Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı Romanı
Mısır edebiyatı Napolyon’un işgaliyle başlayan (1798) Batılılaşma hareketi sırasında çeviri eserler yoluyla yeni formlarla tanışmış, kendi sorunsallarından beslenen ürünlerle millî bir çehreye bürünürken tüm dünya hâkim ekoller tesirinde ürünler vermiştir. Klâsik dönemden sonra romantizm ve realizm...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Selcuk University Press
2025-06-01
|
| Series: | Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4215944 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850158104949293056 |
|---|---|
| author | Asiye Çelenlioğlu |
| author_facet | Asiye Çelenlioğlu |
| author_sort | Asiye Çelenlioğlu |
| collection | DOAJ |
| description | Mısır edebiyatı Napolyon’un işgaliyle başlayan (1798) Batılılaşma hareketi sırasında çeviri eserler yoluyla yeni formlarla tanışmış, kendi sorunsallarından beslenen ürünlerle millî bir çehreye bürünürken tüm dünya hâkim ekoller tesirinde ürünler vermiştir. Klâsik dönemden sonra romantizm ve realizm çizgisinde seyreden edebiyatın, psikoloji ve sosyoloji gibi disiplinlerin teşekkülüyle olguları irdelemeye başladığı görülür. Batılılaşmayla birlikte toplum gündemini meşgul eden konulardan biri olan “kadın ve aile”, radikal İslâm ile seküler anlayış çerçevesinde tartışılırken İslâm’ın aslî kaynağını referans almaya davet eden görüşler cılız bir ses olarak varlığını korumuştur. Batıda kadın hak ve özgürlüğü, eğitim ve çalışma hakkıyla sınırlı kalmış; fedakâr kadın rolünün devamlılığı için edebiyatın verdiği katkıya Mısırlı yazarlar da eserleriyle destek olmuştur. İlk dönem roman yazarlarından el-Mâzinî, Lâşîn ve el-Ḥakîm’de görülen örtülü veya açık “eril bakış açısı” ikinci dönem roman yazarlarından ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Ġuṣnû’z-Zeytûn (Zeytin Dalı, 1955) adlı eserinde de bulunmaktadır. Batı ve Mısır edebiyatına hâkim eril bakış açısının referanslarını açıklayarak Zeytin Dalı adlı eserin buna hizmet etmedeki rolüne işaret edecek olan bu çalışmada, ilk dönem Mısır romanında Tâhâ Ḥüseyin’in eserleri dışında, kadının eş seçimi ve eğitim hakkının erkeğin menfaatine yönelik tartışıldığı, yazarların kadın hak ve özgürlüğü konusunda çelişkiye düştüğü görülmüştür. Bunun gibi ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’da Zeytin Dalı adlı eserinde kadının dişil yönünü ön plana çıkarmış ve aldatmayı kadın üzerinden eleştirerek eril bakış açısının devamını sağlamıştır.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-255b3dfd0c91415aa82947dc07bbdc89 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2458-908X |
| language | English |
| publishDate | 2025-06-01 |
| publisher | Selcuk University Press |
| record_format | Article |
| series | Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi |
| spelling | doaj-art-255b3dfd0c91415aa82947dc07bbdc892025-08-20T02:23:59ZengSelcuk University PressSelçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi2458-908X2025-06-0153253810.21497/sefad.1550463Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı RomanıAsiye ÇelenlioğluMısır edebiyatı Napolyon’un işgaliyle başlayan (1798) Batılılaşma hareketi sırasında çeviri eserler yoluyla yeni formlarla tanışmış, kendi sorunsallarından beslenen ürünlerle millî bir çehreye bürünürken tüm dünya hâkim ekoller tesirinde ürünler vermiştir. Klâsik dönemden sonra romantizm ve realizm çizgisinde seyreden edebiyatın, psikoloji ve sosyoloji gibi disiplinlerin teşekkülüyle olguları irdelemeye başladığı görülür. Batılılaşmayla birlikte toplum gündemini meşgul eden konulardan biri olan “kadın ve aile”, radikal İslâm ile seküler anlayış çerçevesinde tartışılırken İslâm’ın aslî kaynağını referans almaya davet eden görüşler cılız bir ses olarak varlığını korumuştur. Batıda kadın hak ve özgürlüğü, eğitim ve çalışma hakkıyla sınırlı kalmış; fedakâr kadın rolünün devamlılığı için edebiyatın verdiği katkıya Mısırlı yazarlar da eserleriyle destek olmuştur. İlk dönem roman yazarlarından el-Mâzinî, Lâşîn ve el-Ḥakîm’de görülen örtülü veya açık “eril bakış açısı” ikinci dönem roman yazarlarından ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Ġuṣnû’z-Zeytûn (Zeytin Dalı, 1955) adlı eserinde de bulunmaktadır. Batı ve Mısır edebiyatına hâkim eril bakış açısının referanslarını açıklayarak Zeytin Dalı adlı eserin buna hizmet etmedeki rolüne işaret edecek olan bu çalışmada, ilk dönem Mısır romanında Tâhâ Ḥüseyin’in eserleri dışında, kadının eş seçimi ve eğitim hakkının erkeğin menfaatine yönelik tartışıldığı, yazarların kadın hak ve özgürlüğü konusunda çelişkiye düştüğü görülmüştür. Bunun gibi ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’da Zeytin Dalı adlı eserinde kadının dişil yönünü ön plana çıkarmış ve aldatmayı kadın üzerinden eleştirerek eril bakış açısının devamını sağlamıştır. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4215944mısırromankadıneril bakış açısıʿabdülḥalîm ʿabdullah |
| spellingShingle | Asiye Çelenlioğlu Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı Romanı Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi mısır roman kadın eril bakış açısı ʿabdülḥalîm ʿabdullah |
| title | Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı Romanı |
| title_full | Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı Romanı |
| title_fullStr | Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı Romanı |
| title_full_unstemmed | Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı Romanı |
| title_short | Eril Tahakkümün Modern Zamanlarda İnşasına Etkin Bir Örnek: ʿAbdülḥalîm ʿAbdullah’ın Guṣnû’z-Zeytûn Adlı Romanı |
| title_sort | eril tahakkumun modern zamanlarda insasina etkin bir ornek ʿabdulhalim ʿabdullah in gusnu z zeytun adli romani |
| topic | mısır roman kadın eril bakış açısı ʿabdülḥalîm ʿabdullah |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4215944 |
| work_keys_str_mv | AT asiyecelenlioglu eriltahakkumunmodernzamanlardainsasınaetkinbirornekʿabdulhalimʿabdullahıngusnuzzeytunadlıromanı |