اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شور

سابقه و هدف: ارزن یکی از غلات سنتی در نواحی خشک و نیمه خشک مناطق گرمسیری محسوب می‌شود که از تحمل بالایی نسبت به تنش خشکی و شوری برخوردار است. شوری یکی از مهمترین تنش‎های غیر زنده است، کاهش اثرات محدود کننده تنش شوری، تاثیر مثبتی بر تولید محصولات کشاورزی دارد. مواد هیومیکی به عنوان مهم‌ترین و پایدارت...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: منصور سالکی, اصغر رحیمی, بنیامین ترابی, عبدالرضا اخگر, امیر دادرسی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2018-11-01
Series:تولید گیاهان زراعی
Subjects:
Online Access:https://ejcp.gau.ac.ir/article_4412_9410358710375707518567cdee4d5979.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850180446390845440
author منصور سالکی
اصغر رحیمی
بنیامین ترابی
عبدالرضا اخگر
امیر دادرسی
author_facet منصور سالکی
اصغر رحیمی
بنیامین ترابی
عبدالرضا اخگر
امیر دادرسی
author_sort منصور سالکی
collection DOAJ
description سابقه و هدف: ارزن یکی از غلات سنتی در نواحی خشک و نیمه خشک مناطق گرمسیری محسوب می‌شود که از تحمل بالایی نسبت به تنش خشکی و شوری برخوردار است. شوری یکی از مهمترین تنش‎های غیر زنده است، کاهش اثرات محدود کننده تنش شوری، تاثیر مثبتی بر تولید محصولات کشاورزی دارد. مواد هیومیکی به عنوان مهم‌ترین و پایدارترین بخش ماده آلـی به طـور مستقیم روی رها‌‌سازی عناصر غذایی، ظرفیت تبادل کاتیونی، آزاد سازی فسفر و مهار فلزات سنگین و سمی نقش اساسی دارند ورمی‌کمپوست نوعی کمپوست تولید شده به کمک کرم‌های خاکی است که در نتیجه تغییر و تحول و هضم بازمانده‌های آلی، ضمن عبور از دستگاه گوارشی این جانوران بوجود می‌آید هدف از اجرای این تحقیق عبارتند از مقایسه تاثیر کود هیومیک گرانوله و ورمی‌کمپوست در افزایش عملکرد ارزن پروسو در شرایط شوری و بررسی تاثیرکاربرد کود اسید هیومیک گرانوله و ورمی‌کمپوست در کاهش اثرات شوری خاک بود. مواد و روش: به منظور بررسی اثر کاربرد کود‌های آلی از قبیل کودهای هیومیکی و ورمی‌کمپوست در بهبود شرایط خاک و اصلاح خاک های شور و همچنین کاهش یا حذف تدیجی مصرف کود های شیمیایی، آزمایش گلدانی در شهر یزد صورت گرفت. این آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی و در 4 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل فاکتور اول شامل شوری با دو سطح (1 و 10دسی زیمنس بر متر)، فاکتور دوم شامل سه سطح (صفر، 2 و 4 درصد وزنی)کود اسید هیومیک و فاکتور سوم شامل سه سطح (صفر، 5 و 10 درصد وزنی) کود ورمی‌کمپوست بودند که بر روی گیاه ارزن پرسو اعمال گردید یافته‌ها: نتایج نشان داد وزن خشک بوته تحت تاثیر درصد اسید هیومیک و ورمی‌کمپوست قرار گرفت. بر طبق نتایج بدست آمده کلروفیل تنها تحت تاثیر اسید هیومیک قرار گرفت و سطح برگ تنها تحت تاثیر ورمی‌کمپوست قرار گرفت. در این آزمایش اثرات متقابل ارتفاع بوته، عملکرد دانه، با ورمی‌کمپوست، شوری و اسید هیومیک معنی‌دار شد. طبق نتایج بدست آمده مصرف ورمی‌کمپوست باعث افزایش وزن خشک بوته شد و بیشترین وزن خشک بوته با مصرف 2 درصد اسید هیومیک بدست آمد. بنابراین به نظر میرسد با کاربرد کودهای آلی میتوان اثرات سوء ناشی از تنش شوری را تعدیل نموده و گیاهان نسبتا مقاوم به شوری را بدون کاهش معنی دار عملکرد کشت نمود. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده از این تحقیق، اسید هیومیک و ورمی‌کمپوست باعث افزایش برخی از ویژگی‌های رشدی در ارزن شد. اثر متقابل اسید هیومیک و ورمی‌کمپوست برعدد اسپد، وزن خشک بوته و عملکرد دانه، اثر معنی دار داشت. همچنین با اعمال تیمار شوری کمترین میزان عملکرد دانه بدست آمد که این امر تاثیر منفی شوری را بر گیاه نشان میدهد. هم زمان با کاربرد تیمار شوری در داخل خاک یون سدیم، فاز تبادلی برخی از کاتیون‌ها را اشغال کرده و غلظت آنها را در محلول خاک افزایش داد! که منجر به دسترسی آسان‌تر و جذب بیشتر آنها توسط گیاه گردید. بنابراین می‌توان از کودهای بیولوژیک به منظور کاهش اثرات ناشی از تنش شوری استفاده نمود
format Article
id doaj-art-250a193a4cfe41eba77b601f800a66da
institution OA Journals
issn 2008-739X
2008-7403
language fas
publishDate 2018-11-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series تولید گیاهان زراعی
spelling doaj-art-250a193a4cfe41eba77b601f800a66da2025-08-20T02:18:10ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesتولید گیاهان زراعی2008-739X2008-74032018-11-0111311410.22069/ejcp.2019.10549.18274412اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شورمنصور سالکی0اصغر رحیمی1بنیامین ترابی2عبدالرضا اخگر3امیر دادرسی4دانشجوی سابق دانشگاه ولی عصر رفسنجان رشته گشاورزی- گروه زراعت.عضو هیأت علمی دانشگاه ولیعصر رفسنجاناستادیار گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگاندانشیار گروه خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجاندانشجوی دکتری گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجانسابقه و هدف: ارزن یکی از غلات سنتی در نواحی خشک و نیمه خشک مناطق گرمسیری محسوب می‌شود که از تحمل بالایی نسبت به تنش خشکی و شوری برخوردار است. شوری یکی از مهمترین تنش‎های غیر زنده است، کاهش اثرات محدود کننده تنش شوری، تاثیر مثبتی بر تولید محصولات کشاورزی دارد. مواد هیومیکی به عنوان مهم‌ترین و پایدارترین بخش ماده آلـی به طـور مستقیم روی رها‌‌سازی عناصر غذایی، ظرفیت تبادل کاتیونی، آزاد سازی فسفر و مهار فلزات سنگین و سمی نقش اساسی دارند ورمی‌کمپوست نوعی کمپوست تولید شده به کمک کرم‌های خاکی است که در نتیجه تغییر و تحول و هضم بازمانده‌های آلی، ضمن عبور از دستگاه گوارشی این جانوران بوجود می‌آید هدف از اجرای این تحقیق عبارتند از مقایسه تاثیر کود هیومیک گرانوله و ورمی‌کمپوست در افزایش عملکرد ارزن پروسو در شرایط شوری و بررسی تاثیرکاربرد کود اسید هیومیک گرانوله و ورمی‌کمپوست در کاهش اثرات شوری خاک بود. مواد و روش: به منظور بررسی اثر کاربرد کود‌های آلی از قبیل کودهای هیومیکی و ورمی‌کمپوست در بهبود شرایط خاک و اصلاح خاک های شور و همچنین کاهش یا حذف تدیجی مصرف کود های شیمیایی، آزمایش گلدانی در شهر یزد صورت گرفت. این آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی و در 4 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل فاکتور اول شامل شوری با دو سطح (1 و 10دسی زیمنس بر متر)، فاکتور دوم شامل سه سطح (صفر، 2 و 4 درصد وزنی)کود اسید هیومیک و فاکتور سوم شامل سه سطح (صفر، 5 و 10 درصد وزنی) کود ورمی‌کمپوست بودند که بر روی گیاه ارزن پرسو اعمال گردید یافته‌ها: نتایج نشان داد وزن خشک بوته تحت تاثیر درصد اسید هیومیک و ورمی‌کمپوست قرار گرفت. بر طبق نتایج بدست آمده کلروفیل تنها تحت تاثیر اسید هیومیک قرار گرفت و سطح برگ تنها تحت تاثیر ورمی‌کمپوست قرار گرفت. در این آزمایش اثرات متقابل ارتفاع بوته، عملکرد دانه، با ورمی‌کمپوست، شوری و اسید هیومیک معنی‌دار شد. طبق نتایج بدست آمده مصرف ورمی‌کمپوست باعث افزایش وزن خشک بوته شد و بیشترین وزن خشک بوته با مصرف 2 درصد اسید هیومیک بدست آمد. بنابراین به نظر میرسد با کاربرد کودهای آلی میتوان اثرات سوء ناشی از تنش شوری را تعدیل نموده و گیاهان نسبتا مقاوم به شوری را بدون کاهش معنی دار عملکرد کشت نمود. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده از این تحقیق، اسید هیومیک و ورمی‌کمپوست باعث افزایش برخی از ویژگی‌های رشدی در ارزن شد. اثر متقابل اسید هیومیک و ورمی‌کمپوست برعدد اسپد، وزن خشک بوته و عملکرد دانه، اثر معنی دار داشت. همچنین با اعمال تیمار شوری کمترین میزان عملکرد دانه بدست آمد که این امر تاثیر منفی شوری را بر گیاه نشان میدهد. هم زمان با کاربرد تیمار شوری در داخل خاک یون سدیم، فاز تبادلی برخی از کاتیون‌ها را اشغال کرده و غلظت آنها را در محلول خاک افزایش داد! که منجر به دسترسی آسان‌تر و جذب بیشتر آنها توسط گیاه گردید. بنابراین می‌توان از کودهای بیولوژیک به منظور کاهش اثرات ناشی از تنش شوری استفاده نمودhttps://ejcp.gau.ac.ir/article_4412_9410358710375707518567cdee4d5979.pdfارزن پرسواسید هیومیکتنش شوریورمی‌کمپوست
spellingShingle منصور سالکی
اصغر رحیمی
بنیامین ترابی
عبدالرضا اخگر
امیر دادرسی
اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شور
تولید گیاهان زراعی
ارزن پرسو
اسید هیومیک
تنش شوری
ورمی‌کمپوست
title اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شور
title_full اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شور
title_fullStr اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شور
title_full_unstemmed اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شور
title_short اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو (Panicum miliaceum) در شرایط شور
title_sort اثر کاربرد کود بیولوژیک بر رشد و عملکرد ارزن پروسو panicum miliaceum در شرایط شور
topic ارزن پرسو
اسید هیومیک
تنش شوری
ورمی‌کمپوست
url https://ejcp.gau.ac.ir/article_4412_9410358710375707518567cdee4d5979.pdf
work_keys_str_mv AT mnṣwrsạlḵy ạtẖrḵạrbrdḵwdbywlwzẖyḵbrrsẖdwʿmlḵrdạrznprwswpanicummiliaceumdrsẖrạyṭsẖwr
AT ạṣgẖrrḥymy ạtẖrḵạrbrdḵwdbywlwzẖyḵbrrsẖdwʿmlḵrdạrznprwswpanicummiliaceumdrsẖrạyṭsẖwr
AT bnyạmyntrạby ạtẖrḵạrbrdḵwdbywlwzẖyḵbrrsẖdwʿmlḵrdạrznprwswpanicummiliaceumdrsẖrạyṭsẖwr
AT ʿbdạlrḍạạkẖgr ạtẖrḵạrbrdḵwdbywlwzẖyḵbrrsẖdwʿmlḵrdạrznprwswpanicummiliaceumdrsẖrạyṭsẖwr
AT ạmyrdạdrsy ạtẖrḵạrbrdḵwdbywlwzẖyḵbrrsẖdwʿmlḵrdạrznprwswpanicummiliaceumdrsẖrạyṭsẖwr