سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل

هدف: سیاست صنعتی هم در عمل و هم در تئوری سابقۀ طولانی دارد. این موضوع پس از پایان جنگ جهانی دوم، به کانون اصلی تحقیقات توسعه و تحلیل سیاست تبدیل شد؛ اگرچه معنا، دامنه و ابزارهای آن متفاوت بوده است. در این پژوهش سیر تکامل تفکر در خصوص سیاست صنعتی ارائه می‌شود. هدف پژوهش تشریح مفهوم سیاست صنعتی با برر...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: سعید زرندی, محمد کاظم پور تیمورلوئی, رضا واعظی, وجه‌الله قربانی زاده
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran 2024-11-01
Series:مدیریت صنعتی
Subjects:
Online Access:https://imj.ut.ac.ir/article_99728_41923b1527367f9470c2de08fef040b4.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850201300666417152
author سعید زرندی
محمد کاظم پور تیمورلوئی
رضا واعظی
وجه‌الله قربانی زاده
author_facet سعید زرندی
محمد کاظم پور تیمورلوئی
رضا واعظی
وجه‌الله قربانی زاده
author_sort سعید زرندی
collection DOAJ
description هدف: سیاست صنعتی هم در عمل و هم در تئوری سابقۀ طولانی دارد. این موضوع پس از پایان جنگ جهانی دوم، به کانون اصلی تحقیقات توسعه و تحلیل سیاست تبدیل شد؛ اگرچه معنا، دامنه و ابزارهای آن متفاوت بوده است. در این پژوهش سیر تکامل تفکر در خصوص سیاست صنعتی ارائه می‌شود. هدف پژوهش تشریح مفهوم سیاست صنعتی با بررسی تجربه‌های تاریخی و سیاست‌های کشور برزیل است.روش: روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است که با استفاده از رویکرد مروری در تحلیل اسنادی و مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی هدف اصلی تحقیق می‌پردازد.یافته‌ها: محدوده‌ای که سیاست در آن عمل می‌کند، به دو بُعد بستگی دارد: ۱. ظرفیت سیاست‌گذاری که به سهم خود بر مجموعه‌ای از عوامل، از جمله ظرفیت نهادی برای طراحی، اجرا و ارزیابی متکی است؛ ۲. تعداد و دامنۀ ابزارهای استفاده‌شده که به استراتژی توسعه و اهداف خاص آن بستگی دارد. این دو بُعد فضای سیاست‌گذاری را تعریف می‌کنند. فضای سیاست‌گذاری شامل سه سیاست افقی، انتخابی و مرزی است که هر یک با مجموعه‌های مختلف ابزار، هدف‌گذاری و ترتیبات سازمانی مشخص می‌شود. در این پژوهش هم‌ترازی، مزیت نسبی، اقتصاد سیاسی، صنعت نوزاد، یادگیری فناورانه، اثرهای پیوندی پویا و وابسته، به‌عنوان مؤلفه‌های کلیدی سیاست صنعتی شناسایی شدند. سازگاری و انسجام استراتژیک، اجماع‌سازی، اتکا به جامعه، توأم بودن پاداش و تنبیه و قابلیت پاسخ‌گویی، مشخصه‌های کلیدی طراحی سیاست صنعتی هستند. برزیل، پس از احیای سیاست صنعتی، سه دورۀ سیاست صنعتی را تجربه کرده است که توفیق‌های آن، حاوی درس‌های مهمی است. سازمان برنامۀ اصلی برزیل، هم بُعد ساختاری و هم محدودۀ سیستمی دارد. پیکربندی برنامۀ اصلی برزیل، سه سطح تدوین مقررات، سطح اجرایی و سطح راهبردی را شامل می‌شود. نتیجه‌گیری: مرور تاریخچۀ سیاست صنعتی نشان می‌دهد که این سیاست‌ها هیچ‌گاه از بین نرفته‌اند، بلکه با نام‌ها و شکل‌های مختلف تداوم یافته‌اند و در هر دو دسته، در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه اجرا شده‌اند. اقدام‌های خاص دولت، در خصوص تشویق به صنعتی‌شدن، می‌تواند هم در قالب ایجاد محیط توانمندساز و هم در قالب دخالت مستقیم صورت گیرد. سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، تعهد کامل و همکاری نزدیک میان وزارتخانه‌ها و سازمان‌های ذی‌ربط و همچنین، تعامل با بخش خصوصی و تدوین و اجرای استراتژی صنعتی در چارچوب یک سیاست توسعۀ ملی یکپارچه، نشان‌دهندۀ تلاش‌های برزیل، از نظر طراحی و بیان سیاست‌های صنعتی تحت هماهنگی کلی وزارت توسعه، صنعت و تجارت است. به‌طور کلی، یک استراتژی صنعتی، در چارچوب یک سیاست توسعۀ ملی گسترده‌تر تدوین و اجرا می‌شود. بسیاری از سیاست‌های صنعتی بسیج مجموعۀ گسترده‌تری از فعالان مرتبط، ورای رهبران کسب‌وکار و سیاست‌گذاران ملی، از جمله وزارتخانه‌ها، سازمان هماهنگی مدیریت اجرایی، قشر دانشگاهی، گروه‌های جامعه مدنی را می‌طلبد. تاریخ اقتصادی نشان می‌دهد، در حالی که یادگیری از تجارب سایر کشورها (اعم از موفقیت‌ها و شکست‌ها) مهم است، هر کشوری باید به‌طور جداگانه آزمایش کند و با انجام دادن برنامه‌های سیاست صنعتی خود بیاموزد. نتایج موفقیت‌آمیز، مستلزم جایگزینی ابزارهای جدید به‌جای ابزارهای شکست خورده است.
format Article
id doaj-art-437d64e772db40229b2b3a08962251ba
institution OA Journals
issn 2008-5885
2423-5369
language fas
publishDate 2024-11-01
publisher University of Tehran
record_format Article
series مدیریت صنعتی
spelling doaj-art-437d64e772db40229b2b3a08962251ba2025-08-20T02:12:02ZfasUniversity of Tehranمدیریت صنعتی2008-58852423-53692024-11-0116463166510.22059/imj.2024.357918.100804499728سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیلسعید زرندی0محمد کاظم پور تیمورلوئی1رضا واعظی2وجه‌الله قربانی زاده3استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.هدف: سیاست صنعتی هم در عمل و هم در تئوری سابقۀ طولانی دارد. این موضوع پس از پایان جنگ جهانی دوم، به کانون اصلی تحقیقات توسعه و تحلیل سیاست تبدیل شد؛ اگرچه معنا، دامنه و ابزارهای آن متفاوت بوده است. در این پژوهش سیر تکامل تفکر در خصوص سیاست صنعتی ارائه می‌شود. هدف پژوهش تشریح مفهوم سیاست صنعتی با بررسی تجربه‌های تاریخی و سیاست‌های کشور برزیل است.روش: روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است که با استفاده از رویکرد مروری در تحلیل اسنادی و مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی هدف اصلی تحقیق می‌پردازد.یافته‌ها: محدوده‌ای که سیاست در آن عمل می‌کند، به دو بُعد بستگی دارد: ۱. ظرفیت سیاست‌گذاری که به سهم خود بر مجموعه‌ای از عوامل، از جمله ظرفیت نهادی برای طراحی، اجرا و ارزیابی متکی است؛ ۲. تعداد و دامنۀ ابزارهای استفاده‌شده که به استراتژی توسعه و اهداف خاص آن بستگی دارد. این دو بُعد فضای سیاست‌گذاری را تعریف می‌کنند. فضای سیاست‌گذاری شامل سه سیاست افقی، انتخابی و مرزی است که هر یک با مجموعه‌های مختلف ابزار، هدف‌گذاری و ترتیبات سازمانی مشخص می‌شود. در این پژوهش هم‌ترازی، مزیت نسبی، اقتصاد سیاسی، صنعت نوزاد، یادگیری فناورانه، اثرهای پیوندی پویا و وابسته، به‌عنوان مؤلفه‌های کلیدی سیاست صنعتی شناسایی شدند. سازگاری و انسجام استراتژیک، اجماع‌سازی، اتکا به جامعه، توأم بودن پاداش و تنبیه و قابلیت پاسخ‌گویی، مشخصه‌های کلیدی طراحی سیاست صنعتی هستند. برزیل، پس از احیای سیاست صنعتی، سه دورۀ سیاست صنعتی را تجربه کرده است که توفیق‌های آن، حاوی درس‌های مهمی است. سازمان برنامۀ اصلی برزیل، هم بُعد ساختاری و هم محدودۀ سیستمی دارد. پیکربندی برنامۀ اصلی برزیل، سه سطح تدوین مقررات، سطح اجرایی و سطح راهبردی را شامل می‌شود. نتیجه‌گیری: مرور تاریخچۀ سیاست صنعتی نشان می‌دهد که این سیاست‌ها هیچ‌گاه از بین نرفته‌اند، بلکه با نام‌ها و شکل‌های مختلف تداوم یافته‌اند و در هر دو دسته، در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه اجرا شده‌اند. اقدام‌های خاص دولت، در خصوص تشویق به صنعتی‌شدن، می‌تواند هم در قالب ایجاد محیط توانمندساز و هم در قالب دخالت مستقیم صورت گیرد. سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، تعهد کامل و همکاری نزدیک میان وزارتخانه‌ها و سازمان‌های ذی‌ربط و همچنین، تعامل با بخش خصوصی و تدوین و اجرای استراتژی صنعتی در چارچوب یک سیاست توسعۀ ملی یکپارچه، نشان‌دهندۀ تلاش‌های برزیل، از نظر طراحی و بیان سیاست‌های صنعتی تحت هماهنگی کلی وزارت توسعه، صنعت و تجارت است. به‌طور کلی، یک استراتژی صنعتی، در چارچوب یک سیاست توسعۀ ملی گسترده‌تر تدوین و اجرا می‌شود. بسیاری از سیاست‌های صنعتی بسیج مجموعۀ گسترده‌تری از فعالان مرتبط، ورای رهبران کسب‌وکار و سیاست‌گذاران ملی، از جمله وزارتخانه‌ها، سازمان هماهنگی مدیریت اجرایی، قشر دانشگاهی، گروه‌های جامعه مدنی را می‌طلبد. تاریخ اقتصادی نشان می‌دهد، در حالی که یادگیری از تجارب سایر کشورها (اعم از موفقیت‌ها و شکست‌ها) مهم است، هر کشوری باید به‌طور جداگانه آزمایش کند و با انجام دادن برنامه‌های سیاست صنعتی خود بیاموزد. نتایج موفقیت‌آمیز، مستلزم جایگزینی ابزارهای جدید به‌جای ابزارهای شکست خورده است.https://imj.ut.ac.ir/article_99728_41923b1527367f9470c2de08fef040b4.pdfسیاست صنعتیمداخله دولتمؤلفه‌هابرزیل
spellingShingle سعید زرندی
محمد کاظم پور تیمورلوئی
رضا واعظی
وجه‌الله قربانی زاده
سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل
مدیریت صنعتی
سیاست صنعتی
مداخله دولت
مؤلفه‌ها
برزیل
title سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل
title_full سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل
title_fullStr سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل
title_full_unstemmed سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل
title_short سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل
title_sort سیاست صنعتی راهبردی برای توسعه مؤثر و مروری بر سیاست‏های صنعتی برزیل
topic سیاست صنعتی
مداخله دولت
مؤلفه‌ها
برزیل
url https://imj.ut.ac.ir/article_99728_41923b1527367f9470c2de08fef040b4.pdf
work_keys_str_mv AT sʿydzrndy syạstṣnʿtyrạhbrdybrạytwsʿhmwtẖrwmrwrybrsyạsthạyṣnʿtybrzyl
AT mḥmdḵạẓmpwrtymwrlwỷy syạstṣnʿtyrạhbrdybrạytwsʿhmwtẖrwmrwrybrsyạsthạyṣnʿtybrzyl
AT rḍạwạʿẓy syạstṣnʿtyrạhbrdybrạytwsʿhmwtẖrwmrwrybrsyạsthạyṣnʿtybrzyl
AT wjhạllhqrbạnyzạdh syạstṣnʿtyrạhbrdybrạytwsʿhmwtẖrwmrwrybrsyạsthạyṣnʿtybrzyl