Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin Araştırılması
Türkiye’de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon en önemli makro ekonomik problemlerden biri haline dönüşmüştür. Yaşam maliyetlerindeki artış tüm ülkenin yanı sıra en çok da nüfus ve sermaye yoğunluğu bakımından Türkiye’nin en büyük şehri ve hatta küresel metropollerden biri kabul edilen İstanbul’da...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Dokuz Eylül University
2024-12-01
|
| Series: | İzmir İktisat Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3850731 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850079566176976896 |
|---|---|
| author | Tuncer Özdil Melih Özçalık Mesut Fenkli |
| author_facet | Tuncer Özdil Melih Özçalık Mesut Fenkli |
| author_sort | Tuncer Özdil |
| collection | DOAJ |
| description | Türkiye’de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon en önemli makro ekonomik problemlerden biri haline dönüşmüştür. Yaşam maliyetlerindeki artış tüm ülkenin yanı sıra en çok da nüfus ve sermaye yoğunluğu bakımından Türkiye’nin en büyük şehri ve hatta küresel metropollerden biri kabul edilen İstanbul’da gerçekleşmiştir. Bu bakımdan Türkiye ve İstanbul enflasyon oranları arasındaki ilişki araştırılmaya değer görülmüştür. Bunun için 2014 (İstanbul için ulaşılan en eski veriler)-2024 yıllarını kapsayan Türkiye ve İstanbul aylık enflasyon oranlarını (124 gözlem) baz alan zaman serileri üzerinden Engel Granger Koentegrasyon modeli tahmin edilmiş ve gerekli koşulları sağlamasından ötürü kabul edilerek her iki değişken arasında uzun dönem koentegrasyon ilişkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Sonrasında iki değişkenli VAR model tahmin edilmiş, tahmin edilen VAR model diagnostik testleri geçerek kabul edilerek diğer zaman serisi analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, her iki değişken arasında uzun dönemli ilişkinin varlığına karar verilmiş olup, 2014-2024 yılları aralığında İstanbul enflasyonunun Türkiye enflasyonu için Granger nedeni olmasının yanı sıra İstanbul enflasyonunda yaşanan bir birimlik (standart sapmalık) şokun Türkiye enflasyonuna, Türkiye enflasyonunda yaşanan bir birimlik şokun İstanbul enflasyonunda pozitif (artış) yönde etkiye neden olduğu tespit edilmiştir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-2bce3a5c4ff04e318ac40cc7840b86f6 |
| institution | DOAJ |
| issn | 1308-8505 |
| language | English |
| publishDate | 2024-12-01 |
| publisher | Dokuz Eylül University |
| record_format | Article |
| series | İzmir İktisat Dergisi |
| spelling | doaj-art-2bce3a5c4ff04e318ac40cc7840b86f62025-08-20T02:45:10ZengDokuz Eylül Universityİzmir İktisat Dergisi1308-85052024-12-0139493195110.24988/ije.146569859Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin AraştırılmasıTuncer Özdil0https://orcid.org/0000-0002-3199-6766Melih Özçalık1https://orcid.org/0000-0002-3559-4975Mesut Fenkli2https://orcid.org/0000-0001-5787-7979CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİMANİSA CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİMANISA CELAL BAYAR UNIVERSITYTürkiye’de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon en önemli makro ekonomik problemlerden biri haline dönüşmüştür. Yaşam maliyetlerindeki artış tüm ülkenin yanı sıra en çok da nüfus ve sermaye yoğunluğu bakımından Türkiye’nin en büyük şehri ve hatta küresel metropollerden biri kabul edilen İstanbul’da gerçekleşmiştir. Bu bakımdan Türkiye ve İstanbul enflasyon oranları arasındaki ilişki araştırılmaya değer görülmüştür. Bunun için 2014 (İstanbul için ulaşılan en eski veriler)-2024 yıllarını kapsayan Türkiye ve İstanbul aylık enflasyon oranlarını (124 gözlem) baz alan zaman serileri üzerinden Engel Granger Koentegrasyon modeli tahmin edilmiş ve gerekli koşulları sağlamasından ötürü kabul edilerek her iki değişken arasında uzun dönem koentegrasyon ilişkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Sonrasında iki değişkenli VAR model tahmin edilmiş, tahmin edilen VAR model diagnostik testleri geçerek kabul edilerek diğer zaman serisi analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, her iki değişken arasında uzun dönemli ilişkinin varlığına karar verilmiş olup, 2014-2024 yılları aralığında İstanbul enflasyonunun Türkiye enflasyonu için Granger nedeni olmasının yanı sıra İstanbul enflasyonunda yaşanan bir birimlik (standart sapmalık) şokun Türkiye enflasyonuna, Türkiye enflasyonunda yaşanan bir birimlik şokun İstanbul enflasyonunda pozitif (artış) yönde etkiye neden olduğu tespit edilmiştir.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3850731bölgesel enflasyontürkiyezaman serisigranger nedensellikregional inflationtürkiyetime seriesgranger causality |
| spellingShingle | Tuncer Özdil Melih Özçalık Mesut Fenkli Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin Araştırılması İzmir İktisat Dergisi bölgesel enflasyon türkiye zaman serisi granger nedensellik regional inflation türkiye time series granger causality |
| title | Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin Araştırılması |
| title_full | Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin Araştırılması |
| title_fullStr | Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin Araştırılması |
| title_full_unstemmed | Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin Araştırılması |
| title_short | Türkiye ve İstanbul Enflasyon Oranları Arasındaki Granger Nedenselliğin Araştırılması |
| title_sort | turkiye ve istanbul enflasyon oranlari arasindaki granger nedenselligin arastirilmasi |
| topic | bölgesel enflasyon türkiye zaman serisi granger nedensellik regional inflation türkiye time series granger causality |
| url | https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3850731 |
| work_keys_str_mv | AT tuncerozdil turkiyeveistanbulenflasyonoranlarıarasındakigrangernedenselliginarastırılması AT melihozcalık turkiyeveistanbulenflasyonoranlarıarasındakigrangernedenselliginarastırılması AT mesutfenkli turkiyeveistanbulenflasyonoranlarıarasındakigrangernedenselliginarastırılması |