بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران

تورم در اقتصاد ایران تحت تأثیر عواملی همچون حجم نقدینگی، پایه پولی، رشد اقتصادی، ضریب فزاینده پولی، نرخ ارز، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و تحریم اقتصادی قرار دارد. بانک مرکزی از نرخ ذخیره قانونی برای کنترل قدرت وام دهی و خلق پول بانک‌ها و مدیریت نقدینگی و در نتیجه هدف گذاری نرخ تورم استفاده می‌کند، ام...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مهیار فکرآزاد, بهرام عرفانی‌راد, علی فکور
Format: Article
Language:fas
Published: Imam Hussein University 2025-05-01
Series:پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه
Subjects:
Online Access:https://fbarj.ihu.ac.ir/article_209959_69acaffdb6981baeaf05b1889c74f021.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849730497121353728
author مهیار فکرآزاد
بهرام عرفانی‌راد
علی فکور
author_facet مهیار فکرآزاد
بهرام عرفانی‌راد
علی فکور
author_sort مهیار فکرآزاد
collection DOAJ
description تورم در اقتصاد ایران تحت تأثیر عواملی همچون حجم نقدینگی، پایه پولی، رشد اقتصادی، ضریب فزاینده پولی، نرخ ارز، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و تحریم اقتصادی قرار دارد. بانک مرکزی از نرخ ذخیره قانونی برای کنترل قدرت وام دهی و خلق پول بانک‌ها و مدیریت نقدینگی و در نتیجه هدف گذاری نرخ تورم استفاده می‌کند، اما اثرگذاری آن همچنان مورد بحث است. این پژوهش با در نظر گرفتن متغیرهای کلان اقتصادی، به بررسی تأثیر نرخ ذخیره قانونی بر تورم پرداخته و تحلیلی جامع از این رابطه ارائه می‌دهد.این پژوهش اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر تورم در اقتصاد ایران را بررسی می‌کند. تحقیق حاضر از نوع کاربردی بوده و از روش ARDL برای تحلیل روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت میان متغیرها استفاده شده است. داده‌های پژوهش از منابع رسمی، شامل بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، گردآوری و با نرم‌افزار EViews 12 تحلیل شده‌اند.یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش نرخ ذخیره قانونی اثر مثبت و معناداری بر نرخ تورم دارد. افزایش این نرخ در کوتاه‌مدت با ضریب ۵.۷۳۶ و احتمال ۰.۰۱۶۱ مثبت و معنادار بوده و باعث افزایش فشارهای قیمتی ناشی از کاهش توان وام‌دهی بانک‌ها می‌شود. افزایش نرخ ذخیره قانونی در بلندمدت با ضریب ۸.۷۸۲- و احتمال ۰.۰۴۰۷ همچنان مثبت و معنادار بوده و یکی از ابزارهای مدیریت نقدینگی محسوب می‌شود. همچنین، حدود ۷۰ درصد از انحرافات کوتاه‌مدت از مسیر تعادل بلندمدت در هر دوره اصلاح می‌شود که نشان‌دهنده بازگشت سریع سیستم به تعادل است.
format Article
id doaj-art-3ad90718be724eb2a71b251b2d66abce
institution DOAJ
issn 2717-1809
2717-199X
language fas
publishDate 2025-05-01
publisher Imam Hussein University
record_format Article
series پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه
spelling doaj-art-3ad90718be724eb2a71b251b2d66abce2025-08-20T03:08:51ZfasImam Hussein Universityپژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه2717-18092717-199X2025-05-0162376510.47176/fbarj.2025.1478209959بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایرانمهیار فکرآزاد0بهرام عرفانی‌راد1علی فکور2دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی گرایش بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد مقاومتی، دانشگاه جامع امام حسین (علیه‌السلام)، تهران، ایراناستادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد مقاومتی، دانشگاه جامع امام حسین (علیه‌السلام)، تهران، ایران.پژوهشگر گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد مقاومتی، دانشگاه جامع امام حسین (علیه‌السلام)، تهران، ایران.تورم در اقتصاد ایران تحت تأثیر عواملی همچون حجم نقدینگی، پایه پولی، رشد اقتصادی، ضریب فزاینده پولی، نرخ ارز، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و تحریم اقتصادی قرار دارد. بانک مرکزی از نرخ ذخیره قانونی برای کنترل قدرت وام دهی و خلق پول بانک‌ها و مدیریت نقدینگی و در نتیجه هدف گذاری نرخ تورم استفاده می‌کند، اما اثرگذاری آن همچنان مورد بحث است. این پژوهش با در نظر گرفتن متغیرهای کلان اقتصادی، به بررسی تأثیر نرخ ذخیره قانونی بر تورم پرداخته و تحلیلی جامع از این رابطه ارائه می‌دهد.این پژوهش اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر تورم در اقتصاد ایران را بررسی می‌کند. تحقیق حاضر از نوع کاربردی بوده و از روش ARDL برای تحلیل روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت میان متغیرها استفاده شده است. داده‌های پژوهش از منابع رسمی، شامل بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، گردآوری و با نرم‌افزار EViews 12 تحلیل شده‌اند.یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش نرخ ذخیره قانونی اثر مثبت و معناداری بر نرخ تورم دارد. افزایش این نرخ در کوتاه‌مدت با ضریب ۵.۷۳۶ و احتمال ۰.۰۱۶۱ مثبت و معنادار بوده و باعث افزایش فشارهای قیمتی ناشی از کاهش توان وام‌دهی بانک‌ها می‌شود. افزایش نرخ ذخیره قانونی در بلندمدت با ضریب ۸.۷۸۲- و احتمال ۰.۰۴۰۷ همچنان مثبت و معنادار بوده و یکی از ابزارهای مدیریت نقدینگی محسوب می‌شود. همچنین، حدود ۷۰ درصد از انحرافات کوتاه‌مدت از مسیر تعادل بلندمدت در هر دوره اصلاح می‌شود که نشان‌دهنده بازگشت سریع سیستم به تعادل است.https://fbarj.ihu.ac.ir/article_209959_69acaffdb6981baeaf05b1889c74f021.pdfنرخ ذخیره قانونینرخ تورمحجم نقدینگیسیاست پولی.ardl
spellingShingle مهیار فکرآزاد
بهرام عرفانی‌راد
علی فکور
بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران
پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه
نرخ ذخیره قانونی
نرخ تورم
حجم نقدینگی
سیاست پولی
.ardl
title بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران
title_full بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران
title_fullStr بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران
title_full_unstemmed بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران
title_short بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران
title_sort بررسی میزان اثرگذاری نرخ ذخیره قانونی بر نرخ تورم در اقتصاد ایران
topic نرخ ذخیره قانونی
نرخ تورم
حجم نقدینگی
سیاست پولی
.ardl
url https://fbarj.ihu.ac.ir/article_209959_69acaffdb6981baeaf05b1889c74f021.pdf
work_keys_str_mv AT mhyạrfḵrậzạd brrsymyzạnạtẖrgdẖạrynrkẖdẖkẖyrhqạnwnybrnrkẖtwrmdrạqtṣạdạyrạn
AT bhrạmʿrfạnyrạd brrsymyzạnạtẖrgdẖạrynrkẖdẖkẖyrhqạnwnybrnrkẖtwrmdrạqtṣạdạyrạn
AT ʿlyfḵwr brrsymyzạnạtẖrgdẖạrynrkẖdẖkẖyrhqạnwnybrnrkẖtwrmdrạqtṣạdạyrạn