تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات
با اثبات اصالت وجود و اعتباریت ماهیت توسط ملاصدرا، وجود محور بحثها قرار گرفت؛ اما رسوبات مباحث ماهوی همچنان در میان این مباحث به چشم میخورد. ملاصدرا بر مبنای اصالت وجود و نیز تحلیل رابطۀ علّی و معلولی، تقسیمی دو ضلعی از وجود ارائه کرد و بر اساس آن وجود را به رابط و مستقل تقسیم نمود. وجود معلول یا...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Razavi University of Islamic Sciences
2015-05-01
|
| Series: | آموزههای فلسفه اسلامي |
| Online Access: | https://ipd.razavi.ac.ir/article_718_400c7ac394c12b5cfe1a844921765401.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849245947349958656 |
|---|---|
| author | عبدالعلی شکر |
| author_facet | عبدالعلی شکر |
| author_sort | عبدالعلی شکر |
| collection | DOAJ |
| description | با اثبات اصالت وجود و اعتباریت ماهیت توسط ملاصدرا، وجود محور بحثها قرار گرفت؛ اما رسوبات مباحث ماهوی همچنان در میان این مباحث به چشم میخورد. ملاصدرا بر مبنای اصالت وجود و نیز تحلیل رابطۀ علّی و معلولی، تقسیمی دو ضلعی از وجود ارائه کرد و بر اساس آن وجود را به رابط و مستقل تقسیم نمود. وجود معلول یا رابط، عین ربط و تعلق به علت خود به شمار میرود و در واقع یک حقیقت حرفی و ربطی است و هیچ گونه استقلالی از خود ندارد. این تحلیل، پیامدهایی در مباحث فلسفی خواهد داشت؛ از جمله اینکه وضعیت ماهیت به کلی دگرگون میشود؛ زیرا تمام وجودات ممکن که ماهیت از آنها انتزاع میشود، مصداق وجود رابط خواهند بود و استقلالی نخواهند داشت. در این صورت دیگر نمیتوانند در جواب چیستی اشیا بیایند؛ زیرا تا چیزی استقلال وجودی یا مفهومی نداشته باشد، شایستگی ندارد تا در جواب ماهو بیاید. این به معنای حذف ماهیات و اندراج آنها در حوزۀ مفاهیم است. ماهیت به معنای «ما یقال فی جواب ما هو» مستلزم استقلال در مفهومیت است، در حالی که حقیقت ربطیِ ممکنات این استقلال را از آنها سلب میکند. در نتیجه آنچه دربارۀ ماهیات گفته میشود، به مفاهیم استناد مییابد. ماهیت به معنای «ما به الشیء هو هو» نیز به کار میرود که بر مبنای اصالت وجود، تنها شامل وجود میشود و از حیطۀ ماهیت خارج است. |
| format | Article |
| id | doaj-art-437f9379b42f4e479c32bb802e6486a7 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2251-9386 2783-4026 |
| language | fas |
| publishDate | 2015-05-01 |
| publisher | Razavi University of Islamic Sciences |
| record_format | Article |
| series | آموزههای فلسفه اسلامي |
| spelling | doaj-art-437f9379b42f4e479c32bb802e6486a72025-08-20T03:58:39ZfasRazavi University of Islamic Sciencesآموزههای فلسفه اسلامي2251-93862783-40262015-05-0110164762718تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیاتعبدالعلی شکر0استادیار دانشگاه شیرازبا اثبات اصالت وجود و اعتباریت ماهیت توسط ملاصدرا، وجود محور بحثها قرار گرفت؛ اما رسوبات مباحث ماهوی همچنان در میان این مباحث به چشم میخورد. ملاصدرا بر مبنای اصالت وجود و نیز تحلیل رابطۀ علّی و معلولی، تقسیمی دو ضلعی از وجود ارائه کرد و بر اساس آن وجود را به رابط و مستقل تقسیم نمود. وجود معلول یا رابط، عین ربط و تعلق به علت خود به شمار میرود و در واقع یک حقیقت حرفی و ربطی است و هیچ گونه استقلالی از خود ندارد. این تحلیل، پیامدهایی در مباحث فلسفی خواهد داشت؛ از جمله اینکه وضعیت ماهیت به کلی دگرگون میشود؛ زیرا تمام وجودات ممکن که ماهیت از آنها انتزاع میشود، مصداق وجود رابط خواهند بود و استقلالی نخواهند داشت. در این صورت دیگر نمیتوانند در جواب چیستی اشیا بیایند؛ زیرا تا چیزی استقلال وجودی یا مفهومی نداشته باشد، شایستگی ندارد تا در جواب ماهو بیاید. این به معنای حذف ماهیات و اندراج آنها در حوزۀ مفاهیم است. ماهیت به معنای «ما یقال فی جواب ما هو» مستلزم استقلال در مفهومیت است، در حالی که حقیقت ربطیِ ممکنات این استقلال را از آنها سلب میکند. در نتیجه آنچه دربارۀ ماهیات گفته میشود، به مفاهیم استناد مییابد. ماهیت به معنای «ما به الشیء هو هو» نیز به کار میرود که بر مبنای اصالت وجود، تنها شامل وجود میشود و از حیطۀ ماهیت خارج است.https://ipd.razavi.ac.ir/article_718_400c7ac394c12b5cfe1a844921765401.pdf |
| spellingShingle | عبدالعلی شکر تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات آموزههای فلسفه اسلامي |
| title | تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات |
| title_full | تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات |
| title_fullStr | تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات |
| title_full_unstemmed | تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات |
| title_short | تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات |
| title_sort | تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات |
| url | https://ipd.razavi.ac.ir/article_718_400c7ac394c12b5cfe1a844921765401.pdf |
| work_keys_str_mv | AT ʿbdạlʿlysẖḵr tḥlylṣdrạyyạzrạbṭەʿlytwḥdẖfmạhyạt |