İsmail Adındaki Meçhul Bir Yazarın Manzum Kırk Hadis Risalesi
Hz. Peygamber’den mervî olan ancakhadis âlimleri tarafından zayıf olarak kabul edilen “Ümmetimden dinle ilgili kırk hadis ezberleyen kimseyi Allah kıyametgününde fakihler ve âlimler arasında haşr eder.” hadisinden hareketleoluşturulan kırk hadis risaleleri, İslamî dönem edebiyat sahamız açısındanold...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Yakın Doğu Üniversitesi
2019-12-01
|
| Series: | Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/906888 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Hz. Peygamber’den mervî olan ancakhadis âlimleri tarafından zayıf olarak kabul edilen “Ümmetimden dinle ilgili kırk hadis ezberleyen kimseyi Allah kıyametgününde fakihler ve âlimler arasında haşr eder.” hadisinden hareketleoluşturulan kırk hadis risaleleri, İslamî dönem edebiyat sahamız açısındanoldukça önemli olan türlerin başında gelmektedir. İslam medeniyeti sahasının kurucu metni olanKur’ân-ı Kerîm’in açıklaması veya şerhi konumunda bulunan hadisler, üzerinetarihin bütün dönemlerinde mensur veya manzum olarak kimi çalışmalarınyapıldığını görmek mümkündür. Hz. Peygamber’in yaşadığı zaman dilimindengünümüze, hadisle alakalı olarak önemli eserlerin ortaya konulduğunu görmekteyiz.Geniş hacimli külliyatlar olarak karşımıza çıkan bu müktesebatın, geniş bir halk kesimine ulaşması gayesiyleilk dönemden itibaren âlimler, ahlak, edep, ibadet, namaz gibi konuları ihtivaeden hadis mecmuaları meydana getirmişlerdir. İlim sahasında karşılık bulan buçalışmalardan biri de “Erbaune Hadisen” , “Çıhl Hadis” veya “Kırk Hadis” olarakisimlendirilen türdür. Arap Edebiyatında mensur, Fars Edebiyatı sahasındamensur-manzum ve Türk Edebiyatı sahasında mensur, mensur-manzum, manzum olarakkaleme alınan bu türün, ilk örneği Hicrî II. Yüzyılda Abdullah b. Mübârektarafından derlenmiş bulunan “el-Erbaʿûnile Kitâbü’l-İstizân ve Kitâbü’l-Menâsik”tir. Bu türün Arap ve Farssahalarının yanı sıra Türk Edebiyatı sahasında da fazlasıyla karşılık bulduğunuifade etmek mümkündür. Türk Edebiyatı sahasında yazılan ilk eser de XIV.yüzyılda Mahmûd b. Ali tarafından derlenen “Nehcü’l-Ferâdîs”’dir.O dönemden günümüze mensur veya manzum olarak yüzlerce eserin meydanagetirildiğini görmekteyiz.Türk-İslâm edebiyatı türlerindenbiri olan kırk hadis tercümeleri bu edebiyat sahası için oldukça önemlidir.Yukarıda da ifade edildiği üzere bu sahada XIV. yüzyıldan itibaren âlimler veyaedipler tarafından mensur, mensur-manzum veya manzum olarak kalemealınmışlardır. Türk- İslam edebiyatı sahasında âlimlerin yanı sıra ediplerindehadis külliyatlarından derleyip manzum olarak tercüme veya şerh ettikleriyetmişten fazla manzum kırk hadis eseri bulunmaktadır. Türk-İslam edebiyatısahasında manzum kırk hadis tercümesi tarzında eser ortaya koyan şairlerdenbiri de İsmail’dir. Şaire ait “Manzum Kırk Hadis Tercümesi”nin bilinen teknüshası Amasya Yazma Eser Kütüphanesi numara 05 Gü 8’de kayıtlıdır. Özel birismi bulunmayan eserin, yazılma tarihi de bilinmemektedir. Mukaddimeye sahipolmayan eserde ele alınan hadisler arasında konu bütünlüğü bulunmamaktadır. Şair eserinde dinî, Ahlaki ve toplumsal konulara yervermiştir. Şair, eserini oluştururken evvela hadisin orijinal hali olanArapça kısmına yer vermiştir. Akabinde söz konusu bu kısmı şiirin imkânlarıdâhilinde Türkçeye tercüme etmiştir. Şair, buçalışmasında aruzu Türkçeye başarılı bir şekilde tatbik etmiştir. Eserin dilive üslubu sade ve anlaşılır olup eser, imgeler, edebî sanatlar ve mecazlarhususunda kurudur.Bu makalede, kimliğihakkında kaynaklarda bilgi bulunmayan İsmail isimli şaire ait kimi bilgilere yer verilmiştir. Bumakalede İsmail’e ait manzum kırk hadis tercümesi bütün yönleriyle tanıtılacak,tek nüsha üzerine kurulmuş olan çeviri metin ortaya konulacaktır. |
|---|---|
| ISSN: | 2687-4148 |