نقد و تحلیل جامعهشناختی کبابغاز جمالزاده؛ کتاب فارسی دوازدهم متوسطه: بر اساس اصول ساختگرایی تکوینی لوسین گلدمن
نقد جامعهشناختی ادبیات، دانش نوپایی است که در پی مطالعة تأثیر اجتماع بر ادبیات است و بالعکس. کبابغاز، داستانی طنزآمیز است که تصویری انتقادی از جامعة ایران در اوایل قرن بیستم ارائه میدهد. این پژوهش با استفاده از رویکرد ساختگرایی تکوینی گلدمن، به بررسی ارتباط میان ساختار اثر ادبی و ساختار اجتماعی...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
ًQand-E Parsi Scientific Association
2025-01-01
|
| Series: | نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://www.qparsi.ir/article_217829_498922eea3716e06637f3ef13891e5cb.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | نقد جامعهشناختی ادبیات، دانش نوپایی است که در پی مطالعة تأثیر اجتماع بر ادبیات است و بالعکس. کبابغاز، داستانی طنزآمیز است که تصویری انتقادی از جامعة ایران در اوایل قرن بیستم ارائه میدهد. این پژوهش با استفاده از رویکرد ساختگرایی تکوینی گلدمن، به بررسی ارتباط میان ساختار اثر ادبی و ساختار اجتماعی زمان نگارش آن میپردازد. به باور گلدمن، هر اثر ادبی نتیجة یک عقلانیت درونی آزاد است که به صورت مستقل از مقاصد آگاهانة نویسنده عمل میکند. در این تحلیل، مفاهیم کلیدی نظریة گلدمن از جمله جهاننگری، آگاهی ممکن، ارزش اثر، تحول شخصیتها، هنر و ساختار معنادار مورد مطالعه قرار گرفتهاند. نتایج پژوهش، نشان میدهد که جمالزاده از طریق شخصیتپردازی و موقعیتهای طنزآمیز، تضادهای طبقاتی و ناهنجاریهای اجتماعی دوران خود را به تصویر کشیده است. همچنین، این داستان بازتابی از جهانبینی روشنفکران انتقادی آن دوره است که خواهان اصلاحات اجتماعی و فرهنگی بودند. این مقاله استدلال میکند که کبابغاز نه تنها یک اثر ادبی، بلکه سندی تاریخی-اجتماعی است که درک عمیقتری از جامعة ایران در دورة گذار به مدرنیته را فراهم میآورد. تحلیل ساختاری داستان نشان میدهد که چگونه جمالزاده توانسته است مسائل پیچیدة اجتماعی را در قالبی ساده و طنزآمیز برای مخاطب عام، قابل فهم سازد. در پایان، این پژوهش بر اهمیت مطالعة آثار ادبی مدرن در متون درسی از منظر جامعهشناختی تأکید میکند، چرا که چنین رویکردی میتواند به دانشآموزان در درک بهتر تاریخ اجتماعی و فرهنگی کشورشان کمک کند. |
|---|---|
| ISSN: | 2783-4166 |