Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmi
Araştırma kapsamında, sinemasal evrenin ayrılmaz parçaları olan kurgu-karakter-mekân üçlemesinin hikâye anlatımındaki rolüne dikkat çekilerek yerin ruhu bağlamındaki insan-mekân ilişkisine odaklanılmıştır. Bu doğrultuda filmdeki karakterlerin kültürel ve sosyoekonomik yaşamlarının ve içsel çatışmal...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Nilay ÖZSAVAŞ ULUÇAY
2025-06-01
|
| Series: | IDA: International Design and Art Journal |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://www.idajournal.com/index.php/ida/article/view/353 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849702579793035264 |
|---|---|
| author | Meral Nalçakan Gamze Yalçin |
| author_facet | Meral Nalçakan Gamze Yalçin |
| author_sort | Meral Nalçakan |
| collection | DOAJ |
| description |
Araştırma kapsamında, sinemasal evrenin ayrılmaz parçaları olan kurgu-karakter-mekân üçlemesinin hikâye anlatımındaki rolüne dikkat çekilerek yerin ruhu bağlamındaki insan-mekân ilişkisine odaklanılmıştır. Bu doğrultuda filmdeki karakterlerin kültürel ve sosyoekonomik yaşamlarının ve içsel çatışmalarının mekânlar aracılığıyla nasıl işlendiğinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Yaşamı ve sinemaya yaklaşımıyla özgün bakış açısına sahip olan Jim Jarmush’un yazıp yönettiği 19. yüzyıldaki Batı Amerika’yı konu edinen “Dead Man” filmi araştırma materyali olarak seçilmiştir. Film özelinde görsel verilere dayanılarak nitel araştırma tekniğine uygun şekilde hermenötik (yoruma dayalı) fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Bu aşamada Christian Norberg-Schulz’un Genius Loci kavramı, filmdeki mekânların çözümlenmesinde kuramsal temel oluşturmuştur. Dead Man filmindeki mekânların, karakterler ve hikâye kurgusuyla kurduğu ilişkilerin irdelenmesiyle “ölüm, eylemsizlik, sürüklenme, kabulleniş, kendini bulma, aidiyet, huzur” kavramları açığa çıkarılmıştır. Sonuç olarak; bu filmde, mekânlar izleyicinin algısını güçlendiren ve belleğinde çağrışım yapan güçlü aktarım araçları olarak kullanıldığı görülmüştür. Sanayi Devrimi sonrası değişen insan-insan, insan-doğa ve insan-mekân ilişkilerine dikkat çeken film, mekânsal ilişkiler ve ara kesitleri irdeleme ve değerlendirmede disiplinlerarası bir araç olarak dikkat çekicidir.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-3b2a5dc2deec45f782322af4959966c8 |
| institution | DOAJ |
| issn | 2687-5373 |
| language | English |
| publishDate | 2025-06-01 |
| publisher | Nilay ÖZSAVAŞ ULUÇAY |
| record_format | Article |
| series | IDA: International Design and Art Journal |
| spelling | doaj-art-3b2a5dc2deec45f782322af4959966c82025-08-20T03:17:35ZengNilay ÖZSAVAŞ ULUÇAYIDA: International Design and Art Journal2687-53732025-06-0171Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmiMeral Nalçakan0Gamze Yalçin1Eskişehir Teknik ÜniversitesiBitlis Eren Üniversitesi Araştırma kapsamında, sinemasal evrenin ayrılmaz parçaları olan kurgu-karakter-mekân üçlemesinin hikâye anlatımındaki rolüne dikkat çekilerek yerin ruhu bağlamındaki insan-mekân ilişkisine odaklanılmıştır. Bu doğrultuda filmdeki karakterlerin kültürel ve sosyoekonomik yaşamlarının ve içsel çatışmalarının mekânlar aracılığıyla nasıl işlendiğinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Yaşamı ve sinemaya yaklaşımıyla özgün bakış açısına sahip olan Jim Jarmush’un yazıp yönettiği 19. yüzyıldaki Batı Amerika’yı konu edinen “Dead Man” filmi araştırma materyali olarak seçilmiştir. Film özelinde görsel verilere dayanılarak nitel araştırma tekniğine uygun şekilde hermenötik (yoruma dayalı) fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Bu aşamada Christian Norberg-Schulz’un Genius Loci kavramı, filmdeki mekânların çözümlenmesinde kuramsal temel oluşturmuştur. Dead Man filmindeki mekânların, karakterler ve hikâye kurgusuyla kurduğu ilişkilerin irdelenmesiyle “ölüm, eylemsizlik, sürüklenme, kabulleniş, kendini bulma, aidiyet, huzur” kavramları açığa çıkarılmıştır. Sonuç olarak; bu filmde, mekânlar izleyicinin algısını güçlendiren ve belleğinde çağrışım yapan güçlü aktarım araçları olarak kullanıldığı görülmüştür. Sanayi Devrimi sonrası değişen insan-insan, insan-doğa ve insan-mekân ilişkilerine dikkat çeken film, mekânsal ilişkiler ve ara kesitleri irdeleme ve değerlendirmede disiplinlerarası bir araç olarak dikkat çekicidir. https://www.idajournal.com/index.php/ida/article/view/353Sinemasal mekânDead ManGenius lociToplumsal değişmeMekânsal ilişkiler |
| spellingShingle | Meral Nalçakan Gamze Yalçin Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmi IDA: International Design and Art Journal Sinemasal mekân Dead Man Genius loci Toplumsal değişme Mekânsal ilişkiler |
| title | Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmi |
| title_full | Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmi |
| title_fullStr | Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmi |
| title_full_unstemmed | Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmi |
| title_short | Yerin ruhu ve sinemasal mekân: Jim Jarmusch’un Dead Man filmi |
| title_sort | yerin ruhu ve sinemasal mekan jim jarmusch un dead man filmi |
| topic | Sinemasal mekân Dead Man Genius loci Toplumsal değişme Mekânsal ilişkiler |
| url | https://www.idajournal.com/index.php/ida/article/view/353 |
| work_keys_str_mv | AT meralnalcakan yerinruhuvesinemasalmekanjimjarmuschundeadmanfilmi AT gamzeyalcin yerinruhuvesinemasalmekanjimjarmuschundeadmanfilmi |