında benzeri olmayan bir ülkedir. Ancak Türkiye’de kurumsallaşmış bulunan laiklik uygulamaları bu uygulamanın anavatanı olarak görülebilecek Batı toplumlarındaki uygulamalara da pek benzememektedir. Türk Laikliğini müstesna kılan en temel unsu...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Mustafa Şan
Format: Article
Language:English
Published: Sakarya University 2014-07-01
Series:Akademik İncelemeler Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/17745
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850123147463884800
author Mustafa Şan
author_facet Mustafa Şan
author_sort Mustafa Şan
collection DOAJ
description Türkiye uygulamış olduğu laiklik pratiği ile İslam dünyasında benzeri olmayan bir ülkedir. Ancak Türkiye’de kurumsallaşmış bulunan laiklik uygulamaları bu uygulamanın anavatanı olarak görülebilecek Batı toplumlarındaki uygulamalara da pek benzememektedir. Türk Laikliğini müstesna kılan en temel unsur, onun dini toplum hayatından tümden kaldırmak gibi aslında laik bir devletin yapmaması gereken bir misyonu kendisine hedef olarak seçmesidir. Türkiye bunu yaparken de türlü çelişkili durumlar içinde bulunmaktadır. Bir taraftan 1923 Lozan Antlaşması ile ülkenin kimliğini din üzerinden tanımlayarak adeta dinin belirleyici olduğu bir kuruluş devresi yaşayıp din kurumunu denetim altında tutan resmi din örgütlenmesini Devlet eli ile işletirken, 1937 yılına kadar devam eden bir dizi inkılâplar ile de dinin toplum nezdindeki etkisini azaltılmaya çalışılmaktadır. Türkiye’de din, devletin bütün agresif (assertive) laiklik uygulamalarına rağmen elini üzerinden bütünü ile çekmeyi düşünmediği dahası dini yönlendirme ve sınırlama yetkisini her zaman elinde bulundurduğu bir eklektik laiklik uygulaması hayatta olmuştur. Bu yazıda Türk Laikliğinin gelişim süreçlerinde onu dünyadaki tüm uygulamalardan müstesna kılan belli başlı unsurlar üzerinde durularak Türk Laiklik doktrininin yapı sökümü denemesinde bulunulacaktır.
format Article
id doaj-art-4ae7c1b507944904ab0388a1e9fd4ba5
institution OA Journals
issn 1306-7885
language English
publishDate 2014-07-01
publisher Sakarya University
record_format Article
series Akademik İncelemeler Dergisi
spelling doaj-art-4ae7c1b507944904ab0388a1e9fd4ba52025-08-20T02:34:40ZengSakarya UniversityAkademik İncelemeler Dergisi1306-78852014-07-017212628Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin AnatomisiMustafa ŞanTürkiye uygulamış olduğu laiklik pratiği ile İslam dünyasında benzeri olmayan bir ülkedir. Ancak Türkiye’de kurumsallaşmış bulunan laiklik uygulamaları bu uygulamanın anavatanı olarak görülebilecek Batı toplumlarındaki uygulamalara da pek benzememektedir. Türk Laikliğini müstesna kılan en temel unsur, onun dini toplum hayatından tümden kaldırmak gibi aslında laik bir devletin yapmaması gereken bir misyonu kendisine hedef olarak seçmesidir. Türkiye bunu yaparken de türlü çelişkili durumlar içinde bulunmaktadır. Bir taraftan 1923 Lozan Antlaşması ile ülkenin kimliğini din üzerinden tanımlayarak adeta dinin belirleyici olduğu bir kuruluş devresi yaşayıp din kurumunu denetim altında tutan resmi din örgütlenmesini Devlet eli ile işletirken, 1937 yılına kadar devam eden bir dizi inkılâplar ile de dinin toplum nezdindeki etkisini azaltılmaya çalışılmaktadır. Türkiye’de din, devletin bütün agresif (assertive) laiklik uygulamalarına rağmen elini üzerinden bütünü ile çekmeyi düşünmediği dahası dini yönlendirme ve sınırlama yetkisini her zaman elinde bulundurduğu bir eklektik laiklik uygulaması hayatta olmuştur. Bu yazıda Türk Laikliğinin gelişim süreçlerinde onu dünyadaki tüm uygulamalardan müstesna kılan belli başlı unsurlar üzerinde durularak Türk Laiklik doktrininin yapı sökümü denemesinde bulunulacaktır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/17745laikliksekülerlikkemalizmsecularismkemalismlaicismreligion and state relations
spellingShingle Mustafa Şan
Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin Anatomisi
Akademik İncelemeler Dergisi
laiklik
sekülerlik
kemalizm
secularism
kemalism
laicism
religion and state relations
title Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin Anatomisi
title_full Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin Anatomisi
title_fullStr Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin Anatomisi
title_full_unstemmed Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin Anatomisi
title_short Baskıcı Bir Laiklik Modeli Olarak Türk Laikliğinin Anatomisi
title_sort baskici bir laiklik modeli olarak turk laikliginin anatomisi
topic laiklik
sekülerlik
kemalizm
secularism
kemalism
laicism
religion and state relations
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/17745
work_keys_str_mv AT mustafasan baskıcıbirlaiklikmodeliolarakturklaikligininanatomisi