Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym

W praktyce obrotu prawnego wątpliwości budzi sposób postępowania z zabytkiem nieruchomym wpisanym do rejestru zabytków w stanie awaryjnym. Stan techniczny i ogólna kondycja zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków są bardzo różne. Dobra kultury cechuje z reguły wysoki stopień nietrwałoś...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Anna Górska
Format: Article
Language:English
Published: Adam Mickiewicz University, Poznan 2025-03-01
Series:Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Subjects:
Online Access:https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/42001
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850040871510081536
author Anna Górska
author_facet Anna Górska
author_sort Anna Górska
collection DOAJ
description W praktyce obrotu prawnego wątpliwości budzi sposób postępowania z zabytkiem nieruchomym wpisanym do rejestru zabytków w stanie awaryjnym. Stan techniczny i ogólna kondycja zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków są bardzo różne. Dobra kultury cechuje z reguły wysoki stopień nietrwałości. Obiekty niewłaściwie zabezpieczone nierzadko znajdują się w bardzo złej kondycji i stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz otoczenia. Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o metodę pozwalającą na wypracowanie sposobu postępowania z zabytkami nieruchomymi wpisanymi do rejestru zabytków, których stan techniczny zagraża ludziom i otoczeniu. W artykule zastosowano metodę dogmatycznoprawną analizy przepisów prawa dotyczących obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków z szerokim wykorzystaniem judykatury sądów administracyjnych. Na podstawie przeprowadzonych badań sformułowano wniosek, że z uwagi na jego specyfikę zabytkowy obiekt budowlany, który uległ zniszczeniu, podlega dalszej ochronie konserwatorskiej w takim zakresie, w jakim jego substancja (materia) nadal reprezentuje walory, z uwagi na które nastąpił wpis do rejestru zabytków. W konkluzji przedstawiono stanowisko, że wykładnia przepisów prawa tylko w ograniczonym zakresie pozwala udzielić odpowiedzi na pytanie o los zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym. O kierunku rozstrzygnięcia organu decydować będą konkretne okoliczności faktyczne dotyczące indywidualnego zabytku, w tym stan zachowania zabytku (kondycja techniczna), reprezentowane przez niego/utracone walory, możliwości zachowania jego autentyzmu oraz materiał dowodowy, który musi podlegać kompleksowej ocenie. Wyjątkowo istotne w ustaleniu sposobu postępowania z zabytkiem w stanie awaryjnym jest, aby wybór rozstrzygnięcia organu został oparty na wyczerpującym materiale dowodowym i znajdował w nim odzwierciedlenie.
format Article
id doaj-art-216003a29eeb49b288e73691bb2187ff
institution DOAJ
issn 0035-9629
2543-9170
language English
publishDate 2025-03-01
publisher Adam Mickiewicz University, Poznan
record_format Article
series Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
spelling doaj-art-216003a29eeb49b288e73691bb2187ff2025-08-20T02:55:57ZengAdam Mickiewicz University, PoznanRuch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny0035-96292543-91702025-03-0187110.14746/rpeis.2025.87.1.09Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnymAnna Górska0https://orcid.org/0000-0003-1169-1129Niezależna badaczka W praktyce obrotu prawnego wątpliwości budzi sposób postępowania z zabytkiem nieruchomym wpisanym do rejestru zabytków w stanie awaryjnym. Stan techniczny i ogólna kondycja zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków są bardzo różne. Dobra kultury cechuje z reguły wysoki stopień nietrwałości. Obiekty niewłaściwie zabezpieczone nierzadko znajdują się w bardzo złej kondycji i stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz otoczenia. Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o metodę pozwalającą na wypracowanie sposobu postępowania z zabytkami nieruchomymi wpisanymi do rejestru zabytków, których stan techniczny zagraża ludziom i otoczeniu. W artykule zastosowano metodę dogmatycznoprawną analizy przepisów prawa dotyczących obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków z szerokim wykorzystaniem judykatury sądów administracyjnych. Na podstawie przeprowadzonych badań sformułowano wniosek, że z uwagi na jego specyfikę zabytkowy obiekt budowlany, który uległ zniszczeniu, podlega dalszej ochronie konserwatorskiej w takim zakresie, w jakim jego substancja (materia) nadal reprezentuje walory, z uwagi na które nastąpił wpis do rejestru zabytków. W konkluzji przedstawiono stanowisko, że wykładnia przepisów prawa tylko w ograniczonym zakresie pozwala udzielić odpowiedzi na pytanie o los zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym. O kierunku rozstrzygnięcia organu decydować będą konkretne okoliczności faktyczne dotyczące indywidualnego zabytku, w tym stan zachowania zabytku (kondycja techniczna), reprezentowane przez niego/utracone walory, możliwości zachowania jego autentyzmu oraz materiał dowodowy, który musi podlegać kompleksowej ocenie. Wyjątkowo istotne w ustaleniu sposobu postępowania z zabytkiem w stanie awaryjnym jest, aby wybór rozstrzygnięcia organu został oparty na wyczerpującym materiale dowodowym i znajdował w nim odzwierciedlenie. https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/42001zabytekwpis do rejestru zabytkówskreślenie z rejestru zabytkówstan zachowania zabytku
spellingShingle Anna Górska
Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym
Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
zabytek
wpis do rejestru zabytków
skreślenie z rejestru zabytków
stan zachowania zabytku
title Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym
title_full Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym
title_fullStr Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym
title_full_unstemmed Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym
title_short Status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków w stanie awaryjnym
title_sort status prawny zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytkow w stanie awaryjnym
topic zabytek
wpis do rejestru zabytków
skreślenie z rejestru zabytków
stan zachowania zabytku
url https://pressto.amu.edu.pl/index.php/rpeis/article/view/42001
work_keys_str_mv AT annagorska statusprawnyzabytkunieruchomegowpisanegodorejestruzabytkowwstanieawaryjnym