بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا

رستم برترین شخصیتِ حماسی در شاهنامه است. با ورود او به شاهنامه این کتاب جلوه‌ای دیگر می‌یابد و با مرگِ او دنیای شاهنامه تا حدود زیادی حیات و سرزندگی خود را از دست می‌دهد. برتری رستم فقط به دلاوری‌های شگفت‌انگیزش نیست، بلکه رفتار و اقوالِ وی از خردمندی، هوشیاری، نرمخویی و پیروزی سرشار است. در این مقا...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: غلامعلی گرائی, رامین محرمی, نیلوفر میکائیلی
Format: Article
Language:English
Published: ًQand-E Parsi Scientific Association 2025-06-01
Series:نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون
Subjects:
Online Access:https://www.qparsi.ir/article_225304_521abd8f7b8a6e6f2540bf8be5894cff.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849246307476045824
author غلامعلی گرائی
رامین محرمی
نیلوفر میکائیلی
author_facet غلامعلی گرائی
رامین محرمی
نیلوفر میکائیلی
author_sort غلامعلی گرائی
collection DOAJ
description رستم برترین شخصیتِ حماسی در شاهنامه است. با ورود او به شاهنامه این کتاب جلوه‌ای دیگر می‌یابد و با مرگِ او دنیای شاهنامه تا حدود زیادی حیات و سرزندگی خود را از دست می‌دهد. برتری رستم فقط به دلاوری‌های شگفت‌انگیزش نیست، بلکه رفتار و اقوالِ وی از خردمندی، هوشیاری، نرمخویی و پیروزی سرشار است. در این مقاله این بُعد از شخصیت رستم از منظرِ روان‌شناسی مثبت‌گرا بررسی شود. سلیگمن، پدر روان‌شناسی مثبت‌گرا، مؤلفه‌های اصلی شخصیت را به شش قسمت تقسیم کرده ‌است: خرد، شجاعت، عشق، عدالت، میانه‌روی و تعالی. در این جستار شخصیتِ رستم با توجه به مؤلفه‌های مذکور با بهره‌گیری از روشِ تحلیلی– توصیفی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای بررسی شده است. در داستان‌های مربوط به رستم در شاهنامه و تنوعِ رفتاری او در موقعیت‌های مختلف شاهد شخصیت‌های یکسان نیستیم و نمی‌توانیم حکم کلی برای آن صادر کنیم. به‌همین علت تنها به بررسی شخصیت وی در داستان رستم و سهراب پرداخته‌ایم. فرضیۀ تحقیق مبتنی بر این اصل بود که پیروزی‌های رستم در نبردهای مختلف تنها ناشی از قدرت جسمانی نیست و باید به لحاظ شخصیتی نیز از توانایی‌های بسیار برخوردار باشد. نتیجۀ پژوهش نشان داد که رستم در تصمیماتی که می‌گیرد همواره خرد و دانایی را در نظر دارد، هرچند گه‌گاه به نابخردی‌هایی نیز برمی‌خوریم که با توجه به جنبۀ بشری او دور از انتظار نیست. به‌علاوه، شجاعت، صداقت، عشق، امید، مسئولیت‌پذیری، فروتنی و دادگستری از مؤلفه‌های اصلی شخصیت اوست. در این داستان برخی از مؤلفه‌ها مانند اشتیاق، انصاف و درکِ زیبایی کمتر دیده می‌شود.
format Article
id doaj-art-24e60d26942e434d9a735c647f509ca0
institution Kabale University
issn 2783-4166
language English
publishDate 2025-06-01
publisher ًQand-E Parsi Scientific Association
record_format Article
series نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون
spelling doaj-art-24e60d26942e434d9a735c647f509ca02025-08-20T03:58:32ZengًQand-E Parsi Scientific Associationنقد تحلیل و زیبایی شناسی متون2783-41662025-06-0182346010.22034/caat.2024.468467.1102225304بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گراغلامعلی گرائی0رامین محرمی1نیلوفر میکائیلی2دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایراناستاد گروه آموزشی روا‌‌ن‌شناسی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانرستم برترین شخصیتِ حماسی در شاهنامه است. با ورود او به شاهنامه این کتاب جلوه‌ای دیگر می‌یابد و با مرگِ او دنیای شاهنامه تا حدود زیادی حیات و سرزندگی خود را از دست می‌دهد. برتری رستم فقط به دلاوری‌های شگفت‌انگیزش نیست، بلکه رفتار و اقوالِ وی از خردمندی، هوشیاری، نرمخویی و پیروزی سرشار است. در این مقاله این بُعد از شخصیت رستم از منظرِ روان‌شناسی مثبت‌گرا بررسی شود. سلیگمن، پدر روان‌شناسی مثبت‌گرا، مؤلفه‌های اصلی شخصیت را به شش قسمت تقسیم کرده ‌است: خرد، شجاعت، عشق، عدالت، میانه‌روی و تعالی. در این جستار شخصیتِ رستم با توجه به مؤلفه‌های مذکور با بهره‌گیری از روشِ تحلیلی– توصیفی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای بررسی شده است. در داستان‌های مربوط به رستم در شاهنامه و تنوعِ رفتاری او در موقعیت‌های مختلف شاهد شخصیت‌های یکسان نیستیم و نمی‌توانیم حکم کلی برای آن صادر کنیم. به‌همین علت تنها به بررسی شخصیت وی در داستان رستم و سهراب پرداخته‌ایم. فرضیۀ تحقیق مبتنی بر این اصل بود که پیروزی‌های رستم در نبردهای مختلف تنها ناشی از قدرت جسمانی نیست و باید به لحاظ شخصیتی نیز از توانایی‌های بسیار برخوردار باشد. نتیجۀ پژوهش نشان داد که رستم در تصمیماتی که می‌گیرد همواره خرد و دانایی را در نظر دارد، هرچند گه‌گاه به نابخردی‌هایی نیز برمی‌خوریم که با توجه به جنبۀ بشری او دور از انتظار نیست. به‌علاوه، شجاعت، صداقت، عشق، امید، مسئولیت‌پذیری، فروتنی و دادگستری از مؤلفه‌های اصلی شخصیت اوست. در این داستان برخی از مؤلفه‌ها مانند اشتیاق، انصاف و درکِ زیبایی کمتر دیده می‌شود.https://www.qparsi.ir/article_225304_521abd8f7b8a6e6f2540bf8be5894cff.pdfشخصیترستمروان‌شناسی مثبت‌گراداستان رستم و سهراب شاهنامه
spellingShingle غلامعلی گرائی
رامین محرمی
نیلوفر میکائیلی
بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا
نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون
شخصیت
رستم
روان‌شناسی مثبت‌گرا
داستان رستم و سهراب شاهنامه
title بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا
title_full بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا
title_fullStr بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا
title_full_unstemmed بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا
title_short بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا
title_sort بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا
topic شخصیت
رستم
روان‌شناسی مثبت‌گرا
داستان رستم و سهراب شاهنامه
url https://www.qparsi.ir/article_225304_521abd8f7b8a6e6f2540bf8be5894cff.pdf
work_keys_str_mv AT gẖlạmʿlygrạỷy brrsysẖkẖṣytrstmdrdạstạnrstmwshrạbbrạsạsnẓryەrwạnsẖnạsymtẖbtgrạ
AT rạmynmḥrmy brrsysẖkẖṣytrstmdrdạstạnrstmwshrạbbrạsạsnẓryەrwạnsẖnạsymtẖbtgrạ
AT nylwfrmyḵạỷyly brrsysẖkẖṣytrstmdrdạstạnrstmwshrạbbrạsạsnẓryەrwạnsẖnạsymtẖbtgrạ