بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)

مقبوله عمر بن حنظله از پرکاربردترین روایت‌هایی است که در تحلیل مسائل گوناگونی همچون شهرت، تعارض ادله، اجتهاد و تقلید، قضاوت و ولایت مورد استناد قرارگرفته است. هدف از پژوهش حاضر که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و شیوه توصیفی - تحلیلی انجام‌شده، اعتبارسنجی و تحلیل محتوایی این حدیث به‌منظور تعیین میز...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: سعید نظری توکلی, فاطمه سادات مرتضوی
Format: Article
Language:fas
Published: Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution 2023-12-01
Series:پژوهش‌نامه متین
Subjects:
Online Access:https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_178573_c878156d7b5e64d43600bb905414f9f8.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850139997494050816
author سعید نظری توکلی
فاطمه سادات مرتضوی
author_facet سعید نظری توکلی
فاطمه سادات مرتضوی
author_sort سعید نظری توکلی
collection DOAJ
description مقبوله عمر بن حنظله از پرکاربردترین روایت‌هایی است که در تحلیل مسائل گوناگونی همچون شهرت، تعارض ادله، اجتهاد و تقلید، قضاوت و ولایت مورد استناد قرارگرفته است. هدف از پژوهش حاضر که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و شیوه توصیفی - تحلیلی انجام‌شده، اعتبارسنجی و تحلیل محتوایی این حدیث به‌منظور تعیین میزان درستی استناد به آن است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هرچند این روایت با عنوان «مقبوله» شهرت یافته که می‌تواند حکایت از اعتبار آن باشد؛ اما شیوع این عنوان نتیجۀ اعتماد به توصیف شهید ثانی است. تردیدهای اساسی در سند این روایت و وجود احتمال‌های مختلف معناشناختی در عبارات آن، موجب فهم‌های فقهی ناسازگار شده است. ازاین‌رو، ادعای مقبوله بودن این حدیث نزد فقهای متقدم و متأخر موجه نبوده، نمی‌توان از آن به‌عنوان یک منبع استنباط فقهی یادکرد؛ هرچند محتوای آن، بیانگر وجود نگاهی ساختارمند در حل تعارض روایات و دعاوی نزد امامیه است.
format Article
id doaj-art-2cb3c566c13d4026b8e18de70f657e73
institution OA Journals
issn 2423-6462
2676-5888
language fas
publishDate 2023-12-01
publisher Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution
record_format Article
series پژوهش‌نامه متین
spelling doaj-art-2cb3c566c13d4026b8e18de70f657e732025-08-20T02:30:00ZfasResearch Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolutionپژوهش‌نامه متین2423-64622676-58882023-12-012510113516710.22034/matin.2023.238104.1710178573بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)سعید نظری توکلی0فاطمه سادات مرتضوی1استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی و اندیشه امام خمینی ، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.مقبوله عمر بن حنظله از پرکاربردترین روایت‌هایی است که در تحلیل مسائل گوناگونی همچون شهرت، تعارض ادله، اجتهاد و تقلید، قضاوت و ولایت مورد استناد قرارگرفته است. هدف از پژوهش حاضر که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و شیوه توصیفی - تحلیلی انجام‌شده، اعتبارسنجی و تحلیل محتوایی این حدیث به‌منظور تعیین میزان درستی استناد به آن است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هرچند این روایت با عنوان «مقبوله» شهرت یافته که می‌تواند حکایت از اعتبار آن باشد؛ اما شیوع این عنوان نتیجۀ اعتماد به توصیف شهید ثانی است. تردیدهای اساسی در سند این روایت و وجود احتمال‌های مختلف معناشناختی در عبارات آن، موجب فهم‌های فقهی ناسازگار شده است. ازاین‌رو، ادعای مقبوله بودن این حدیث نزد فقهای متقدم و متأخر موجه نبوده، نمی‌توان از آن به‌عنوان یک منبع استنباط فقهی یادکرد؛ هرچند محتوای آن، بیانگر وجود نگاهی ساختارمند در حل تعارض روایات و دعاوی نزد امامیه است.https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_178573_c878156d7b5e64d43600bb905414f9f8.pdfعمر بن حنظلهمقبولهتعارض ادلهشهرت رواییامام خمینیاجتهاد و تقلید
spellingShingle سعید نظری توکلی
فاطمه سادات مرتضوی
بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)
پژوهش‌نامه متین
عمر بن حنظله
مقبوله
تعارض ادله
شهرت روایی
امام خمینی
اجتهاد و تقلید
title بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)
title_full بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)
title_fullStr بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)
title_full_unstemmed بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)
title_short بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)
title_sort بازپژوهی مقبوله عمر بن حنظله و تأثیر آن بر استنباط فقهی با تکیه بر آرای امام خمینی ره
topic عمر بن حنظله
مقبوله
تعارض ادله
شهرت روایی
امام خمینی
اجتهاد و تقلید
url https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_178573_c878156d7b5e64d43600bb905414f9f8.pdf
work_keys_str_mv AT sʿydnẓrytwḵly bạzpzẖwhymqbwlhʿmrbnḥnẓlhwtạtẖyrậnbrạstnbạṭfqhybạtḵyhbrậrạyạmạmkẖmynyrh
AT fạṭmhsạdạtmrtḍwy bạzpzẖwhymqbwlhʿmrbnḥnẓlhwtạtẖyrậnbrạstnbạṭfqhybạtḵyhbrậrạyạmạmkẖmynyrh