Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”

İslamiyet’ten önce Türk medeniyetlerinde olduğu kadar, medrese olarak adlandırılan yükseköğretim kurumlarının Türk tarihinde görülen ilk örneği olan Nizamiyelerin ortaya çıkışına kadar geçen süre içinde eğitim dili ve yabancı dil mevhumlarında değişmeler olduğu gözlemlenebilir. Aynı durum Osmanlı İm...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Seda Demir
Format: Article
Language:English
Published: Sakarya University 2024-12-01
Series:Sakarya Dil Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4344192
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849716196894572544
author Seda Demir
author_facet Seda Demir
author_sort Seda Demir
collection DOAJ
description İslamiyet’ten önce Türk medeniyetlerinde olduğu kadar, medrese olarak adlandırılan yükseköğretim kurumlarının Türk tarihinde görülen ilk örneği olan Nizamiyelerin ortaya çıkışına kadar geçen süre içinde eğitim dili ve yabancı dil mevhumlarında değişmeler olduğu gözlemlenebilir. Aynı durum Osmanlı İmparatorluğunda ilk medreseler zamanından başlayıp Tanzimat’ a kadar evrilen bir tarih sürecinde de geçerlidir. İlerleyen dönemlerde Osmanlılarda, Enderun’ daki devşirme öğrenciler için Arap ve Fars dilleri Türkçeden sonra ikinci ve üçüncü yabancı dil konumuna düşmüştür. Çalışmada, eğitimde yabancı dil uygulamalarının bir parçası olarak karşımıza çıkan Tanzimat’tan önceki dönemlerde yükseköğretimde dil ve yabancı dil öğretiminin yeri ele alınmakta ve bu medeniyetlerde kullanılan eğitim dillerine değinilmektedir. İlgili literatürdeki çalışmalardan farklı olarak bu çalışma Türk tarihi boyunca medreselerin ilk ortaya çıkış dönemlerinden itibaren, çeşitlendikleri dönemler ve gelişim dönemleri boyunca dil öğrenimi ve yabancı dil olguları ile ne kadar ilgili olduklarını; ilgili öğretim kurumlarının doğu-batı dillerinin öğretimi açısından durumları ve hakkında bilgi sahibi olduğumuz uygulamalarını ele alan bir tasnif üzerinden ilerlemektedir. Ayrıca çalışmada, söz konusu yabancı dillerin eğitim dili mi yoksa yabancı dil olarak mı öğretildikleri noktasında bilgiler de sunulmaktadır.
format Article
id doaj-art-3550a84e6af9476e9a96dc17cb5ff01d
institution DOAJ
issn 2980-2938
language English
publishDate 2024-12-01
publisher Sakarya University
record_format Article
series Sakarya Dil Dergisi
spelling doaj-art-3550a84e6af9476e9a96dc17cb5ff01d2025-08-20T03:13:05ZengSakarya UniversitySakarya Dil Dergisi2980-29382024-12-01229911528Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”Seda Demir0https://orcid.org/0000-0002-3044-8530SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜİslamiyet’ten önce Türk medeniyetlerinde olduğu kadar, medrese olarak adlandırılan yükseköğretim kurumlarının Türk tarihinde görülen ilk örneği olan Nizamiyelerin ortaya çıkışına kadar geçen süre içinde eğitim dili ve yabancı dil mevhumlarında değişmeler olduğu gözlemlenebilir. Aynı durum Osmanlı İmparatorluğunda ilk medreseler zamanından başlayıp Tanzimat’ a kadar evrilen bir tarih sürecinde de geçerlidir. İlerleyen dönemlerde Osmanlılarda, Enderun’ daki devşirme öğrenciler için Arap ve Fars dilleri Türkçeden sonra ikinci ve üçüncü yabancı dil konumuna düşmüştür. Çalışmada, eğitimde yabancı dil uygulamalarının bir parçası olarak karşımıza çıkan Tanzimat’tan önceki dönemlerde yükseköğretimde dil ve yabancı dil öğretiminin yeri ele alınmakta ve bu medeniyetlerde kullanılan eğitim dillerine değinilmektedir. İlgili literatürdeki çalışmalardan farklı olarak bu çalışma Türk tarihi boyunca medreselerin ilk ortaya çıkış dönemlerinden itibaren, çeşitlendikleri dönemler ve gelişim dönemleri boyunca dil öğrenimi ve yabancı dil olguları ile ne kadar ilgili olduklarını; ilgili öğretim kurumlarının doğu-batı dillerinin öğretimi açısından durumları ve hakkında bilgi sahibi olduğumuz uygulamalarını ele alan bir tasnif üzerinden ilerlemektedir. Ayrıca çalışmada, söz konusu yabancı dillerin eğitim dili mi yoksa yabancı dil olarak mı öğretildikleri noktasında bilgiler de sunulmaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4344192yabancı dil öğretimitürklerde yabancı dilfarsçaarapçatürk medeniyetlerinde eğitim dili ve tercüme faaliyetleriforeign language teachingforeign language in turkic historypersianarabicmedium of instruction and translation activities in turkic civilizations
spellingShingle Seda Demir
Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”
Sakarya Dil Dergisi
yabancı dil öğretimi
türklerde yabancı dil
farsça
arapça
türk medeniyetlerinde eğitim dili ve tercüme faaliyetleri
foreign language teaching
foreign language in turkic history
persian
arabic
medium of instruction and translation activities in turkic civilizations
title Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”
title_full Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”
title_fullStr Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”
title_full_unstemmed Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”
title_short Dilsel Değişimlerin İzinde: İslam Öncesi Dönemden Tanzimat Dönemine Türk Dünyasında “Dil”
title_sort dilsel degisimlerin izinde islam oncesi donemden tanzimat donemine turk dunyasinda dil
topic yabancı dil öğretimi
türklerde yabancı dil
farsça
arapça
türk medeniyetlerinde eğitim dili ve tercüme faaliyetleri
foreign language teaching
foreign language in turkic history
persian
arabic
medium of instruction and translation activities in turkic civilizations
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4344192
work_keys_str_mv AT sedademir dilseldegisimlerinizindeislamoncesidonemdentanzimatdonemineturkdunyasındadil