Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir Değerlendirme
Çalışma Mevlevîlik tarikatının tarihsel süreci ile birlikte sema ritüelinin dönüşümünü ve birlikte semâ uygulamasını ele almaktadır. Mevlevîlik, 13. yüzyılda Sultan Veled tarafından kurulan ve Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde önemli değişimlere uğrayan bir tasavvuf yoludur. Tekkelerin kapatı...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Hakan AYDIN
2025-06-01
|
| Series: | Medya ve Din Araştırmaları Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4639696 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849316928332496896 |
|---|---|
| author | Zehra Öğüt |
| author_facet | Zehra Öğüt |
| author_sort | Zehra Öğüt |
| collection | DOAJ |
| description | Çalışma Mevlevîlik tarikatının tarihsel süreci ile birlikte sema ritüelinin dönüşümünü ve birlikte semâ uygulamasını ele almaktadır. Mevlevîlik, 13. yüzyılda Sultan Veled tarafından kurulan ve Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde önemli değişimlere uğrayan bir tasavvuf yoludur. Tekkelerin kapatılması ile birlikte hukuki olarak sona ermiş, ancak kültürel ve mistik bir gelenek olarak varlığını sürdürmüştür. Çalışmanın temel argümanı, günümüzde kadın ve erkeğin birlikte sema etmesinin, Mevlevîliğin geleneksel yapısından kopuşu ve kültür endüstrisi çerçevesinde yeniden üretimini yansıttığıdır. Eleştirel Teori perspektifiyle değerlendirildiğinde, semanın popüler kültür ve ticarileşme sürecinde hakikatinden uzaklaştırılarak bir medyatik gösteri malzemesine dönüştüğü ve birlikte sema uygulamasının bu dönüşümün sonuçlarından biri olduğu savunulmaktadır. Sema ritüeline bir kültürel miras olarak değil, tasavvufi bir ibadet pratiği olarak yaklaşılmakta; birlikte sema eden ve bu eylemi manevi bir ritüelin icrası olarak gören katılımcıların deneyimi esas alınmaktadır. Çalışma semanın Mevlevîlik içerisindeki tarihsel ve dinî bağlamını detaylandırarak gelenekte kadınların kendi aralarında sema ettiğini, ancak erkeklerle beraber meydan-ı şerifte yer almalarının uygun görülmediğini vurgulamaktadır |
| format | Article |
| id | doaj-art-3a1e8541e3824cb7bc728200a55f56ad |
| institution | Kabale University |
| issn | 2636-8811 |
| language | English |
| publishDate | 2025-06-01 |
| publisher | Hakan AYDIN |
| record_format | Article |
| series | Medya ve Din Araştırmaları Dergisi |
| spelling | doaj-art-3a1e8541e3824cb7bc728200a55f56ad2025-08-20T03:51:25ZengHakan AYDINMedya ve Din Araştırmaları Dergisi2636-88112025-06-018131934210.47951/mediad.16465882403Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir DeğerlendirmeZehra Öğüthttps://orcid.org/0000-0002-7668-2111Çalışma Mevlevîlik tarikatının tarihsel süreci ile birlikte sema ritüelinin dönüşümünü ve birlikte semâ uygulamasını ele almaktadır. Mevlevîlik, 13. yüzyılda Sultan Veled tarafından kurulan ve Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde önemli değişimlere uğrayan bir tasavvuf yoludur. Tekkelerin kapatılması ile birlikte hukuki olarak sona ermiş, ancak kültürel ve mistik bir gelenek olarak varlığını sürdürmüştür. Çalışmanın temel argümanı, günümüzde kadın ve erkeğin birlikte sema etmesinin, Mevlevîliğin geleneksel yapısından kopuşu ve kültür endüstrisi çerçevesinde yeniden üretimini yansıttığıdır. Eleştirel Teori perspektifiyle değerlendirildiğinde, semanın popüler kültür ve ticarileşme sürecinde hakikatinden uzaklaştırılarak bir medyatik gösteri malzemesine dönüştüğü ve birlikte sema uygulamasının bu dönüşümün sonuçlarından biri olduğu savunulmaktadır. Sema ritüeline bir kültürel miras olarak değil, tasavvufi bir ibadet pratiği olarak yaklaşılmakta; birlikte sema eden ve bu eylemi manevi bir ritüelin icrası olarak gören katılımcıların deneyimi esas alınmaktadır. Çalışma semanın Mevlevîlik içerisindeki tarihsel ve dinî bağlamını detaylandırarak gelenekte kadınların kendi aralarında sema ettiğini, ancak erkeklerle beraber meydan-ı şerifte yer almalarının uygun görülmediğini vurgulamaktadırhttps://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4639696mevlevi ordersemamixed-gender semacritical theorymevleviliksemabirlikte semaeleştirel teori |
| spellingShingle | Zehra Öğüt Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir Değerlendirme Medya ve Din Araştırmaları Dergisi mevlevi order sema mixed-gender sema critical theory mevlevilik sema birlikte sema eleştirel teori |
| title | Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir Değerlendirme |
| title_full | Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir Değerlendirme |
| title_fullStr | Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir Değerlendirme |
| title_full_unstemmed | Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir Değerlendirme |
| title_short | Birlikte Sema Uygulaması Üzerine Frankfurt Okulu Ekseninde Eleştirel Bir Değerlendirme |
| title_sort | birlikte sema uygulamasi uzerine frankfurt okulu ekseninde elestirel bir degerlendirme |
| topic | mevlevi order sema mixed-gender sema critical theory mevlevilik sema birlikte sema eleştirel teori |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4639696 |
| work_keys_str_mv | AT zehraogut birliktesemauygulamasıuzerinefrankfurtokulueksenindeelestirelbirdegerlendirme |