تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل
این مطالعه با رویکردی انتقادی، تحلیلهای رایج دربارۀ اخلاق کار در ایران را بررسی و مفهوم «روح سرمایهداری رانتی» را بهعنوان چارچوبی نوآورانه برای فهم اقتصاد سیاسی در بستر توسعۀ محلی معرفی میکند.پژوهش بهصورت کاربردی-توسعهای و با روش گردآوری دادهها بهصورت پیمایشی مقطعی و طرح آمیختۀ تبیینی (کمی-ک...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
University of Tehran Press
2025-05-01
|
| Series: | توسعه محلی (روستایی-شهری) |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://jrd.ut.ac.ir/article_102540_df3a8db757c601d17d04adc4c4924c04.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849233246872666112 |
|---|---|
| author | محمد شمشیری نیری حمید عباداللهی چنذانق رضا صفری شالی |
| author_facet | محمد شمشیری نیری حمید عباداللهی چنذانق رضا صفری شالی |
| author_sort | محمد شمشیری نیری |
| collection | DOAJ |
| description | این مطالعه با رویکردی انتقادی، تحلیلهای رایج دربارۀ اخلاق کار در ایران را بررسی و مفهوم «روح سرمایهداری رانتی» را بهعنوان چارچوبی نوآورانه برای فهم اقتصاد سیاسی در بستر توسعۀ محلی معرفی میکند.پژوهش بهصورت کاربردی-توسعهای و با روش گردآوری دادهها بهصورت پیمایشی مقطعی و طرح آمیختۀ تبیینی (کمی-کیفی) انجام شده است.یافتهها بر پایۀ تلفیق نظریۀ «اقتصادهای ثروت» بولتانسکی و تئوری دولت رانتی نشان میدهد رفتارهای اقتصادی در بنگاههای ایرانی عمدتاً در قالب «نظام توجیهی رانتی-ارتباطی» شکل میگیرد. در این نظام، ملاحظات رانتجویی، اعتماد به شبکههای ارتباطی و منطق گروهی حاکم است. دادههای کمی از ۲۸۳ کارگر و مصاحبههای کیفی با مدیران ۹ کارخانه در اردبیل نشان میدهد هرچند اخلاق کار در بنگاههای خانوادگی کمی بالاتر است، این تفاوتها معنادار نیست و همۀ بخشها تحت تأثیر ذهنیت رانتجویی و وابستگی به شبکههای ارتباطاتی قرار دارند.مفاهیم کلیدی بولتانسکی مانند «انگیزش»، «امنیت» و «انصاف» در فضای اقتصادی ایران، بهویژه در میان گروهها و شبکههای گروهمحور معنا یافتهاند. پژوهش بر ضرورت عبور از چارچوبهای وارداتی، مانند اخلاق کار پروتستانی، تأکید میکند و پیشنهاد میدهد که تحلیل توسعهنیافتگی در ایران نیازمند توجه به منطق درونی «روح سرمایهداری رانتی» است. این رویکرد بومی میتواند شکاف میان نظریههای جهانی توسعه و واقعیتهای اقتصادی ایران را پر کند و راهکارهای بومیسازی راهبردهای توسعه را تبیین کند. |
| format | Article |
| id | doaj-art-44c84cbd554f48fcaa3770515770c8de |
| institution | Kabale University |
| issn | 2783-0748 |
| language | fas |
| publishDate | 2025-05-01 |
| publisher | University of Tehran Press |
| record_format | Article |
| series | توسعه محلی (روستایی-شهری) |
| spelling | doaj-art-44c84cbd554f48fcaa3770515770c8de2025-08-20T09:08:53ZfasUniversity of Tehran Pressتوسعه محلی (روستایی-شهری)2783-07482025-05-0117114316110.22059/jrd.2025.396767.668928102540تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیلمحمد شمشیری نیری0حمید عباداللهی چنذانق1رضا صفری شالی2گروه جامعه شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران. ایرانگروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان،تهران، ایران.گروه جامعهشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.این مطالعه با رویکردی انتقادی، تحلیلهای رایج دربارۀ اخلاق کار در ایران را بررسی و مفهوم «روح سرمایهداری رانتی» را بهعنوان چارچوبی نوآورانه برای فهم اقتصاد سیاسی در بستر توسعۀ محلی معرفی میکند.پژوهش بهصورت کاربردی-توسعهای و با روش گردآوری دادهها بهصورت پیمایشی مقطعی و طرح آمیختۀ تبیینی (کمی-کیفی) انجام شده است.یافتهها بر پایۀ تلفیق نظریۀ «اقتصادهای ثروت» بولتانسکی و تئوری دولت رانتی نشان میدهد رفتارهای اقتصادی در بنگاههای ایرانی عمدتاً در قالب «نظام توجیهی رانتی-ارتباطی» شکل میگیرد. در این نظام، ملاحظات رانتجویی، اعتماد به شبکههای ارتباطی و منطق گروهی حاکم است. دادههای کمی از ۲۸۳ کارگر و مصاحبههای کیفی با مدیران ۹ کارخانه در اردبیل نشان میدهد هرچند اخلاق کار در بنگاههای خانوادگی کمی بالاتر است، این تفاوتها معنادار نیست و همۀ بخشها تحت تأثیر ذهنیت رانتجویی و وابستگی به شبکههای ارتباطاتی قرار دارند.مفاهیم کلیدی بولتانسکی مانند «انگیزش»، «امنیت» و «انصاف» در فضای اقتصادی ایران، بهویژه در میان گروهها و شبکههای گروهمحور معنا یافتهاند. پژوهش بر ضرورت عبور از چارچوبهای وارداتی، مانند اخلاق کار پروتستانی، تأکید میکند و پیشنهاد میدهد که تحلیل توسعهنیافتگی در ایران نیازمند توجه به منطق درونی «روح سرمایهداری رانتی» است. این رویکرد بومی میتواند شکاف میان نظریههای جهانی توسعه و واقعیتهای اقتصادی ایران را پر کند و راهکارهای بومیسازی راهبردهای توسعه را تبیین کند.https://jrd.ut.ac.ir/article_102540_df3a8db757c601d17d04adc4c4924c04.pdfاخلاق کارتوسعۀ محلیدولت رانتیروح سرمایهداری رانتیشهر اردبیل |
| spellingShingle | محمد شمشیری نیری حمید عباداللهی چنذانق رضا صفری شالی تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل توسعه محلی (روستایی-شهری) اخلاق کار توسعۀ محلی دولت رانتی روح سرمایهداری رانتی شهر اردبیل |
| title | تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل |
| title_full | تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل |
| title_fullStr | تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل |
| title_full_unstemmed | تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل |
| title_short | تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل |
| title_sort | تحلیل جامعهشناختی اخلاق کار، روح سرمایهداری رانتی و رفتار اقتصادی؛ مطالعه در بنگاههای اقتصادی استان اردبیل |
| topic | اخلاق کار توسعۀ محلی دولت رانتی روح سرمایهداری رانتی شهر اردبیل |
| url | https://jrd.ut.ac.ir/article_102540_df3a8db757c601d17d04adc4c4924c04.pdf |
| work_keys_str_mv | AT mḥmdsẖmsẖyrynyry tḥlyljạmʿhsẖnạkẖtyạkẖlạqḵạrrwḥsrmạyhdạryrạntywrftạrạqtṣạdymṭạlʿhdrbngạhhạyạqtṣạdyạstạnạrdbyl AT ḥmydʿbạdạllhycẖndẖạnq tḥlyljạmʿhsẖnạkẖtyạkẖlạqḵạrrwḥsrmạyhdạryrạntywrftạrạqtṣạdymṭạlʿhdrbngạhhạyạqtṣạdyạstạnạrdbyl AT rḍạṣfrysẖạly tḥlyljạmʿhsẖnạkẖtyạkẖlạqḵạrrwḥsrmạyhdạryrạntywrftạrạqtṣạdymṭạlʿhdrbngạhhạyạqtṣạdyạstạnạrdbyl |