ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه

دشت عسلویه، به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق صنعتی ایران، در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی در زمینه کیفیت آب‌های زیرزمینی مواجه شده است. این مطالعه به منظور تحلیل هیدروشیمیایی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی این دشت، با تمرکز بر تأثیرات فعالیت‌های صنعتی و نفوذ آب‌های شور دریایی انجام شده است. برای این...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: فائزه نایب, عبدالرضا واعظی هیر, مریم حسن پور
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tabriz 2025-06-01
Series:هیدروژئومورفولوژی
Subjects:
Online Access:https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_19606_35425621958abd0434f2a0cbe2063c31.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849235370344972288
author فائزه نایب
عبدالرضا واعظی هیر
مریم حسن پور
author_facet فائزه نایب
عبدالرضا واعظی هیر
مریم حسن پور
author_sort فائزه نایب
collection DOAJ
description دشت عسلویه، به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق صنعتی ایران، در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی در زمینه کیفیت آب‌های زیرزمینی مواجه شده است. این مطالعه به منظور تحلیل هیدروشیمیایی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی این دشت، با تمرکز بر تأثیرات فعالیت‌های صنعتی و نفوذ آب‌های شور دریایی انجام شده است. برای این منظور، داده‌های کیفی مربوط به ۸ چاه و ۲ چشمه در منطقه جمع‌آوری و با استفاده از روش‌های گرافیکی نظیر نمودارهای پایپر و دوروف و تحلیل‌های آماری چندمتغیره مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که نفوذ آب شور دریایی و فعالیت‌های صنعتی منجر به افزایش غلظت یون‌های کلراید، سدیم و سولفات شده و کیفیت آب زیرزمینی به‌ویژه در نواحی جنوبی و غربی منطقه به شدت کاهش یافته است، به طوری که غلظت سولفات به 1711 mg/l و درصد سدیم به 60% در این مناطق رسیده که نشان‌دهنده تأثیر شدید منابع آلاینده طبیعی و انسانی است. علاوه بر این، پدیده تعویض یونی معکوس و انحلال سنگ‌های دولومیتی و کربناته به عنوان فرآیندهای غالب هیدروژئوشیمیایی شناسایی شدند. تحلیل‌های کیفی نشان داد که آب‌های زیرزمینی در بخش‌های مختلف منطقه برای مصارف کشاورزی عمدتاً نامناسب هستند، در حالی که برخی از چشمه‌ها کیفیت بهتری دارند. همچنین، آب‌های زیرزمینی دارای خاصیت رسوب‌گذاری بالا برای مصارف صنعتی هستند.
format Article
id doaj-art-1cc7a8d27b50468eaab7ab46ee9239d3
institution Kabale University
issn 2383-3254
2676-4571
language fas
publishDate 2025-06-01
publisher University of Tabriz
record_format Article
series هیدروژئومورفولوژی
spelling doaj-art-1cc7a8d27b50468eaab7ab46ee9239d32025-08-20T04:02:50ZfasUniversity of Tabrizهیدروژئومورفولوژی2383-32542676-45712025-06-011243573410.22034/hyd.2025.63947.176019606ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویهفائزه نایب0عبدالرضا واعظی هیر1مریم حسن پور2گروه علوم زمین- دانشکده علوم طبیعی- دانشگاه تبریز- تبریزهیات علمی گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعیگروه علوم زمین- دانشکده علوم طبیعی- دانشگاه تبریز- تبریزدشت عسلویه، به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق صنعتی ایران، در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی در زمینه کیفیت آب‌های زیرزمینی مواجه شده است. این مطالعه به منظور تحلیل هیدروشیمیایی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی این دشت، با تمرکز بر تأثیرات فعالیت‌های صنعتی و نفوذ آب‌های شور دریایی انجام شده است. برای این منظور، داده‌های کیفی مربوط به ۸ چاه و ۲ چشمه در منطقه جمع‌آوری و با استفاده از روش‌های گرافیکی نظیر نمودارهای پایپر و دوروف و تحلیل‌های آماری چندمتغیره مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که نفوذ آب شور دریایی و فعالیت‌های صنعتی منجر به افزایش غلظت یون‌های کلراید، سدیم و سولفات شده و کیفیت آب زیرزمینی به‌ویژه در نواحی جنوبی و غربی منطقه به شدت کاهش یافته است، به طوری که غلظت سولفات به 1711 mg/l و درصد سدیم به 60% در این مناطق رسیده که نشان‌دهنده تأثیر شدید منابع آلاینده طبیعی و انسانی است. علاوه بر این، پدیده تعویض یونی معکوس و انحلال سنگ‌های دولومیتی و کربناته به عنوان فرآیندهای غالب هیدروژئوشیمیایی شناسایی شدند. تحلیل‌های کیفی نشان داد که آب‌های زیرزمینی در بخش‌های مختلف منطقه برای مصارف کشاورزی عمدتاً نامناسب هستند، در حالی که برخی از چشمه‌ها کیفیت بهتری دارند. همچنین، آب‌های زیرزمینی دارای خاصیت رسوب‌گذاری بالا برای مصارف صنعتی هستند.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_19606_35425621958abd0434f2a0cbe2063c31.pdfدشت عسلویههیدروژئوشیمیروش گرافیکیآب زیرزمینی
spellingShingle فائزه نایب
عبدالرضا واعظی هیر
مریم حسن پور
ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه
هیدروژئومورفولوژی
دشت عسلویه
هیدروژئوشیمی
روش گرافیکی
آب زیرزمینی
title ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه
title_full ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه
title_fullStr ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه
title_full_unstemmed ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه
title_short ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه
title_sort ویژگی‌های هیدروژئوشیمی و ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت عسلویه
topic دشت عسلویه
هیدروژئوشیمی
روش گرافیکی
آب زیرزمینی
url https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_19606_35425621958abd0434f2a0cbe2063c31.pdf
work_keys_str_mv AT fạỷzhnạyb wyzẖgyhạyhydrwzẖỷwsẖymywạrzyạbyḵyfytậbhạyzyrzmynydsẖtʿslwyh
AT ʿbdạlrḍạwạʿẓyhyr wyzẖgyhạyhydrwzẖỷwsẖymywạrzyạbyḵyfytậbhạyzyrzmynydsẖtʿslwyh
AT mrymḥsnpwr wyzẖgyhạyhydrwzẖỷwsẖymywạrzyạbyḵyfytậbhạyzyrzmynydsẖtʿslwyh