شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران

هدف: اقتصاد اشتراکی به‌عنوان مفهومی نوآورانه و پیشگام در زمینۀ انقلاب صنعتی نسل ۴.۰، الگوی جدیدی را برای بهره‌گیری مشترک از منابع و خدمات معرفی کرده است. به‌دلیل هزینه‌های سنگین تأمین منابع وعدم قابلیت کسب‌وکارها در تحمل این هزینه‌ها، ضرورت استفاده از عملکردهای انعطاف‌پذیرتر، در جذب منابع ارزان‌تر ب...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مروا صادقی, عبدالحمید صفایی قادیکلایی, حمیدرضا فلاح لاجیمی, مجتبی احمدی نوذری
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran 2025-03-01
Series:مدیریت صنعتی
Subjects:
Online Access:https://imj.ut.ac.ir/article_101106_ed9e49c0b0c45b29f434dde31b8c17cb.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850201304021860352
author مروا صادقی
عبدالحمید صفایی قادیکلایی
حمیدرضا فلاح لاجیمی
مجتبی احمدی نوذری
author_facet مروا صادقی
عبدالحمید صفایی قادیکلایی
حمیدرضا فلاح لاجیمی
مجتبی احمدی نوذری
author_sort مروا صادقی
collection DOAJ
description هدف: اقتصاد اشتراکی به‌عنوان مفهومی نوآورانه و پیشگام در زمینۀ انقلاب صنعتی نسل ۴.۰، الگوی جدیدی را برای بهره‌گیری مشترک از منابع و خدمات معرفی کرده است. به‌دلیل هزینه‌های سنگین تأمین منابع وعدم قابلیت کسب‌وکارها در تحمل این هزینه‌ها، ضرورت استفاده از عملکردهای انعطاف‌پذیرتر، در جذب منابع ارزان‌تر برجسته شده است. در این راستا، بهره‌گیری از مدل‌های کسب‌وکار نوآورانه، مانند اقتصاد اشتراکی می‌تواند به کسب‌وکارها کمک کند تا با افزایش انعطاف‌پذیری، منابع خود را با سرعت بیشتر و هزینۀ کمتر فراهم کنند. همچنین، با به‌اشتراک‌گذاشتن منابع و دسترسی به تخصص‌ها و تجهیزات پیشرفته، کسب‌وکارها می‌توانند بهره‌وری خود را افزایش دهند و به بهترین نحو از منابع موجود بهره‌مند شوند. با توجه به اهمیت صنعت خودرو در ایران و سهم حدود ۴ درصدی در تولید ناخالص داخلی و سهم ۱۲ درصدی در اشتغال‌زایی، این صنعت در شبکۀ تولید ملی جایگاه ویژه‌ای دارد. در نتیجه، اقتصاد اشتراکی به‌عنوان یک تحول استراتژیک اساسی، می‌تواند به بهینه‌سازی چشمگیر فرایندها و افزایش بهره‌وری در زنجیرۀ تولید این صنعت منجر شود و به‌عنوان یک پتانسیل نوآوری برای ارتقای مدل‌های کسب‌وکار نیز مطرح باشد. هدف از این پژوهش، شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران است.روش: در پژوهش حاضر پس از مرور ادبیات و استفاده از نظرهای خبرگان با تکنیک دلفی فازی، موانع مؤثر شناسایی شد. در این پژوهش، ۲۰ نفر از مدیران ارشد صنعت خودرو (شامل ایران‌خودرو، سایپا، مدیران خودرو، دنیای ماموت، کرمان موتور) در واحدهای مورد مطالعه، به‌عنوان خبرگان انتخاب شدند. این افراد دوره‌های آموزشی مرتبط با موضوع این پژوهش را در واحدهای صنعتی گذرانده بودند. با استفاده از تکنیک دیمتل تجدیدنظر شده، روابط بین موانع تعیین شد. در ادامه با استفاده از مدل ساختاری M-TISM روابط تفسیر و سطح‌بندی شدند و موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B تبیین شد.یافته‌ها: با نظرسنجی از خبرگان، ۱۳ مانع مؤثر استخراج‌شده از ادبیات، تدوین شد و با استفاده از تکنیک‌های مدل‌های ساختاری، موانع در ۵ سطح قرار گرفتند. موانع 2C و 6C به‌عنوان سطح ریشه معرفی شده‌اند که عبارت‌اند از: سطح پایین اطلاعات در خصوص حوزۀ اقتصاد اشتراکی B2B، خلأهای قانونی، حقوقی و نظارتی در دستورالعمل‌های اشتراک‌گذاری. موانع 1C، 3C، 11 Cو 13C به‌عنوان سطح لایه تعیین شده‌اند و عبارت‌اند از: سطح پایین اعتماد بین کسب‌وکارها، مقاومت در برابر پذیرش تغییرات مدل‌های کسب‌وکار جدید، سطح پایین شفافیت و ردیابی جریان منابع بین طرفین، ریسک‌های مربوط به زمان‌بندی تحویل به‌موقع. سطح پایین سیاست‌های امنیتی حفاظت داده‌ها، مسائل مربوط به مدیریت منابع مالی و درآمد، مسائل قیمت‌گذاری، تفاوت سطح تکنولوژی به‌کاررفته در سازمان، سطح پایین زیرساخت و حمایت نامناسب، حساسیت در انتخاب شرکای مناسب جهت اشتراک‌گذاری، فقدان پلتفرم جامع برای اشتراک‌گذاری B۲Bدر لایه‌های میانی سطح‌بندی شده‌اند.نتیجه‌گیری: مدیران با برطرف‌کردن موانع سطح 5 که موانع ریشه و تأثیرگذار شناسایی شدند، می‌توانند سایر موانع را نیز مدیریت کنند. همچنین مدیران باید به موانع سطح 1، به‌عنوان موانع بسیار تأثیرپذیر توجه کنند.
format Article
id doaj-art-4978397349824c4e881da7566ad07056
institution OA Journals
issn 2008-5885
2423-5369
language fas
publishDate 2025-03-01
publisher University of Tehran
record_format Article
series مدیریت صنعتی
spelling doaj-art-4978397349824c4e881da7566ad070562025-08-20T02:12:02ZfasUniversity of Tehranمدیریت صنعتی2008-58852423-53692025-03-01171346910.22059/imj.2024.370221.1008116101106شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایرانمروا صادقی0عبدالحمید صفایی قادیکلایی1حمیدرضا فلاح لاجیمی2مجتبی احمدی نوذری3دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.استاد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.استادیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.پژوهشگر پسادکتری، گروه تولید وارویک، دانشگاه وارویک، انگلستان.هدف: اقتصاد اشتراکی به‌عنوان مفهومی نوآورانه و پیشگام در زمینۀ انقلاب صنعتی نسل ۴.۰، الگوی جدیدی را برای بهره‌گیری مشترک از منابع و خدمات معرفی کرده است. به‌دلیل هزینه‌های سنگین تأمین منابع وعدم قابلیت کسب‌وکارها در تحمل این هزینه‌ها، ضرورت استفاده از عملکردهای انعطاف‌پذیرتر، در جذب منابع ارزان‌تر برجسته شده است. در این راستا، بهره‌گیری از مدل‌های کسب‌وکار نوآورانه، مانند اقتصاد اشتراکی می‌تواند به کسب‌وکارها کمک کند تا با افزایش انعطاف‌پذیری، منابع خود را با سرعت بیشتر و هزینۀ کمتر فراهم کنند. همچنین، با به‌اشتراک‌گذاشتن منابع و دسترسی به تخصص‌ها و تجهیزات پیشرفته، کسب‌وکارها می‌توانند بهره‌وری خود را افزایش دهند و به بهترین نحو از منابع موجود بهره‌مند شوند. با توجه به اهمیت صنعت خودرو در ایران و سهم حدود ۴ درصدی در تولید ناخالص داخلی و سهم ۱۲ درصدی در اشتغال‌زایی، این صنعت در شبکۀ تولید ملی جایگاه ویژه‌ای دارد. در نتیجه، اقتصاد اشتراکی به‌عنوان یک تحول استراتژیک اساسی، می‌تواند به بهینه‌سازی چشمگیر فرایندها و افزایش بهره‌وری در زنجیرۀ تولید این صنعت منجر شود و به‌عنوان یک پتانسیل نوآوری برای ارتقای مدل‌های کسب‌وکار نیز مطرح باشد. هدف از این پژوهش، شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران است.روش: در پژوهش حاضر پس از مرور ادبیات و استفاده از نظرهای خبرگان با تکنیک دلفی فازی، موانع مؤثر شناسایی شد. در این پژوهش، ۲۰ نفر از مدیران ارشد صنعت خودرو (شامل ایران‌خودرو، سایپا، مدیران خودرو، دنیای ماموت، کرمان موتور) در واحدهای مورد مطالعه، به‌عنوان خبرگان انتخاب شدند. این افراد دوره‌های آموزشی مرتبط با موضوع این پژوهش را در واحدهای صنعتی گذرانده بودند. با استفاده از تکنیک دیمتل تجدیدنظر شده، روابط بین موانع تعیین شد. در ادامه با استفاده از مدل ساختاری M-TISM روابط تفسیر و سطح‌بندی شدند و موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B تبیین شد.یافته‌ها: با نظرسنجی از خبرگان، ۱۳ مانع مؤثر استخراج‌شده از ادبیات، تدوین شد و با استفاده از تکنیک‌های مدل‌های ساختاری، موانع در ۵ سطح قرار گرفتند. موانع 2C و 6C به‌عنوان سطح ریشه معرفی شده‌اند که عبارت‌اند از: سطح پایین اطلاعات در خصوص حوزۀ اقتصاد اشتراکی B2B، خلأهای قانونی، حقوقی و نظارتی در دستورالعمل‌های اشتراک‌گذاری. موانع 1C، 3C، 11 Cو 13C به‌عنوان سطح لایه تعیین شده‌اند و عبارت‌اند از: سطح پایین اعتماد بین کسب‌وکارها، مقاومت در برابر پذیرش تغییرات مدل‌های کسب‌وکار جدید، سطح پایین شفافیت و ردیابی جریان منابع بین طرفین، ریسک‌های مربوط به زمان‌بندی تحویل به‌موقع. سطح پایین سیاست‌های امنیتی حفاظت داده‌ها، مسائل مربوط به مدیریت منابع مالی و درآمد، مسائل قیمت‌گذاری، تفاوت سطح تکنولوژی به‌کاررفته در سازمان، سطح پایین زیرساخت و حمایت نامناسب، حساسیت در انتخاب شرکای مناسب جهت اشتراک‌گذاری، فقدان پلتفرم جامع برای اشتراک‌گذاری B۲Bدر لایه‌های میانی سطح‌بندی شده‌اند.نتیجه‌گیری: مدیران با برطرف‌کردن موانع سطح 5 که موانع ریشه و تأثیرگذار شناسایی شدند، می‌توانند سایر موانع را نیز مدیریت کنند. همچنین مدیران باید به موانع سطح 1، به‌عنوان موانع بسیار تأثیرپذیر توجه کنند.https://imj.ut.ac.ir/article_101106_ed9e49c0b0c45b29f434dde31b8c17cb.pdfاقتصاد اشتراکیدیمتل تجدید نظر شدهصنعت خودروسازیمدل m-tismموانع استقرار
spellingShingle مروا صادقی
عبدالحمید صفایی قادیکلایی
حمیدرضا فلاح لاجیمی
مجتبی احمدی نوذری
شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران
مدیریت صنعتی
اقتصاد اشتراکی
دیمتل تجدید نظر شده
صنعت خودروسازی
مدل m-tism
موانع استقرار
title شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران
title_full شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران
title_fullStr شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران
title_full_unstemmed شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران
title_short شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی B2B در صنعت خودروسازی ایران
title_sort شناسایی و تبیین موانع استقرار اقتصاد اشتراکی b2b در صنعت خودروسازی ایران
topic اقتصاد اشتراکی
دیمتل تجدید نظر شده
صنعت خودروسازی
مدل m-tism
موانع استقرار
url https://imj.ut.ac.ir/article_101106_ed9e49c0b0c45b29f434dde31b8c17cb.pdf
work_keys_str_mv AT mrwạṣạdqy sẖnạsạyywtbyynmwạnʿạstqrạrạqtṣạdạsẖtrạḵyb2bdrṣnʿtkẖwdrwsạzyạyrạn
AT ʿbdạlḥmydṣfạyyqạdyḵlạyy sẖnạsạyywtbyynmwạnʿạstqrạrạqtṣạdạsẖtrạḵyb2bdrṣnʿtkẖwdrwsạzyạyrạn
AT ḥmydrḍạflạḥlạjymy sẖnạsạyywtbyynmwạnʿạstqrạrạqtṣạdạsẖtrạḵyb2bdrṣnʿtkẖwdrwsạzyạyrạn
AT mjtbyạḥmdynwdẖry sẖnạsạyywtbyynmwạnʿạstqrạrạqtṣạdạsẖtrạḵyb2bdrṣnʿtkẖwdrwsạzyạyrạn