جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر

آثار ادبی جهانی اغلب بر اساس اندیشه‌ها و دغدغه‌های عام بشری شکل می‌گیرند. نیازها، آرزوها، موفقیت‌ها، ناکامی‌ها و هرآن‌چه به طبیعت بشر باز می‌گردد مضمون اصلی آثار ادبی است. گرایش‌ها و کندوکاوهای معرفتی در کنار دیگر تمایلات انسانی موضوع بسیاری از این آثار - به‌ویژه آثار مبتنی بر نگاه فلسفی و عرفانی -...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: سارا رحمانی, محمد تقوی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran 2024-06-01
Series:پژوهش ادبیات معاصر جهان
Subjects:
Online Access:https://jor.ut.ac.ir/article_96074_651f86beae3e94ae358a3a558ee499c8.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849311857732485120
author سارا رحمانی
محمد تقوی
author_facet سارا رحمانی
محمد تقوی
author_sort سارا رحمانی
collection DOAJ
description آثار ادبی جهانی اغلب بر اساس اندیشه‌ها و دغدغه‌های عام بشری شکل می‌گیرند. نیازها، آرزوها، موفقیت‌ها، ناکامی‌ها و هرآن‌چه به طبیعت بشر باز می‌گردد مضمون اصلی آثار ادبی است. گرایش‌ها و کندوکاوهای معرفتی در کنار دیگر تمایلات انسانی موضوع بسیاری از این آثار - به‌ویژه آثار مبتنی بر نگاه فلسفی و عرفانی - بوده است. منطق‌الطیر عطار و چکامۀ تصویر پرده‌پوش سائیس از شیلر، دو روایت در دو فرهنگ و زبان مختلفند که این نیاز آدمی را با مراحل و نتایج تلاش برای دستیابی به مقصد معرفتی، بازتاب می‌دهند. زین‌رو مقالۀ کیفی و تحلیلی حاضر، در کنار مقایسۀ این آثار، پرداختن به مطالب منعکس شده در آن‌ها، شباهت، تفاوت و دلایل نا-/هم‌سانی‌شان را در زمرۀ اهداف اصلی خود برمی‌شمرد. از جمله یافته‌های این پژوهش ذکر این نکته است که گرچه شاعران نام‌برده از سنن متفاوت برخاسته‌اند و از فضاهای گوناگون سخن می‌گویند، اما اصل و انگیزۀ جست‌وجوی انسانی برای کشف حقیقت مطلق و نتایج آن در روایاتشان کمابیش همانند است. نیز هرچند در نگاه فیلسوفانه، جست‌وجوی رمز و راز هستی از دیرباز امری ارزشمند و والا تلقی شده است، اما عارفان نیز همواره در پی حقیقت هستی (حق/معشوق حقیقی) بوده‌اند و شاعران متفکر منسوب به هر دو نحله (عطار و شیلر) در آثار خویش این تلاش‌ها را بازتاب داده‌اند. ویژگی‌هایی هم‌چون ابهام و رازآلودگی، بی‌نشانی امر رازآمیز، ناتوانی یا بی‌زبانی کاشف راز و تحول شخصیت وی در دو روایت پیشِ رو مشترک است. البته مواردی چون شخصیت‌های روایات، قالب/ساختار، فضای داستانی، مصداق راز و حقیقت، تفاوت‌هایی در دو روایت دارند.
format Article
id doaj-art-2f5eefd427974c7990fae233228ff25a
institution Kabale University
issn 2588-4131
2588-7092
language fas
publishDate 2024-06-01
publisher University of Tehran
record_format Article
series پژوهش ادبیات معاصر جهان
spelling doaj-art-2f5eefd427974c7990fae233228ff25a2025-08-20T03:53:17ZfasUniversity of Tehranپژوهش ادبیات معاصر جهان2588-41312588-70922024-06-0129112514910.22059/jor.2023.346051.232796074جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلرسارا رحمانی0محمد تقوی1گروه زبان و ادبیات آلمانی دانشگاه تهران، دانشکدۀ زبان‌ها و ادبیات خارجی، تهران، ایران.گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، خراسان رضوی، ایران.آثار ادبی جهانی اغلب بر اساس اندیشه‌ها و دغدغه‌های عام بشری شکل می‌گیرند. نیازها، آرزوها، موفقیت‌ها، ناکامی‌ها و هرآن‌چه به طبیعت بشر باز می‌گردد مضمون اصلی آثار ادبی است. گرایش‌ها و کندوکاوهای معرفتی در کنار دیگر تمایلات انسانی موضوع بسیاری از این آثار - به‌ویژه آثار مبتنی بر نگاه فلسفی و عرفانی - بوده است. منطق‌الطیر عطار و چکامۀ تصویر پرده‌پوش سائیس از شیلر، دو روایت در دو فرهنگ و زبان مختلفند که این نیاز آدمی را با مراحل و نتایج تلاش برای دستیابی به مقصد معرفتی، بازتاب می‌دهند. زین‌رو مقالۀ کیفی و تحلیلی حاضر، در کنار مقایسۀ این آثار، پرداختن به مطالب منعکس شده در آن‌ها، شباهت، تفاوت و دلایل نا-/هم‌سانی‌شان را در زمرۀ اهداف اصلی خود برمی‌شمرد. از جمله یافته‌های این پژوهش ذکر این نکته است که گرچه شاعران نام‌برده از سنن متفاوت برخاسته‌اند و از فضاهای گوناگون سخن می‌گویند، اما اصل و انگیزۀ جست‌وجوی انسانی برای کشف حقیقت مطلق و نتایج آن در روایاتشان کمابیش همانند است. نیز هرچند در نگاه فیلسوفانه، جست‌وجوی رمز و راز هستی از دیرباز امری ارزشمند و والا تلقی شده است، اما عارفان نیز همواره در پی حقیقت هستی (حق/معشوق حقیقی) بوده‌اند و شاعران متفکر منسوب به هر دو نحله (عطار و شیلر) در آثار خویش این تلاش‌ها را بازتاب داده‌اند. ویژگی‌هایی هم‌چون ابهام و رازآلودگی، بی‌نشانی امر رازآمیز، ناتوانی یا بی‌زبانی کاشف راز و تحول شخصیت وی در دو روایت پیشِ رو مشترک است. البته مواردی چون شخصیت‌های روایات، قالب/ساختار، فضای داستانی، مصداق راز و حقیقت، تفاوت‌هایی در دو روایت دارند.https://jor.ut.ac.ir/article_96074_651f86beae3e94ae358a3a558ee499c8.pdfادبیات جهانیادبیات تطبیقیفلسفۀ عرفانیحجاب عرفانیسیر و سلوکامر مطلق
spellingShingle سارا رحمانی
محمد تقوی
جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر
پژوهش ادبیات معاصر جهان
ادبیات جهانی
ادبیات تطبیقی
فلسفۀ عرفانی
حجاب عرفانی
سیر و سلوک
امر مطلق
title جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر
title_full جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر
title_fullStr جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر
title_full_unstemmed جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر
title_short جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر
title_sort جست‌وجوی امر مطلق در دو روایت منطق‌الطیر عطار و تصویر پرده‌پوش سائیس اثر شیلر
topic ادبیات جهانی
ادبیات تطبیقی
فلسفۀ عرفانی
حجاب عرفانی
سیر و سلوک
امر مطلق
url https://jor.ut.ac.ir/article_96074_651f86beae3e94ae358a3a558ee499c8.pdf
work_keys_str_mv AT sạrạrḥmạny jstwjwyạmrmṭlqdrdwrwạytmnṭqạlṭyrʿṭạrwtṣwyrprdhpwsẖsạỷysạtẖrsẖylr
AT mḥmdtqwy jstwjwyạmrmṭlqdrdwrwạytmnṭqạlṭyrʿṭạrwtṣwyrprdhpwsẖsạỷysạtẖrsẖylr