Język i psychoanaliza
Artykuł porusza zagadnienie teorii psychoanalitycznej w kontekście języka i interpretacji tekstu, koncentrując się na jej wpływie na rozumienie ludzkiej egzystencji. Tematyka została podjęta w celu ukazania, jak różne podejścia interpretacyjne oddziałują na rozumienie procesu psychoanalizy i jego z...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | ces |
| Published: |
University of Silesia Press
2025-08-01
|
| Series: | Postscriptum Polonistyczne |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/18351 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849230132579926016 |
|---|---|
| author | Anna Turczyn |
| author_facet | Anna Turczyn |
| author_sort | Anna Turczyn |
| collection | DOAJ |
| description |
Artykuł porusza zagadnienie teorii psychoanalitycznej w kontekście języka i interpretacji tekstu, koncentrując się na jej wpływie na rozumienie ludzkiej egzystencji. Tematyka została podjęta w celu ukazania, jak różne podejścia interpretacyjne oddziałują na rozumienie procesu psychoanalizy i jego zastosowanie w badaniach literackich. Pierwsze, przyjęte za tradycyjne, postuluje interpretację tekstu jako hermeneutyczną metodę sensotwórczą. Wykładnia zawartych w tekście symboli umożliwia odkrywanie nieujawnionych wprost znaczeń. W bardziej rozbudowanym ujęciu zastąpiono hermeneutyczną wykładnię interpretacją bazującą na procesie translacji. Tłumacz-interpretator, wykorzystując metaforyczną nadwyżkę języka, wypracowuje nowy tekst. Ujęcie to wydobywa semantyczny aspekt procesu psychoanalitycznego. Drugie podejście wpisuje się w model strukturalistyczny i poststrukturalistyczny, traktując znak językowy jako centralny punkt analizy. Przyjęcie kluczowej roli elementu strukturyzującego tekst prowadzi do przekształcenia interpretacji psychoanalitycznej w metodę analizy językowej. W tym przypadku semiotyczny wymiar psychoanalizy wyznacza literalne determinanty tekstu. Artykuł ma charakter teoretyczny i opiera się na zestawieniu tych dwóch ujęć, ilustrując jednocześnie przejście od psychoanalizy Freuda do psychoanalizy Lacana. W tekście wskazano konsekwencję tej zmiany w obszarze polskiego literaturoznawstwa.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-08b803874eb9481cb27ed3d2a91d3c1c |
| institution | Kabale University |
| issn | 1898-1593 2353-9844 |
| language | ces |
| publishDate | 2025-08-01 |
| publisher | University of Silesia Press |
| record_format | Article |
| series | Postscriptum Polonistyczne |
| spelling | doaj-art-08b803874eb9481cb27ed3d2a91d3c1c2025-08-21T10:45:40ZcesUniversity of Silesia PressPostscriptum Polonistyczne1898-15932353-98442025-08-0110.31261/PS_P.2025.35.09Język i psychoanalizaAnna Turczyn0https://orcid.org/0000-0003-1611-5139 Uniwersytet Jagielloński Artykuł porusza zagadnienie teorii psychoanalitycznej w kontekście języka i interpretacji tekstu, koncentrując się na jej wpływie na rozumienie ludzkiej egzystencji. Tematyka została podjęta w celu ukazania, jak różne podejścia interpretacyjne oddziałują na rozumienie procesu psychoanalizy i jego zastosowanie w badaniach literackich. Pierwsze, przyjęte za tradycyjne, postuluje interpretację tekstu jako hermeneutyczną metodę sensotwórczą. Wykładnia zawartych w tekście symboli umożliwia odkrywanie nieujawnionych wprost znaczeń. W bardziej rozbudowanym ujęciu zastąpiono hermeneutyczną wykładnię interpretacją bazującą na procesie translacji. Tłumacz-interpretator, wykorzystując metaforyczną nadwyżkę języka, wypracowuje nowy tekst. Ujęcie to wydobywa semantyczny aspekt procesu psychoanalitycznego. Drugie podejście wpisuje się w model strukturalistyczny i poststrukturalistyczny, traktując znak językowy jako centralny punkt analizy. Przyjęcie kluczowej roli elementu strukturyzującego tekst prowadzi do przekształcenia interpretacji psychoanalitycznej w metodę analizy językowej. W tym przypadku semiotyczny wymiar psychoanalizy wyznacza literalne determinanty tekstu. Artykuł ma charakter teoretyczny i opiera się na zestawieniu tych dwóch ujęć, ilustrując jednocześnie przejście od psychoanalizy Freuda do psychoanalizy Lacana. W tekście wskazano konsekwencję tej zmiany w obszarze polskiego literaturoznawstwa. https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/18351psychoanalizajęzykhermeneutykainterpretacja |
| spellingShingle | Anna Turczyn Język i psychoanaliza Postscriptum Polonistyczne psychoanaliza język hermeneutyka interpretacja |
| title | Język i psychoanaliza |
| title_full | Język i psychoanaliza |
| title_fullStr | Język i psychoanaliza |
| title_full_unstemmed | Język i psychoanaliza |
| title_short | Język i psychoanaliza |
| title_sort | jezyk i psychoanaliza |
| topic | psychoanaliza język hermeneutyka interpretacja |
| url | https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/18351 |
| work_keys_str_mv | AT annaturczyn jezykipsychoanaliza |