تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی)
اساسیسازی حقوق، اعم از کیفری، اداری و خصوصی یکی از مهمّ ترین موضوعاتی است که مدتی نه چندان طولانی در کشورهای اروپایی به آن پرداخته میشود. اصل کلام آن است که هر یک از اعضای جامعه فارغ از خصوصیّات عارضی از قبیل رنگ، پوست، نژاد، ملیّت و غیره در برابر همدیگر و قوای حاکم از یک سلسله حقوق بنیادین از قبی...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Semnan University
2025-06-01
|
| Series: | مطالعات فقه و حقوق اسلامی |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://feqh.semnan.ac.ir/article_9874_86a13d2a97b51eaaa4e8aa82e38e7d7b.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850033446508822528 |
|---|---|
| author | محمدخالد نبی نیا حسینعلی عربی |
| author_facet | محمدخالد نبی نیا حسینعلی عربی |
| author_sort | محمدخالد نبی نیا |
| collection | DOAJ |
| description | اساسیسازی حقوق، اعم از کیفری، اداری و خصوصی یکی از مهمّ ترین موضوعاتی است که مدتی نه چندان طولانی در کشورهای اروپایی به آن پرداخته میشود. اصل کلام آن است که هر یک از اعضای جامعه فارغ از خصوصیّات عارضی از قبیل رنگ، پوست، نژاد، ملیّت و غیره در برابر همدیگر و قوای حاکم از یک سلسله حقوق بنیادین از قبیل حقّ آزادی، برابری، حیات، تمامیّت جسمانی، مصونیّت از سلب آزادی و بازداشت غیر قانونی، ممنوعیّت شکنجه و غیره برخوردار میباشند که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در فصل سوم آنها را به رسمیّت شناخته است. تأثیر این حقوق در روابط دولت - فرد میتواند به صورت کاهش قدرت قوای حاکم در برابر افراد و تضمین حقوق افراد در دادرسیهای حقوقی و کیفری متجلّی گردد. در این میان، آئین دادرسی کیفری به عنوان یکی از شاخه های حقوق عمومی نمودار روشنی از ارتباط حقوق فرد و دولت به مثابه مدافع نظم عمومی است. با دقت در سخنان فقها به نوعی رعایت فرایند اساسیسازی در حوزه حقوق کیفری مشهود است، از سویی، مطالعه آیین دادرسی کیفری، مبیّن وجود نوعی تعامل در فقه و حقوق جزایی ایران در راستای رعایت این فرایند میباشد. در این پژوهش در صدد هستیم که این نوع از تعامل را با نگاهی به «حقوق اجتماعی متّهم در دادرسی» مورد بررسی قرار داده و به این پرسش پاسخ دهیم که فقه کیفری شیعه تا چه حدّ در حفظ حقوق اساسی متّهمین اهتمام ورزیده است. |
| format | Article |
| id | doaj-art-13ad68ee20384ed69284dcbc25b96dcd |
| institution | DOAJ |
| issn | 2008-7012 2717-0330 |
| language | fas |
| publishDate | 2025-06-01 |
| publisher | Semnan University |
| record_format | Article |
| series | مطالعات فقه و حقوق اسلامی |
| spelling | doaj-art-13ad68ee20384ed69284dcbc25b96dcd2025-08-20T02:58:14ZfasSemnan Universityمطالعات فقه و حقوق اسلامی2008-70122717-03302025-06-01173918321610.22075/feqh.2021.20306.24199874تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی)محمدخالد نبی نیا0حسینعلی عربی1استادیار فقه و حقوق اسلامی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران (نویسنده مسئول)استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.اساسیسازی حقوق، اعم از کیفری، اداری و خصوصی یکی از مهمّ ترین موضوعاتی است که مدتی نه چندان طولانی در کشورهای اروپایی به آن پرداخته میشود. اصل کلام آن است که هر یک از اعضای جامعه فارغ از خصوصیّات عارضی از قبیل رنگ، پوست، نژاد، ملیّت و غیره در برابر همدیگر و قوای حاکم از یک سلسله حقوق بنیادین از قبیل حقّ آزادی، برابری، حیات، تمامیّت جسمانی، مصونیّت از سلب آزادی و بازداشت غیر قانونی، ممنوعیّت شکنجه و غیره برخوردار میباشند که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در فصل سوم آنها را به رسمیّت شناخته است. تأثیر این حقوق در روابط دولت - فرد میتواند به صورت کاهش قدرت قوای حاکم در برابر افراد و تضمین حقوق افراد در دادرسیهای حقوقی و کیفری متجلّی گردد. در این میان، آئین دادرسی کیفری به عنوان یکی از شاخه های حقوق عمومی نمودار روشنی از ارتباط حقوق فرد و دولت به مثابه مدافع نظم عمومی است. با دقت در سخنان فقها به نوعی رعایت فرایند اساسیسازی در حوزه حقوق کیفری مشهود است، از سویی، مطالعه آیین دادرسی کیفری، مبیّن وجود نوعی تعامل در فقه و حقوق جزایی ایران در راستای رعایت این فرایند میباشد. در این پژوهش در صدد هستیم که این نوع از تعامل را با نگاهی به «حقوق اجتماعی متّهم در دادرسی» مورد بررسی قرار داده و به این پرسش پاسخ دهیم که فقه کیفری شیعه تا چه حدّ در حفظ حقوق اساسی متّهمین اهتمام ورزیده است.https://feqh.semnan.ac.ir/article_9874_86a13d2a97b51eaaa4e8aa82e38e7d7b.pdfاساسیسازی حقوقحقوق کیفریامنیّت قضائیمتّهمدادرسی |
| spellingShingle | محمدخالد نبی نیا حسینعلی عربی تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی) مطالعات فقه و حقوق اسلامی اساسیسازی حقوق حقوق کیفری امنیّت قضائی متّهم دادرسی |
| title | تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی) |
| title_full | تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی) |
| title_fullStr | تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی) |
| title_full_unstemmed | تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی) |
| title_short | تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای «اساسیسازی حقوق» (مطالعهی موردی: «حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی) |
| title_sort | تعامل فقه و حقوق کیفری در راستای اساسیسازی حقوق مطالعهی موردی حقوق اجتماعی متّهمین در دادرسی |
| topic | اساسیسازی حقوق حقوق کیفری امنیّت قضائی متّهم دادرسی |
| url | https://feqh.semnan.ac.ir/article_9874_86a13d2a97b51eaaa4e8aa82e38e7d7b.pdf |
| work_keys_str_mv | AT mḥmdkẖạldnbynyạ tʿạmlfqhwḥqwqḵyfrydrrạstạyạsạsysạzyḥqwqmṭạlʿhymwrdyḥqwqạjtmạʿymthmyndrdạdrsy AT ḥsynʿlyʿrby tʿạmlfqhwḥqwqḵyfrydrrạstạyạsạsysạzyḥqwqmṭạlʿhymwrdyḥqwqạjtmạʿymthmyndrdạdrsy |