Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir Bakış
Bu çalışmada Arapçada kullanılan sözcük türetme metotları incelenmiştir. Çalışmanın amacı Arapçadaki sözcük türetme yollarını bütünsel bir şekilde ele alarak bu alandaki eksikliği gidermektir. Çalışmanın bir diğer amacı da az bilinen bazı metotların üzerinde durularak bilinen metotlara ek olarak yen...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Yakın Doğu Üniversitesi
2021-12-01
|
| Series: | Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2077682 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850214081082949632 |
|---|---|
| author | Faruk Kazan |
| author_facet | Faruk Kazan |
| author_sort | Faruk Kazan |
| collection | DOAJ |
| description | Bu çalışmada Arapçada kullanılan sözcük türetme metotları incelenmiştir. Çalışmanın amacı Arapçadaki sözcük türetme yollarını bütünsel bir şekilde ele alarak bu alandaki eksikliği gidermektir. Çalışmanın bir diğer amacı da az bilinen bazı metotların üzerinde durularak bilinen metotlara ek olarak yeni metotların da tanınmasını sağlamaktır. Çalışma kapsamında önce kelime ve türleri tanıtılmış sonra da kelime oluşturma yolları ve örnekleri incelenmiştir. Buna göre Arapçada tespit edilen ona yakın kelime türetme yolları şunlardır: Uydurma (coinages/irticâl), türetme (derivation/iştikâk), birleştirme (compounding words/terkîb), kısaltma (akronim/shortening/naht), kalıplaştırma (formulaic/siyağe), canlandırma/tarama (scanning/(ba‘su’l-kelimât), yansıma (onomatopoeia/esmâü’l-esvât), örnekseme (analogy/temsîl) ve ödünçleme (borrowing/iktirâz) yöntemi. Kelime türetme yolları bu başlıklarda incelenmeye çalışılmış ve bu menheclerle türeyen kelimelere örnekler verilerek teorikte verilen bilgiler somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda dilin sürekli bir gelişim ve değişim süreci geçirmesi nedeniyle yeni kelimeleri türetmeye ihtiyacın fazla olduğu görülmüştür. Özellikle günümüzde bilim ve tekniğin çok hızlı bir şekilde gelişmesinin yanı sıra iletişim ve ulaşımın verdiği imkânlar vasıtasıyla toplumlar ve diller arasındaki etkileşim de yeni kelime ve terimleri türetmeyi kaçınılmaz kılmıştır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-1348487c4cc74e8bb5b0d5312d2ef727 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2687-4148 |
| language | English |
| publishDate | 2021-12-01 |
| publisher | Yakın Doğu Üniversitesi |
| record_format | Article |
| series | Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi |
| spelling | doaj-art-1348487c4cc74e8bb5b0d5312d2ef7272025-08-20T02:09:00ZengYakın Doğu ÜniversitesiYakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi2687-41482021-12-017233936810.32955/neu.istem.2021.7.2.03249Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir BakışFaruk Kazan0https://orcid.org/0000-0002-4128-4535DİCLE ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİBu çalışmada Arapçada kullanılan sözcük türetme metotları incelenmiştir. Çalışmanın amacı Arapçadaki sözcük türetme yollarını bütünsel bir şekilde ele alarak bu alandaki eksikliği gidermektir. Çalışmanın bir diğer amacı da az bilinen bazı metotların üzerinde durularak bilinen metotlara ek olarak yeni metotların da tanınmasını sağlamaktır. Çalışma kapsamında önce kelime ve türleri tanıtılmış sonra da kelime oluşturma yolları ve örnekleri incelenmiştir. Buna göre Arapçada tespit edilen ona yakın kelime türetme yolları şunlardır: Uydurma (coinages/irticâl), türetme (derivation/iştikâk), birleştirme (compounding words/terkîb), kısaltma (akronim/shortening/naht), kalıplaştırma (formulaic/siyağe), canlandırma/tarama (scanning/(ba‘su’l-kelimât), yansıma (onomatopoeia/esmâü’l-esvât), örnekseme (analogy/temsîl) ve ödünçleme (borrowing/iktirâz) yöntemi. Kelime türetme yolları bu başlıklarda incelenmeye çalışılmış ve bu menheclerle türeyen kelimelere örnekler verilerek teorikte verilen bilgiler somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda dilin sürekli bir gelişim ve değişim süreci geçirmesi nedeniyle yeni kelimeleri türetmeye ihtiyacın fazla olduğu görülmüştür. Özellikle günümüzde bilim ve tekniğin çok hızlı bir şekilde gelişmesinin yanı sıra iletişim ve ulaşımın verdiği imkânlar vasıtasıyla toplumlar ve diller arasındaki etkileşim de yeni kelime ve terimleri türetmeyi kaçınılmaz kılmıştır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2077682arabic languageishtiqâqi̇qtirâznahtirtijâlesmâ al-aswatarap dilii̇ştikâki̇ktirâzi̇rticâlnahtesmâü’l-esvât. |
| spellingShingle | Faruk Kazan Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir Bakış Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi arabic language ishtiqâq i̇qtirâz naht irtijâl esmâ al-aswat arap dili i̇ştikâk i̇ktirâz i̇rticâl naht esmâü’l-esvât. |
| title | Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir Bakış |
| title_full | Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir Bakış |
| title_fullStr | Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir Bakış |
| title_full_unstemmed | Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir Bakış |
| title_short | Arapça Sözcük Türetme Yollarına Genel Bir Bakış |
| title_sort | arapca sozcuk turetme yollarina genel bir bakis |
| topic | arabic language ishtiqâq i̇qtirâz naht irtijâl esmâ al-aswat arap dili i̇ştikâk i̇ktirâz i̇rticâl naht esmâü’l-esvât. |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2077682 |
| work_keys_str_mv | AT farukkazan arapcasozcukturetmeyollarınagenelbirbakıs |