ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگوم

چکیدهسابقه و هدف: یکی از راهکارهای کلیدی در کشاورزی پایدار بازگرداندن تنوع به محیط های کشاورزی و مدیریت مؤثر آن است. کشت مخلوط عبارت است از کشت همزمان دو یا بیش از دو گونه در یک قطعه زمین در طول یک فصل زراعی، که یک روش مهم در توسعه سیستم تولید پایدار بویژه در سیستم هایی که هدف آن ها محدود ساختن مصرف...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: سید محسن سیدی, جواد حمزه ئی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2020-05-01
Series:تولید گیاهان زراعی
Subjects:
Online Access:https://ejcp.gau.ac.ir/article_5228_805c0b24d9eb2f42cc5e116b8d66cc6a.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850058105733251072
author سید محسن سیدی
جواد حمزه ئی
author_facet سید محسن سیدی
جواد حمزه ئی
author_sort سید محسن سیدی
collection DOAJ
description چکیدهسابقه و هدف: یکی از راهکارهای کلیدی در کشاورزی پایدار بازگرداندن تنوع به محیط های کشاورزی و مدیریت مؤثر آن است. کشت مخلوط عبارت است از کشت همزمان دو یا بیش از دو گونه در یک قطعه زمین در طول یک فصل زراعی، که یک روش مهم در توسعه سیستم تولید پایدار بویژه در سیستم هایی که هدف آن ها محدود ساختن مصرف نهاده های خارجی مانند کود و علف کش های شیمیایی است. در قیاس با تک کشتی سیستم کشت مخلوط استفاده بالاتری از منابع مثل کارایی مصرف مواد غذایی، کارایی مصرف آب و کارایی مصرف زمین دارد. این مطالعه به منظور ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان و لگوم (للوبیا و سویا) انجام شد.مواد و روش ها: آزمایش به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه آموزشی و پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان طی دو سال زراعی 1392 و 1393 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت خالص آفتابگردان، لوبیا و سویا و کشت های مخلوط افزایشی 30، 60 و 90 درصد لوبیا با آفتابگردان و کشت های مخلوط افزایشی 30، 60 و 90 درصد سویا با آفتابگردان بودند. ارزیابی کشت مخلوط بر اساس شاخص های نسبت برابری زمین، بهره وری سیستم، غالبیت، رقابت، مجموع ارزش نسبی، نسبت معادل سطح زیر کشت و زمان و ضریب ازدحام نسبی صورت گرفت.یافته ها: بر اساس نتایج این تحقیق، عملکرد دانه هر سه گونه و عملکرد معادل تحت تأثیر الگوهای کشت قرار گرفتند. بیشترین عملکرد دانه آفتابگردان، لوبیا و سویا در کشت خالص به دست آمد و کشت مخلوط به افت عملکرد دانه این محصولات منجر شد. با این حال عملکرد معادل آفتابگردان در کشت های مخلوط با 60 و 90 درصد لوبیا و سویا بیش از عملکرد خالص بود. در این تیمارها شاخص های نسبت برابری زمین، غالبیت، رقابت، مجموع ارزش نسبی، نسبت معادل سطح زیر کشت و زمان و ضریب ازدحام نسبی بالاتر از یک و شاخص رقابت کمتر از یک بود که نشان دهنده ی سودمندی سیستم کشت مخلوط است. از طرفی با توجه به شاخص غالبیت، گیاه آفتابگردان نسبت به لوبیا و سویا غالب بود. نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که سیستم کشت مخلوط عملکرد دانه معادل آفتابگردان را نسبت به کشت خالص آفتابگردان افزایش داد. به طورکلی کشت مخلوط آفتابگردان و لگوم (لوبیا و سویا) در بیشتر تیمارها برتر از کشت خالص گیاهان بود که با بهبود عملکرد اقتصادی و کارایی استفاده از زمین همراه بود.
format Article
id doaj-art-451d0d352d0c4cf8b5a3404588eac3db
institution DOAJ
issn 2008-739X
2008-7403
language fas
publishDate 2020-05-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series تولید گیاهان زراعی
spelling doaj-art-451d0d352d0c4cf8b5a3404588eac3db2025-08-20T02:51:15ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesتولید گیاهان زراعی2008-739X2008-74032020-05-01131859810.22069/ejcp.2020.17447.22895228ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگومسید محسن سیدی0جواد حمزه ئی1دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، دانش آموخته دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایراندانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایرانچکیدهسابقه و هدف: یکی از راهکارهای کلیدی در کشاورزی پایدار بازگرداندن تنوع به محیط های کشاورزی و مدیریت مؤثر آن است. کشت مخلوط عبارت است از کشت همزمان دو یا بیش از دو گونه در یک قطعه زمین در طول یک فصل زراعی، که یک روش مهم در توسعه سیستم تولید پایدار بویژه در سیستم هایی که هدف آن ها محدود ساختن مصرف نهاده های خارجی مانند کود و علف کش های شیمیایی است. در قیاس با تک کشتی سیستم کشت مخلوط استفاده بالاتری از منابع مثل کارایی مصرف مواد غذایی، کارایی مصرف آب و کارایی مصرف زمین دارد. این مطالعه به منظور ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان و لگوم (للوبیا و سویا) انجام شد.مواد و روش ها: آزمایش به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه آموزشی و پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان طی دو سال زراعی 1392 و 1393 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت خالص آفتابگردان، لوبیا و سویا و کشت های مخلوط افزایشی 30، 60 و 90 درصد لوبیا با آفتابگردان و کشت های مخلوط افزایشی 30، 60 و 90 درصد سویا با آفتابگردان بودند. ارزیابی کشت مخلوط بر اساس شاخص های نسبت برابری زمین، بهره وری سیستم، غالبیت، رقابت، مجموع ارزش نسبی، نسبت معادل سطح زیر کشت و زمان و ضریب ازدحام نسبی صورت گرفت.یافته ها: بر اساس نتایج این تحقیق، عملکرد دانه هر سه گونه و عملکرد معادل تحت تأثیر الگوهای کشت قرار گرفتند. بیشترین عملکرد دانه آفتابگردان، لوبیا و سویا در کشت خالص به دست آمد و کشت مخلوط به افت عملکرد دانه این محصولات منجر شد. با این حال عملکرد معادل آفتابگردان در کشت های مخلوط با 60 و 90 درصد لوبیا و سویا بیش از عملکرد خالص بود. در این تیمارها شاخص های نسبت برابری زمین، غالبیت، رقابت، مجموع ارزش نسبی، نسبت معادل سطح زیر کشت و زمان و ضریب ازدحام نسبی بالاتر از یک و شاخص رقابت کمتر از یک بود که نشان دهنده ی سودمندی سیستم کشت مخلوط است. از طرفی با توجه به شاخص غالبیت، گیاه آفتابگردان نسبت به لوبیا و سویا غالب بود. نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که سیستم کشت مخلوط عملکرد دانه معادل آفتابگردان را نسبت به کشت خالص آفتابگردان افزایش داد. به طورکلی کشت مخلوط آفتابگردان و لگوم (لوبیا و سویا) در بیشتر تیمارها برتر از کشت خالص گیاهان بود که با بهبود عملکرد اقتصادی و کارایی استفاده از زمین همراه بود.https://ejcp.gau.ac.ir/article_5228_805c0b24d9eb2f42cc5e116b8d66cc6a.pdfآفتابگردانسویالوبیانسبت برابری زمینرقابت
spellingShingle سید محسن سیدی
جواد حمزه ئی
ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگوم
تولید گیاهان زراعی
آفتابگردان
سویا
لوبیا
نسبت برابری زمین
رقابت
title ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگوم
title_full ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگوم
title_fullStr ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگوم
title_full_unstemmed ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگوم
title_short ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان-لگوم
title_sort ارزیابی سودمندی سیستم کشت مخلوط آفتابگردان لگوم
topic آفتابگردان
سویا
لوبیا
نسبت برابری زمین
رقابت
url https://ejcp.gau.ac.ir/article_5228_805c0b24d9eb2f42cc5e116b8d66cc6a.pdf
work_keys_str_mv AT sydmḥsnsydy ạrzyạbyswdmndysystmḵsẖtmkẖlwṭậftạbgrdạnlgwm
AT jwạdḥmzhỷy ạrzyạbyswdmndysystmḵsẖtmkẖlwṭậftạbgrdạnlgwm