Kültürler Arası Etkileşim ve Ermeni Olayları Bağlamında Müslüman-Hıristiyan İlişkileri: Çüngüş Müslümanları ve Hıristiyanları
Müslüman-Hıristiyan ilişkileri, tarih boyunca din, siyaset, kültür ve ekonomi gibi çeşitli alanlarda çok yönlü bir etkileşim ağı oluşturmuştur. Bu ilişkiler, bazen işbirliği ve etkileşim, bazen de kırılma ve ayrışma şeklinde tezahür etmiştir. Her iki dinin kutsal yapısı, inanç sistemlerinde ortak no...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Ordu Üniversitesi
2025-03-01
|
| Series: | Ordu İlahiyat |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4274346 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Müslüman-Hıristiyan ilişkileri, tarih boyunca din, siyaset, kültür ve ekonomi gibi çeşitli alanlarda çok yönlü bir etkileşim ağı oluşturmuştur. Bu ilişkiler, bazen işbirliği ve etkileşim, bazen de kırılma ve ayrışma şeklinde tezahür etmiştir. Her iki dinin kutsal yapısı, inanç sistemlerinde ortak noktalar yaratırken, farklı teolojik yaklaşımlar ise zamanla ayrışmaları beraberinde getirmiştir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin özellikle kültürel ve dinî açıdan önemli merkezlerinden biri olan Çüngüş’te uzun yıllar bir arada yaşayan Müslümanlar ile Hıristiyan Ermeniler arasındaki ilişkiler bunun önemli örneklerinden biridir. Bu makale, bölgeye ilk kez yerleştikleri varsayılan dönemden Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar Çüngüş ilçesinde yaşayan Müslüman ve Hıristiyan Ermeni toplulukları arasındaki ilişkileri tarihsel, toplumsal ve ekonomik bağlarıyla birlikte çok boyutlu bir perspektiften ele almaktadır. Çalışma, tarihi süreç içerisinde sosyal, kültürel ve ekonomik etkileşimlerin yanı sıra ülke genelinde meydana gelen Ermeni olayları gibi tarihsel kırılma noktalarının yerel düzeydeki yansımalarını da incelemektedir. Bu bağlamda çalışmada, iki toplum arasındaki benzerlik ve farklılıklar tespit edilerek kültürel etkileşimin boyutunu ortaya koymak amaçlanmaktadır. Çalışma, Çüngüş’ün çok kültürlü yapısını ve farklı etnik-dinî gruplar arasındaki etkileşimi incelemek üzere kapsamlı bir yöntemsel çerçeve sunmaktadır. Ayrıca bu çalışma, çeşitli hâkimiyetlerin idaresindeki toplumsal düzenin bu iki topluluk arasındaki ilişkileri nasıl şekillendirdiğini, özellikle yerel yönetim politikaları, dinî ve kültürel farklılıklar ve ekonomik paylaşım üzerinden tartışmaktadır. Müslümanlar ve Hıristiyan Ermeniler arasındaki ortak yaşam pratikleri, ticarî iş birliği ve gündelik hayattaki etkileşimler detaylandırılırken, aynı zamanda 19. yüzyıldaki gelişmeler, uluslararası baskılar ve Ermeni meselesi bağlamında nasıl değişim gösterdiği de irdelenmektedir. 20. yüzyılın başları itibarıyla yaşanan çatışma, ayrışma ve zorunlu göçlerin Çüngüş’teki toplumsal yapıya etkileri de ele alınmaktadır. Özellikle bu yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu’nun siyasi yapısındaki değişimler ve dış güçlerin etkileri iki topluluk arasındaki ilişkilere yansımıştır. Çalışmada, tüm bu gelişmelerin iki topluluk üzerindeki özellikle sosyal ve kültürel sonuçları tartışılmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma, şehirdeki Müslümanların ve Hıristiyan Ermenilerin yaşadığı toplumsal dönüşümlere ilişkin hem arşiv belgelerine hem de sözlü tarih çalışmalarına dayanan bir analiz sunmaktadır. Çalışma, iki toplum arasındaki benzerlik ve farklılıkları tespit ederek kültürel etkileşimin boyutunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında birincil kaynak olarak çoğunlukla devlet arşivlerindeki belgeler ve tahrir defterlerindeki kayıtlardan yararlanılmıştır. Metot olarak, iki toplum arasındaki ilişkiler, Dinler Tarihi’nin tarihsel-karşılaştırmalı yöntemiyle incelenmiş ve bu ilişkilerin gelişim ve değişim süreçleri analiz edilmiştir. Çalışmanın nihai amacı, Çüngüş'teki Müslüman ve Hıristiyan Ermeni toplulukları arasındaki ayrılık nedenlerini ve kültürel etkileşim dinamiklerini tespit etmeye yönelik özgün bir bakış açısı sunmaktır. Ayrıca 19. yüzyılın sonlarına doğru bölgede meydana gelen Ermeni olaylarının iki toplum arasındaki ilişkilere etkisini tespit etmektir. Makale, hem tarihsel olayları ve dinî etkileşimlerin dinamiklerini anlamak hem de Dinler Tarihi ve kültürel etkileşim konularına katkıda bulunması açısından önem taşımaktadır. |
|---|---|
| ISSN: | 3062-0287 |