Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans Analizi
Doğal afetlerin büyük bir kısmı iklim elemanlarına bağlı olarak ortaya çıkmakta ve en çok taşkın şeklinde görülmektedir. Ülkemizin özellikle kıyı bölgelerinde meydana gelen taşkınlar, önemli derecede can ve mal kaybına neden olabilmektedir. Doğal afetlerin yanı sıra şehir drenaj şebekelerinin, yol v...
Saved in:
| Main Authors: | , , , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Ankara University
2009-08-01
|
| Series: | Journal of Agricultural Sciences |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1507803 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849306345187049472 |
|---|---|
| author | Ztü - Fazlı Rk Halit Apaydın Fazlı Öztürk Alper Serdar Anlı |
| author_facet | Ztü - Fazlı Rk Halit Apaydın Fazlı Öztürk Alper Serdar Anlı |
| author_sort | Ztü - |
| collection | DOAJ |
| description | Doğal afetlerin büyük bir kısmı iklim elemanlarına bağlı olarak ortaya çıkmakta ve en çok taşkın şeklinde görülmektedir. Ülkemizin özellikle kıyı bölgelerinde meydana gelen taşkınlar, önemli derecede can ve mal kaybına neden olabilmektedir. Doğal afetlerin yanı sıra şehir drenaj şebekelerinin, yol ve hidrolik yapıların tasarımında; meydana gelebilecek taşkınların kontrolü ve belirtilmesi açısından ekstrem yağışların değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Ülkemizde ekstrem ve uzun süreli yağışlar genelde Doğu Karadeniz kıyılarında meydana gelmektedir. Bu çalışmada Trabzon ilinde taşkınlara etkili yıllık maksimum yağışların bölgesel analizi gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Trabzon ilinde bulunan 10–78 yıl süreli, 10 yağış ölçeğinden elde edilen yıllık maksimum yağış serilerinden yararlanılmıştır. Bölgesel analiz gerçekleştirilirken bu ilde bulunan istasyonlar tek bir bölge olarak kabul edilmiş ve homojenlik testleri, uygunluk testleri ve bölgesel yinelenme miktarları bu kabule göre yapılmıştır. Olasılık dağılım parametre tahmininde ve bölgesel analizde Lmomentlere dayanan istatistiklerden yararlanılmıştır. Homojenlik testine göre Trabzon ilinde meydana gelen yıllık maksimum yağışlar hidrolojik olarak homojen olduğu saptanmış ve uygun bölgesel dağılımlar olarak sırasıyla Genel Lojistik, Genel Ekstrem Değer, Genel Normal ve Pearson tip 3 dağılımları seçilmiştir. Bu dağılımlara göre %1, %5, %10, %20, %25, %50, %80, %90, %96, %98 ve %99 yinelenme düzeylerinde meydana gelmesi olası yağışlar tahmin edilmiştir. Ayrıca Monte Carlo simülasyonu ile elde edilen fonksiyonlara göre her istasyonda noktasal ve bölgesel olarak Genel Lojistik ve Genel Ekstrem Değer dağılımları için bazı yinelenme olasılıklarında taşkın kontrol yapılarının ve şehir drenaj şebekelerinin tasarımında kullanılabilecek yağışlar tahmin edilmiştir |
| format | Article |
| id | doaj-art-2ea9b2d0704c4900865b6a1a82c42ff4 |
| institution | Kabale University |
| issn | 1300-7580 2148-9297 |
| language | English |
| publishDate | 2009-08-01 |
| publisher | Ankara University |
| record_format | Article |
| series | Journal of Agricultural Sciences |
| spelling | doaj-art-2ea9b2d0704c4900865b6a1a82c42ff42025-08-20T03:55:07ZengAnkara UniversityJournal of Agricultural Sciences1300-75802148-92972009-08-01150324024810.1501/Tarimbil_000000109745Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans AnaliziZtü -Fazlı RkHalit Apaydın0Fazlı Öztürk1Alper Serdar Anlı2Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara, TürkiyeAnkara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara, TürkiyeAnkara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü-Ankara, TürkiyeDoğal afetlerin büyük bir kısmı iklim elemanlarına bağlı olarak ortaya çıkmakta ve en çok taşkın şeklinde görülmektedir. Ülkemizin özellikle kıyı bölgelerinde meydana gelen taşkınlar, önemli derecede can ve mal kaybına neden olabilmektedir. Doğal afetlerin yanı sıra şehir drenaj şebekelerinin, yol ve hidrolik yapıların tasarımında; meydana gelebilecek taşkınların kontrolü ve belirtilmesi açısından ekstrem yağışların değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Ülkemizde ekstrem ve uzun süreli yağışlar genelde Doğu Karadeniz kıyılarında meydana gelmektedir. Bu çalışmada Trabzon ilinde taşkınlara etkili yıllık maksimum yağışların bölgesel analizi gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Trabzon ilinde bulunan 10–78 yıl süreli, 10 yağış ölçeğinden elde edilen yıllık maksimum yağış serilerinden yararlanılmıştır. Bölgesel analiz gerçekleştirilirken bu ilde bulunan istasyonlar tek bir bölge olarak kabul edilmiş ve homojenlik testleri, uygunluk testleri ve bölgesel yinelenme miktarları bu kabule göre yapılmıştır. Olasılık dağılım parametre tahmininde ve bölgesel analizde Lmomentlere dayanan istatistiklerden yararlanılmıştır. Homojenlik testine göre Trabzon ilinde meydana gelen yıllık maksimum yağışlar hidrolojik olarak homojen olduğu saptanmış ve uygun bölgesel dağılımlar olarak sırasıyla Genel Lojistik, Genel Ekstrem Değer, Genel Normal ve Pearson tip 3 dağılımları seçilmiştir. Bu dağılımlara göre %1, %5, %10, %20, %25, %50, %80, %90, %96, %98 ve %99 yinelenme düzeylerinde meydana gelmesi olası yağışlar tahmin edilmiştir. Ayrıca Monte Carlo simülasyonu ile elde edilen fonksiyonlara göre her istasyonda noktasal ve bölgesel olarak Genel Lojistik ve Genel Ekstrem Değer dağılımları için bazı yinelenme olasılıklarında taşkın kontrol yapılarının ve şehir drenaj şebekelerinin tasarımında kullanılabilecek yağışlar tahmin edilmiştirhttps://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1507803taşkınekstrem yağışyağışların bölgeselleştirilmesitrabzonfloodextreme precipitationregionalization of precipitationtrabzon |
| spellingShingle | Ztü - Fazlı Rk Halit Apaydın Fazlı Öztürk Alper Serdar Anlı Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans Analizi Journal of Agricultural Sciences taşkın ekstrem yağış yağışların bölgeselleştirilmesi trabzon flood extreme precipitation regionalization of precipitation trabzon |
| title | Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans Analizi |
| title_full | Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans Analizi |
| title_fullStr | Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans Analizi |
| title_full_unstemmed | Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans Analizi |
| title_short | Trabzon İlinde Gözlenen Yıllık Maksimum Yağısların Bölgesel Frekans Analizi |
| title_sort | trabzon ilinde gozlenen yillik maksimum yagislarin bolgesel frekans analizi |
| topic | taşkın ekstrem yağış yağışların bölgeselleştirilmesi trabzon flood extreme precipitation regionalization of precipitation trabzon |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1507803 |
| work_keys_str_mv | AT ztuuml trabzonilindegozlenenyıllıkmaksimumyagıslarınbolgeselfrekansanalizi AT fazlırk trabzonilindegozlenenyıllıkmaksimumyagıslarınbolgeselfrekansanalizi AT halitapaydın trabzonilindegozlenenyıllıkmaksimumyagıslarınbolgeselfrekansanalizi AT fazlıozturk trabzonilindegozlenenyıllıkmaksimumyagıslarınbolgeselfrekansanalizi AT alperserdaranlı trabzonilindegozlenenyıllıkmaksimumyagıslarınbolgeselfrekansanalizi |