Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568)
Przedmiotem artykułu jest wewnętrzna działalność ustawodawcza księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach, który objął rządy w księstwie pruskim utworzonym po sekularyzacji pruskiej części Zakonu krzyżackiego jako lenno króla i Korony Polskiej (1525). W czasie swoich rządów książę podejmował działani...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Adam Mickiewicz University
2021-12-01
|
| Series: | Czasopismo Prawno-Historyczne |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/30716 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850213692952543232 |
|---|---|
| author | Dariusz Makiłła |
| author_facet | Dariusz Makiłła |
| author_sort | Dariusz Makiłła |
| collection | DOAJ |
| description |
Przedmiotem artykułu jest wewnętrzna działalność ustawodawcza księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach, który objął rządy w księstwie pruskim utworzonym po sekularyzacji pruskiej części Zakonu krzyżackiego jako lenno króla i Korony Polskiej (1525). W czasie swoich rządów książę podejmował działania mające na celu umocnienie swojej pozycji. Służyła temu również działalność prawodawcza, uzgadniana często ze stanami księstwa, w której znaczącą rolę odgrywały ustanawiane przez księcia przepisy porządkowe, wydawane samoistnie, ale często pojawiające się w ramach szerszych ustaw porządkowych obejmujących regulacje karne, prawno-osobowe czy prawno-majątkowe. Ich zadaniem było normowanie wielu stron życia i działalności poddanych, nakazywanie, zakazywanie określonych zachowań, reglamentowanie i represjonowanie ich postępowania. Wydawanie przez władców przepisów policyjnych służyć miało w procesie kształtowania się wczesnonowożytnego władztwa terytorialnego wprowadzeniu kontroli nad poddanymi, wprzęgnięciu ich w system dyscypliny społecznej, mającej na celu osiągnięcie porządku wewnętrznego. Działalność ta, w której przepisy policyjne pełniły funkcję instrumentu utrwalenia władzy, miała w przypadku księcia Albrechta dodatkowe znaczenie ze względu na ustanowienie w księstwie pruskim ewangelickiego kościoła krajowego, na którego czele, jako jego głowa, stał sam książę. Zespolenie władzy świeckiej z kościelną, zgodne z doktryną Marcina Lutra, zmierzało do powstanie społeczności, w której poddani książęcy byli jednocześnie członkami książęcego kościoła. Z tego powodu wiele z przepisów policyjnych miało szczególny moralny charakter.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-0b6487f99d0b4e9f910db501e89de91e |
| institution | OA Journals |
| issn | 0070-2471 2720-2186 |
| language | deu |
| publishDate | 2021-12-01 |
| publisher | Adam Mickiewicz University |
| record_format | Article |
| series | Czasopismo Prawno-Historyczne |
| spelling | doaj-art-0b6487f99d0b4e9f910db501e89de91e2025-08-20T02:09:05ZdeuAdam Mickiewicz UniversityCzasopismo Prawno-Historyczne0070-24712720-21862021-12-0173210.14746/cph.2021.2.4Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568)Dariusz Makiłła0https://orcid.org/0000-0003-0775-4617Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna w Warszawie Przedmiotem artykułu jest wewnętrzna działalność ustawodawcza księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach, który objął rządy w księstwie pruskim utworzonym po sekularyzacji pruskiej części Zakonu krzyżackiego jako lenno króla i Korony Polskiej (1525). W czasie swoich rządów książę podejmował działania mające na celu umocnienie swojej pozycji. Służyła temu również działalność prawodawcza, uzgadniana często ze stanami księstwa, w której znaczącą rolę odgrywały ustanawiane przez księcia przepisy porządkowe, wydawane samoistnie, ale często pojawiające się w ramach szerszych ustaw porządkowych obejmujących regulacje karne, prawno-osobowe czy prawno-majątkowe. Ich zadaniem było normowanie wielu stron życia i działalności poddanych, nakazywanie, zakazywanie określonych zachowań, reglamentowanie i represjonowanie ich postępowania. Wydawanie przez władców przepisów policyjnych służyć miało w procesie kształtowania się wczesnonowożytnego władztwa terytorialnego wprowadzeniu kontroli nad poddanymi, wprzęgnięciu ich w system dyscypliny społecznej, mającej na celu osiągnięcie porządku wewnętrznego. Działalność ta, w której przepisy policyjne pełniły funkcję instrumentu utrwalenia władzy, miała w przypadku księcia Albrechta dodatkowe znaczenie ze względu na ustanowienie w księstwie pruskim ewangelickiego kościoła krajowego, na którego czele, jako jego głowa, stał sam książę. Zespolenie władzy świeckiej z kościelną, zgodne z doktryną Marcina Lutra, zmierzało do powstanie społeczności, w której poddani książęcy byli jednocześnie członkami książęcego kościoła. Z tego powodu wiele z przepisów policyjnych miało szczególny moralny charakter. https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/30716Albrecht von Brandenburg-Ansbachksięstwo pruskieustawodawstwo policyjneKorona Polskawładza książęca |
| spellingShingle | Dariusz Makiłła Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568) Czasopismo Prawno-Historyczne Albrecht von Brandenburg-Ansbach księstwo pruskie ustawodawstwo policyjne Korona Polska władza książęca |
| title | Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568) |
| title_full | Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568) |
| title_fullStr | Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568) |
| title_full_unstemmed | Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568) |
| title_short | Für gute öffentliche Ordnung. Ustawodawstwo policyjne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach z okresu jego rządów w księstwie pruskim (1525–1568) |
| title_sort | fur gute offentliche ordnung ustawodawstwo policyjne ksiecia albrechta von brandenburg ansbach z okresu jego rzadow w ksiestwie pruskim 1525 1568 |
| topic | Albrecht von Brandenburg-Ansbach księstwo pruskie ustawodawstwo policyjne Korona Polska władza książęca |
| url | https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/30716 |
| work_keys_str_mv | AT dariuszmakiłła furguteoffentlicheordnungustawodawstwopolicyjneksieciaalbrechtavonbrandenburgansbachzokresujegorzadowwksiestwiepruskim15251568 |