Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanması

Bu çalışmada, sera bitki örtüsü içindeki ısı ve kütle transferi işlemlerini mikroklimatolojik yöntemlerle tanımlayan matematiksel bir model geliştirilmiştir. Bitki yapısı bitki mimari parametreleri ve dağılım fonksiyonları ile gösterilmiştir. Bitki standının diferansiyel tabakaları için enerji ve kü...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Mehmet Ali Dayıoğlu
Format: Article
Language:English
Published: Ankara University 2009-01-01
Series:Journal of Agricultural Sciences
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1507878
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849305086831886336
author Mehmet Ali Dayıoğlu
author_facet Mehmet Ali Dayıoğlu
author_sort Mehmet Ali Dayıoğlu
collection DOAJ
description Bu çalışmada, sera bitki örtüsü içindeki ısı ve kütle transferi işlemlerini mikroklimatolojik yöntemlerle tanımlayan matematiksel bir model geliştirilmiştir. Bitki yapısı bitki mimari parametreleri ve dağılım fonksiyonları ile gösterilmiştir. Bitki standının diferansiyel tabakaları için enerji ve kütle dengeleri kurulmuştur. Model bitki standının farklı derinliklerinde güneş radyasyonu fraksiyonları toplam, PAR, NIR , net radyasyon, su buharı ve CO2 taşınımı gibi işlemleri kapsamıştır. Yaprak yüzeylerinden olan ısı transferi elektriksel akım ve ısı akısı benzeşimine göre direnç kavramıyla hesaplanmıştır. Bu benzeşim su buharı ve CO2 taşınımına uyarlanmıştır. Model 24 saatlik bir zaman aralığı için stand parametreleri ve değişkenleri girilerek çalıştırılmıştır. Simülasyon sonuçlarına göre, toplam güneş radyasyonunun bitki standının z=1 m’de ve z=0m için girişim oranları sırasıyla % 49 ve %32.3’tür. Simülasyon gününde bitki standında oluşan net radyasyonun 10 ile 289.4 W/m2 aralığında değiştiği hesaplanmıştır. Bitki örtüsünden ve toprak yüzeyinden olan su buharı taşınımlarının günlük integrasyonları sırasıyla 2.731 kg/m2 ve 1.478 kg/m olup; evapotranspirasyon 4.209 kg/m2günolarak tespit edilmiştir. Simülasyon ve ölçüm bulguları arasındaki ilişkileri saptamak için modelin doğrulaması regresyon analizi yapılarak sağlanmıştır. Sonuç olarak, geliştirilen model bitki standındaki ısı ve kütle transfer işlemleri için etkili bir hesaplama aracı olarak kullanılabilir. Model daha etkin iklim yönetimi için uzman sistemlerle birleştirilebilir
format Article
id doaj-art-0b7b3c7a2dfd4cfeafa5bea44c141807
institution Kabale University
issn 1300-7580
2148-9297
language English
publishDate 2009-01-01
publisher Ankara University
record_format Article
series Journal of Agricultural Sciences
spelling doaj-art-0b7b3c7a2dfd4cfeafa5bea44c1418072025-08-20T03:55:32ZengAnkara UniversityJournal of Agricultural Sciences1300-75802148-92972009-01-011501657345Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanmasıMehmet Ali Dayıoğlu0Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Makinaları Bölümü - AnkaraBu çalışmada, sera bitki örtüsü içindeki ısı ve kütle transferi işlemlerini mikroklimatolojik yöntemlerle tanımlayan matematiksel bir model geliştirilmiştir. Bitki yapısı bitki mimari parametreleri ve dağılım fonksiyonları ile gösterilmiştir. Bitki standının diferansiyel tabakaları için enerji ve kütle dengeleri kurulmuştur. Model bitki standının farklı derinliklerinde güneş radyasyonu fraksiyonları toplam, PAR, NIR , net radyasyon, su buharı ve CO2 taşınımı gibi işlemleri kapsamıştır. Yaprak yüzeylerinden olan ısı transferi elektriksel akım ve ısı akısı benzeşimine göre direnç kavramıyla hesaplanmıştır. Bu benzeşim su buharı ve CO2 taşınımına uyarlanmıştır. Model 24 saatlik bir zaman aralığı için stand parametreleri ve değişkenleri girilerek çalıştırılmıştır. Simülasyon sonuçlarına göre, toplam güneş radyasyonunun bitki standının z=1 m’de ve z=0m için girişim oranları sırasıyla % 49 ve %32.3’tür. Simülasyon gününde bitki standında oluşan net radyasyonun 10 ile 289.4 W/m2 aralığında değiştiği hesaplanmıştır. Bitki örtüsünden ve toprak yüzeyinden olan su buharı taşınımlarının günlük integrasyonları sırasıyla 2.731 kg/m2 ve 1.478 kg/m olup; evapotranspirasyon 4.209 kg/m2günolarak tespit edilmiştir. Simülasyon ve ölçüm bulguları arasındaki ilişkileri saptamak için modelin doğrulaması regresyon analizi yapılarak sağlanmıştır. Sonuç olarak, geliştirilen model bitki standındaki ısı ve kütle transfer işlemleri için etkili bir hesaplama aracı olarak kullanılabilir. Model daha etkin iklim yönetimi için uzman sistemlerle birleştirilebilirhttps://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1507878greenhouse microclimatemathematical modelheat and mass transfersimulationsera mikroklimasımatematiksel modelısı ve kütle transferisimülasyon
spellingShingle Mehmet Ali Dayıoğlu
Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanması
Journal of Agricultural Sciences
greenhouse microclimate
mathematical model
heat and mass transfer
simulation
sera mikrokliması
matematiksel model
ısı ve kütle transferi
simülasyon
title Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanması
title_full Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanması
title_fullStr Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanması
title_full_unstemmed Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanması
title_short Sera içi bitki topluluklarının mikroklimatolojik modelle ısı ve kütle transferi karakteristiklerinin saptanması
title_sort sera ici bitki topluluklarinin mikroklimatolojik modelle isi ve kutle transferi karakteristiklerinin saptanmasi
topic greenhouse microclimate
mathematical model
heat and mass transfer
simulation
sera mikrokliması
matematiksel model
ısı ve kütle transferi
simülasyon
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1507878
work_keys_str_mv AT mehmetalidayıoglu seraicibitkitopluluklarınınmikroklimatolojikmodelleısıvekutletransferikarakteristiklerininsaptanması