Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiego
Niniejszy artykuł stawia sobie za cel przedstawienie w formie swoistego status quaestionis najważniejszych badań i opinii dotyczących epiklezy anafor rytu hiszpańsko-mozarabskiego. Wobec faktu, że te opinie znacząco się od siebie różnią, często będąc wręcz sprzecznymi względem siebie, stawia się za...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu
2023-08-01
|
| Series: | Wrocławski Przegląd Teologiczny |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://ojs.academicon.pl/wpt/article/view/5485 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850239504996106240 |
|---|---|
| author | Krzysztof Porosło |
| author_facet | Krzysztof Porosło |
| author_sort | Krzysztof Porosło |
| collection | DOAJ |
| description |
Niniejszy artykuł stawia sobie za cel przedstawienie w formie swoistego status quaestionis najważniejszych badań i opinii dotyczących epiklezy anafor rytu hiszpańsko-mozarabskiego. Wobec faktu, że te opinie znacząco się od siebie różnią, często będąc wręcz sprzecznymi względem siebie, stawia się za cel również pytanie o metodologię tych badań. Kluczowe dla ostatecznych konkluzji artykułu będzie wypracowanie definicji i teologii epiklez hiszpańskich, która wyrasta z analizy oracji Post Pridie Mszału hiszpańsko-mozarabskiego. Wydaje się, że we wcześniejszych badaniach nie odkrywano specyfiki epiklezy hiszpańskiej, ale apriori zakładano pewną definicję epiklezy, poszukując w mszale modlitw odpowiadających tej definicji. Przez tę zmianę metodologiczną udaje się pokazać, że praktycznie każda anafora hiszpańska posiada prawdziwą epiklezę, która raczej jest epiklezą trynitarną, chrystologiczną, a tylko czasami epiklezą pneumatologiczną. Jest to znakiem starożytności tych modlitw, że nie zawsze występuje w nich epikleza Ducha Świętego. Mimo to udaje się również potwierdzić tezę, że liturgia kształtująca się pod wpływem walk z herezją ariańską, oprócz tego, że jest chrystocentryczna, ma również wzbogaconą euchologię w wymiarze pneumatologii. W niniejszym artykule obala się również niektóre zbyt schematyczne twierdzenia Prenotandos do nowego Mszału hiszpańskiego, które sugerują, że istnieje wręcz doskonała, uporządkowana struktura modlitw eucharystycznych tego rytu. Badania nad anaforami rytu mozarabskiego zaprzeczają istnieniu takiej spójnej struktury zbudowanej na ścisłej relacji między słowami ustanowienia, anamnezą i epiklezą.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-12f6fce2f8094419832c59c016b52083 |
| institution | OA Journals |
| issn | 1231-1731 2544-6460 |
| language | deu |
| publishDate | 2023-08-01 |
| publisher | Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu |
| record_format | Article |
| series | Wrocławski Przegląd Teologiczny |
| spelling | doaj-art-12f6fce2f8094419832c59c016b520832025-08-20T02:01:09ZdeuPapieski Wydział Teologiczny we WrocławiuWrocławski Przegląd Teologiczny1231-17312544-64602023-08-0131110.52097/wpt.5485Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiegoKrzysztof Porosło0https://orcid.org/0000-0001-7513-8483Uniwersytet Jana Pawła II w Krakowie, Polska Niniejszy artykuł stawia sobie za cel przedstawienie w formie swoistego status quaestionis najważniejszych badań i opinii dotyczących epiklezy anafor rytu hiszpańsko-mozarabskiego. Wobec faktu, że te opinie znacząco się od siebie różnią, często będąc wręcz sprzecznymi względem siebie, stawia się za cel również pytanie o metodologię tych badań. Kluczowe dla ostatecznych konkluzji artykułu będzie wypracowanie definicji i teologii epiklez hiszpańskich, która wyrasta z analizy oracji Post Pridie Mszału hiszpańsko-mozarabskiego. Wydaje się, że we wcześniejszych badaniach nie odkrywano specyfiki epiklezy hiszpańskiej, ale apriori zakładano pewną definicję epiklezy, poszukując w mszale modlitw odpowiadających tej definicji. Przez tę zmianę metodologiczną udaje się pokazać, że praktycznie każda anafora hiszpańska posiada prawdziwą epiklezę, która raczej jest epiklezą trynitarną, chrystologiczną, a tylko czasami epiklezą pneumatologiczną. Jest to znakiem starożytności tych modlitw, że nie zawsze występuje w nich epikleza Ducha Świętego. Mimo to udaje się również potwierdzić tezę, że liturgia kształtująca się pod wpływem walk z herezją ariańską, oprócz tego, że jest chrystocentryczna, ma również wzbogaconą euchologię w wymiarze pneumatologii. W niniejszym artykule obala się również niektóre zbyt schematyczne twierdzenia Prenotandos do nowego Mszału hiszpańskiego, które sugerują, że istnieje wręcz doskonała, uporządkowana struktura modlitw eucharystycznych tego rytu. Badania nad anaforami rytu mozarabskiego zaprzeczają istnieniu takiej spójnej struktury zbudowanej na ścisłej relacji między słowami ustanowienia, anamnezą i epiklezą. https://ojs.academicon.pl/wpt/article/view/5485liturgia hiszpańsko-mozarabskaDuch Świętyepiklezaanaforamodlitwa eucharystycznakonsekracja |
| spellingShingle | Krzysztof Porosło Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiego Wrocławski Przegląd Teologiczny liturgia hiszpańsko-mozarabska Duch Święty epikleza anafora modlitwa eucharystyczna konsekracja |
| title | Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiego |
| title_full | Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiego |
| title_fullStr | Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiego |
| title_full_unstemmed | Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiego |
| title_short | Wielość teorii dotyczących epiklezy rytu hiszpańsko-mozarabskiego |
| title_sort | wielosc teorii dotyczacych epiklezy rytu hiszpansko mozarabskiego |
| topic | liturgia hiszpańsko-mozarabska Duch Święty epikleza anafora modlitwa eucharystyczna konsekracja |
| url | https://ojs.academicon.pl/wpt/article/view/5485 |
| work_keys_str_mv | AT krzysztofporosło wieloscteoriidotyczacychepiklezyrytuhiszpanskomozarabskiego |