مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم

سریشم یکی از مواد طبیعی است که از پروتئین پستانداران و ماهی‌ها ساخته‌شده و در آثار تاریخی و فرهنگی به‌عنوان آهار، ماده افزودنی در ترکیبات مختلف، پوشش‌دهنده در چوب، بست در نقاشی و مرکب استفاده می‌شود. در طی هزاران سال به‌مرور، برخی اصولی کلی برای ساخت چسب‌های حیوانی به وجود آمده است ولی بعد از انقلاب...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: حامد یعقوب زاده, مهدی رازانی
Format: Article
Language:fas
Published: Institute for Color Science and Technology 2022-02-01
Series:مطالعات در دنیای رنگ
Subjects:
Online Access:https://jscw.icrc.ac.ir/article_81784_31100118af60812e02fe6e97e4a8c676.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849722597109923840
author حامد یعقوب زاده
مهدی رازانی
author_facet حامد یعقوب زاده
مهدی رازانی
author_sort حامد یعقوب زاده
collection DOAJ
description سریشم یکی از مواد طبیعی است که از پروتئین پستانداران و ماهی‌ها ساخته‌شده و در آثار تاریخی و فرهنگی به‌عنوان آهار، ماده افزودنی در ترکیبات مختلف، پوشش‌دهنده در چوب، بست در نقاشی و مرکب استفاده می‌شود. در طی هزاران سال به‌مرور، برخی اصولی کلی برای ساخت چسب‌های حیوانی به وجود آمده است ولی بعد از انقلاب صنعتی و توسعه چسب‌های پلیمری به‌تدریج نحوه تهیه مناسب این چسب‌ها در مقیاس غیر‌صنعتی نیز رو به فراموشی نهاده است. هدف از انجام پژوهش حاضر آشنایی با ساختار چسب حیوانی سریشم، عوامل مؤثر در بهینه‌سازی این چسب، معرفی افزودنی‌های مختلف برای بهبود آن و نحوه شناسایی سریشم در آثار تاریخی و فرهنگی است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، ساختار اصلی چسب‌‌ حیوانی سریشم از پروتئینی بنام کلاژن که بیشترین توالی آمینو اسیدهای آن گلسین و پرولین است تشکیل‌شده، ازاین‌رو با توجه با ساختار فوق‌الذکر که نقش اصلی را در آماده‌ و بهینه‌سازی سریشم دارد بایستیpH ، دما و وزن مولکولی به‌عنوان عوامل تأثیرگذار بر کیفیت کلاژن مورد توجه قرار گیرد، افزودنی‌هایی مانند گلیسرین، زاج سفید و عسل بر بهبود خواص سریشم ازجمله قدرت چسبندگی و انعطاف‌پذیری می‌تواند مؤثر واقع شود و در نهایت آنالیز‌های دستگاهی طیف‌سنجی جرمی و طیف‌سنجی زیر‌قرمز (FTIR) که برای شناسایی و تفکیک نوع سریشم‌ها کاربرد دارد، معرفی‌شده است.
format Article
id doaj-art-3191ae2cb1364d7988a31c540f49408a
institution DOAJ
issn 2251-7278
2383-2223
language fas
publishDate 2022-02-01
publisher Institute for Color Science and Technology
record_format Article
series مطالعات در دنیای رنگ
spelling doaj-art-3191ae2cb1364d7988a31c540f49408a2025-08-20T03:11:18ZfasInstitute for Color Science and Technologyمطالعات در دنیای رنگ2251-72782383-22232022-02-0111411281784مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشمحامد یعقوب زاده0مهدی رازانی1دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریزاستادیار، دانشکده حفاظت از آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریزسریشم یکی از مواد طبیعی است که از پروتئین پستانداران و ماهی‌ها ساخته‌شده و در آثار تاریخی و فرهنگی به‌عنوان آهار، ماده افزودنی در ترکیبات مختلف، پوشش‌دهنده در چوب، بست در نقاشی و مرکب استفاده می‌شود. در طی هزاران سال به‌مرور، برخی اصولی کلی برای ساخت چسب‌های حیوانی به وجود آمده است ولی بعد از انقلاب صنعتی و توسعه چسب‌های پلیمری به‌تدریج نحوه تهیه مناسب این چسب‌ها در مقیاس غیر‌صنعتی نیز رو به فراموشی نهاده است. هدف از انجام پژوهش حاضر آشنایی با ساختار چسب حیوانی سریشم، عوامل مؤثر در بهینه‌سازی این چسب، معرفی افزودنی‌های مختلف برای بهبود آن و نحوه شناسایی سریشم در آثار تاریخی و فرهنگی است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، ساختار اصلی چسب‌‌ حیوانی سریشم از پروتئینی بنام کلاژن که بیشترین توالی آمینو اسیدهای آن گلسین و پرولین است تشکیل‌شده، ازاین‌رو با توجه با ساختار فوق‌الذکر که نقش اصلی را در آماده‌ و بهینه‌سازی سریشم دارد بایستیpH ، دما و وزن مولکولی به‌عنوان عوامل تأثیرگذار بر کیفیت کلاژن مورد توجه قرار گیرد، افزودنی‌هایی مانند گلیسرین، زاج سفید و عسل بر بهبود خواص سریشم ازجمله قدرت چسبندگی و انعطاف‌پذیری می‌تواند مؤثر واقع شود و در نهایت آنالیز‌های دستگاهی طیف‌سنجی جرمی و طیف‌سنجی زیر‌قرمز (FTIR) که برای شناسایی و تفکیک نوع سریشم‌ها کاربرد دارد، معرفی‌شده است.https://jscw.icrc.ac.ir/article_81784_31100118af60812e02fe6e97e4a8c676.pdfسریشمکلاژنپوستدماحفاظت آثار فرهنگیافزودنی‌ها
spellingShingle حامد یعقوب زاده
مهدی رازانی
مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم
مطالعات در دنیای رنگ
سریشم
کلاژن
پوست
دما
حفاظت آثار فرهنگی
افزودنی‌ها
title مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم
title_full مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم
title_fullStr مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم
title_full_unstemmed مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم
title_short مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم
title_sort مروری بر ساختارشناسی، بهینه‌سازی و کاربردهای چسب سریشم
topic سریشم
کلاژن
پوست
دما
حفاظت آثار فرهنگی
افزودنی‌ها
url https://jscw.icrc.ac.ir/article_81784_31100118af60812e02fe6e97e4a8c676.pdf
work_keys_str_mv AT ḥạmdyʿqwbzạdh mrwrybrsạkẖtạrsẖnạsybhynhsạzywḵạrbrdhạycẖsbsrysẖm
AT mhdyrạzạny mrwrybrsạkẖtạrsẖnạsybhynhsạzywḵạrbrdhạycẖsbsrysẖm