نگاهی نو به جایگاه عدالت شاهد و طُرُق احراز آن، در فقه و حقوق ایران
تبصرۀ مادۀ 195 قانون مجازات اسلامی با بیانی مُغلَق، اکتفا به «حسن ظاهر» را برای «شهادت» به عدالت گواهان ناکافی دانسته و تعدیل و تزکیۀ شهود را منوط به علم و اطمینان کرده است. هرچند باتوجهبه مبانی فقهی این ماده میتوان گفت که برخلاف شهود تزکیه، شخص قاضی میتواند به حسن ظاهر شاهدان بهعنوان امارۀ تعب...
Saved in:
| Main Authors: | , , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Ferdowsi University of Mashhad
2025-08-01
|
| Series: | فقه و اصول |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://jfiqh.um.ac.ir/article_44481_667e40e52316001994491f263eda2053.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | تبصرۀ مادۀ 195 قانون مجازات اسلامی با بیانی مُغلَق، اکتفا به «حسن ظاهر» را برای «شهادت» به عدالت گواهان ناکافی دانسته و تعدیل و تزکیۀ شهود را منوط به علم و اطمینان کرده است. هرچند باتوجهبه مبانی فقهی این ماده میتوان گفت که برخلاف شهود تزکیه، شخص قاضی میتواند به حسن ظاهر شاهدان بهعنوان امارۀ تعبدی بر عدالت آنها اعتماد کرده و شهادت ایشان را بینۀ شرعی قلمداد کند؛ اما امروزه باتوجهبه گستردگی روابط اجتماعی، بهندرت موردی یافت میشود که قاضی، شاهدان را به حسن ظاهر و عدالت بشناسد تا بتواند از بینۀ شرعی و آثار اثباتی تعبدی آن سخن گوید. ازاینرو به قاضی اجازه داده شده که به گواهی گواهانی که عدالت آنها احراز نشده است، در حد یک «امارۀ قضایی» و طریق عقلایی و غیرتعبدیِ کشف واقع ترتیب اثر دهد و در این صورت، دیگر بحث نصاب شهود و نوع دعوا مطرح نبوده و اعتبار گواهی گواهان در گروِ انگیختنِ علم یا ظن برای دادرس خواهد بود. |
|---|---|
| ISSN: | 2008-9139 2538-3892 |