Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej
Empatia może jawić się jako operatywny termin ze względu na swoją wieloaspektowość – za jej pomocą można snuć rozważania nad społeczną rolą literatury i sztuki, nad relacją czytelnik–dzieło (czy też czytelnik–bohater literacki), a także nad mechanizmami narracyjnymi mającymi na celu umożliwiać „wcz...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Nicolaus Copernicus University in Toruń
2022-11-01
|
| Series: | Litteraria Copernicana |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://apcz.umk.pl/LC/article/view/39038 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850200294091128832 |
|---|---|
| author | Zuzanna Sala |
| author_facet | Zuzanna Sala |
| author_sort | Zuzanna Sala |
| collection | DOAJ |
| description |
Empatia może jawić się jako operatywny termin ze względu na swoją wieloaspektowość – za jej pomocą można snuć rozważania nad społeczną rolą literatury i sztuki, nad relacją czytelnik–dzieło (czy też czytelnik–bohater literacki), a także nad mechanizmami narracyjnymi mającymi na celu umożliwiać „wczucie się” odbiorców. Oprócz aspektów praktycznych, to kwestie etyczne najczęściej skłaniają badaczy do refleksji nad empatycznymi wymiarami lektury. Zwraca się uwagę na wartość kontaktu z nieredukowalną innością, na etyczny wymiar współbycia, a także domyślnie wartościuje się pozytywnie partycypację. W artykule przywołane zostało stanowisko amerykańskiego psychologa Paula Blooma, który ocenia negatywnie wpływ wczucia na proces podejmowania decyzji moralnych. Autorka wykazuje, że choć literaturoznawcze rozumienie empatii może deklaratywnie różnić się od tego psychologicznego, to konsekwencje etyczne czynienia z tej kategorii centralnego narzędzia interpretacji tekstów i zjawisk pozostaną podobne jak w psychologii. Bloomowska krytyka empatii może rzucić nowe światło na wiele aktualnych problemów literaturoznawczych.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-25f2798e17084541b0e0467d9c2dbe7e |
| institution | OA Journals |
| issn | 1899-315X 2392-1617 |
| language | deu |
| publishDate | 2022-11-01 |
| publisher | Nicolaus Copernicus University in Toruń |
| record_format | Article |
| series | Litteraria Copernicana |
| spelling | doaj-art-25f2798e17084541b0e0467d9c2dbe7e2025-08-20T02:12:21ZdeuNicolaus Copernicus University in ToruńLitteraria Copernicana1899-315X2392-16172022-11-0142210.12775/LC.2022.019Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznejZuzanna Sala0https://orcid.org/0000-0002-9083-6148Uniwersytet Jagielloński Empatia może jawić się jako operatywny termin ze względu na swoją wieloaspektowość – za jej pomocą można snuć rozważania nad społeczną rolą literatury i sztuki, nad relacją czytelnik–dzieło (czy też czytelnik–bohater literacki), a także nad mechanizmami narracyjnymi mającymi na celu umożliwiać „wczucie się” odbiorców. Oprócz aspektów praktycznych, to kwestie etyczne najczęściej skłaniają badaczy do refleksji nad empatycznymi wymiarami lektury. Zwraca się uwagę na wartość kontaktu z nieredukowalną innością, na etyczny wymiar współbycia, a także domyślnie wartościuje się pozytywnie partycypację. W artykule przywołane zostało stanowisko amerykańskiego psychologa Paula Blooma, który ocenia negatywnie wpływ wczucia na proces podejmowania decyzji moralnych. Autorka wykazuje, że choć literaturoznawcze rozumienie empatii może deklaratywnie różnić się od tego psychologicznego, to konsekwencje etyczne czynienia z tej kategorii centralnego narzędzia interpretacji tekstów i zjawisk pozostaną podobne jak w psychologii. Bloomowska krytyka empatii może rzucić nowe światło na wiele aktualnych problemów literaturoznawczych. https://apcz.umk.pl/LC/article/view/39038empatiaafektyPaul BloomAgainst Empathy |
| spellingShingle | Zuzanna Sala Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej Litteraria Copernicana empatia afekty Paul Bloom Against Empathy |
| title | Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej |
| title_full | Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej |
| title_fullStr | Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej |
| title_full_unstemmed | Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej |
| title_short | Etyka empatii. O statusie współodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej |
| title_sort | etyka empatii o statusie wspolodczuwania w literaturoznawczej krytyce etycznej |
| topic | empatia afekty Paul Bloom Against Empathy |
| url | https://apcz.umk.pl/LC/article/view/39038 |
| work_keys_str_mv | AT zuzannasala etykaempatiiostatusiewspołodczuwaniawliteraturoznawczejkrytyceetycznej |