Marksist Coğrafya: Temel Karakteristikler

Bu çalışma, Marksist coğrafyanın kuramsal doğasını literatür taraması yöntemiyle incelemekte olup, sosyal teoriye katkı sunmayı amaçlamaktadır. Marksizm tarihsel maddecilik anlayışı ile kapitalizmin çelişkileri üzerine kuruludur. Marx, mekân olgusunu ve birey düzeyinde insanı yeterince dikkate almam...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Alpaslan Aliağaoğlu
Format: Article
Language:English
Published: Atatürk University 2025-06-01
Series:Doğu Coğrafya Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4253353
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849427069580083200
author Alpaslan Aliağaoğlu
author_facet Alpaslan Aliağaoğlu
author_sort Alpaslan Aliağaoğlu
collection DOAJ
description Bu çalışma, Marksist coğrafyanın kuramsal doğasını literatür taraması yöntemiyle incelemekte olup, sosyal teoriye katkı sunmayı amaçlamaktadır. Marksizm tarihsel maddecilik anlayışı ile kapitalizmin çelişkileri üzerine kuruludur. Marx, mekân olgusunu ve birey düzeyinde insanı yeterince dikkate almaması nedeniyle eleştirilse de pek çok temel kavramın ortaya konulmasında önemli bir rol oynamıştır. Bunlar, çoğu bugünün sosyal bilimlerinde egemen olan veya onun ortaya attığı ya da ayrıntılı bir şekilde analiz ettiği tarihsel maddecilik, diyalektik yaklaşım, sömürü, yabancılaşma, sınıfsız toplum gibi kavramları kapsamaktadır. Bu bağlamda, Marksist kuramın sunduğu bilimsel yöntemler ve kavramsal çerçeve, toplum bilimleri açısından önem arz etmektedir. Kapitalist sistemin ve pozitivist yaklaşımın yol açtığı sorunlara ilişkin artan farkındalık ile birlikte çeşitli toplumsal ve siyasal dinamikler, Marksist coğrafyanın gelişimine önemli ölçüde katkı sağlamıştır. Marksist bakış açısının coğrafi bilginin gelişim sürecinde önemli bir yeri vardır. Marksist coğrafya ise, mekânsal süreçleri ve coğrafi koşulları Marksist kuram çerçevesinde analiz eden bir disiplin olarak tanımlanmaktadır. Marx’tan esinlenen coğrafyacılar arasında D. Harvey ve E. Soja tarihsel materyalizme mekânı katmaları ve tarihsel coğrafi materyalizmi geliştirmeleri bakımından öne çıkmaktadırlar. Eleştirel şehir kuramı çerçevesinde çalışan Marksist coğrafyacılar, özellikle kentsel eşitsizlikler (konut tedariki ve hizmetlere erişim), yoksulluk, azgelişmişlik ve sanayinin yeniden yapılaşması sürecinde ortaya çıkan sorunlara odaklanmışlardır.
format Article
id doaj-art-39c1fcc8ad104659816719cdf6b62928
institution Kabale University
issn 2717-834X
language English
publishDate 2025-06-01
publisher Atatürk University
record_format Article
series Doğu Coğrafya Dergisi
spelling doaj-art-39c1fcc8ad104659816719cdf6b629282025-08-20T03:29:09ZengAtatürk UniversityDoğu Coğrafya Dergisi2717-834X2025-06-01305317919310.17295/ataunidcd.155897355Marksist Coğrafya: Temel KarakteristiklerAlpaslan Aliağaoğlu0https://orcid.org/0000-0002-6198-3878BALIKESİR ÜNİVERSİTESİBu çalışma, Marksist coğrafyanın kuramsal doğasını literatür taraması yöntemiyle incelemekte olup, sosyal teoriye katkı sunmayı amaçlamaktadır. Marksizm tarihsel maddecilik anlayışı ile kapitalizmin çelişkileri üzerine kuruludur. Marx, mekân olgusunu ve birey düzeyinde insanı yeterince dikkate almaması nedeniyle eleştirilse de pek çok temel kavramın ortaya konulmasında önemli bir rol oynamıştır. Bunlar, çoğu bugünün sosyal bilimlerinde egemen olan veya onun ortaya attığı ya da ayrıntılı bir şekilde analiz ettiği tarihsel maddecilik, diyalektik yaklaşım, sömürü, yabancılaşma, sınıfsız toplum gibi kavramları kapsamaktadır. Bu bağlamda, Marksist kuramın sunduğu bilimsel yöntemler ve kavramsal çerçeve, toplum bilimleri açısından önem arz etmektedir. Kapitalist sistemin ve pozitivist yaklaşımın yol açtığı sorunlara ilişkin artan farkındalık ile birlikte çeşitli toplumsal ve siyasal dinamikler, Marksist coğrafyanın gelişimine önemli ölçüde katkı sağlamıştır. Marksist bakış açısının coğrafi bilginin gelişim sürecinde önemli bir yeri vardır. Marksist coğrafya ise, mekânsal süreçleri ve coğrafi koşulları Marksist kuram çerçevesinde analiz eden bir disiplin olarak tanımlanmaktadır. Marx’tan esinlenen coğrafyacılar arasında D. Harvey ve E. Soja tarihsel materyalizme mekânı katmaları ve tarihsel coğrafi materyalizmi geliştirmeleri bakımından öne çıkmaktadırlar. Eleştirel şehir kuramı çerçevesinde çalışan Marksist coğrafyacılar, özellikle kentsel eşitsizlikler (konut tedariki ve hizmetlere erişim), yoksulluk, azgelişmişlik ve sanayinin yeniden yapılaşması sürecinde ortaya çıkan sorunlara odaklanmışlardır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4253353marxist approachhistorical geographical materialismmarxist geographymarksist yaklaşımtarihsel coğrafi materyalizmmarksist coğrafya
spellingShingle Alpaslan Aliağaoğlu
Marksist Coğrafya: Temel Karakteristikler
Doğu Coğrafya Dergisi
marxist approach
historical geographical materialism
marxist geography
marksist yaklaşım
tarihsel coğrafi materyalizm
marksist coğrafya
title Marksist Coğrafya: Temel Karakteristikler
title_full Marksist Coğrafya: Temel Karakteristikler
title_fullStr Marksist Coğrafya: Temel Karakteristikler
title_full_unstemmed Marksist Coğrafya: Temel Karakteristikler
title_short Marksist Coğrafya: Temel Karakteristikler
title_sort marksist cografya temel karakteristikler
topic marxist approach
historical geographical materialism
marxist geography
marksist yaklaşım
tarihsel coğrafi materyalizm
marksist coğrafya
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4253353
work_keys_str_mv AT alpaslanaliagaoglu marksistcografyatemelkarakteristikler