Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü

Alanyazında deyimler saydam, yarı saydam ve opak olarak tanımlanır. Saydamlık derecesi düşük olan deyimlerin anlamlandırabilmesi için tek kaynak bağlamdır. Opak deyimlerde anlamsal çözümleme yapma olanağının ortadan kalkması sebebiyle deyimlerin saydamlık derecesi öğrencilerin anlamı kavraması açısı...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Zeynep Buse Eser
Format: Article
Language:English
Published: Mardin Artuklu University 2025-05-01
Series:Uluslararası Filoloji Bengü
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4651151
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849727073911832576
author Zeynep Buse Eser
author_facet Zeynep Buse Eser
author_sort Zeynep Buse Eser
collection DOAJ
description Alanyazında deyimler saydam, yarı saydam ve opak olarak tanımlanır. Saydamlık derecesi düşük olan deyimlerin anlamlandırabilmesi için tek kaynak bağlamdır. Opak deyimlerde anlamsal çözümleme yapma olanağının ortadan kalkması sebebiyle deyimlerin saydamlık derecesi öğrencilerin anlamı kavraması açısından önem taşır. Bu araştırmanın amacı, beşinci sınıf Türkçe ders kitabındaki deyimlerin saydamlık derecesi bakımından nasıl bir dağılım gösterdiğini belirlemektir. Belge çözümlemesi yöntemi kullanılarak tasarlanan araştırmanın ilk aşamasında ders kitabındaki okuma metinlerinde saptanan 83 deyimin gerçek anlamı ve deyimsel anlamı Türk Dil Kurumu sözlüklerinden belirlenmiştir. Belirlenen deyimlerin saydamlık derecesi deyimsel anlamları ve gerçek anlamlarından yönelimle iki ayrı uzman tarafından çözümlenmiştir. Çözümlemenin geçerlik ve güvenirliği için bakılan uyuşum yüzdesi %91,5 olarak hesaplanmış, uyuşum olmayan %8,5 kesit için üçüncü bir uzmandan görüş alınarak deyimlerin saydamlık derecesine karar verilmiştir. Elde edilen araştırma bulgularından yönelimle beşinci sınıf Türkçe ders kitabında 12 saydam deyim, 32 yarı saydam deyim ve 39 opak deyimin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.
format Article
id doaj-art-07de2ff1b1d54354a661bfda7c2dd8b2
institution DOAJ
issn 2791-9641
language English
publishDate 2025-05-01
publisher Mardin Artuklu University
record_format Article
series Uluslararası Filoloji Bengü
spelling doaj-art-07de2ff1b1d54354a661bfda7c2dd8b22025-08-20T03:09:58ZengMardin Artuklu UniversityUluslararası Filoloji Bengü2791-96412025-05-01519110010.62605/ufb.164916150Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından GörünümüZeynep Buse Eser0https://orcid.org/0009-0005-3917-060XANKARA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜAlanyazında deyimler saydam, yarı saydam ve opak olarak tanımlanır. Saydamlık derecesi düşük olan deyimlerin anlamlandırabilmesi için tek kaynak bağlamdır. Opak deyimlerde anlamsal çözümleme yapma olanağının ortadan kalkması sebebiyle deyimlerin saydamlık derecesi öğrencilerin anlamı kavraması açısından önem taşır. Bu araştırmanın amacı, beşinci sınıf Türkçe ders kitabındaki deyimlerin saydamlık derecesi bakımından nasıl bir dağılım gösterdiğini belirlemektir. Belge çözümlemesi yöntemi kullanılarak tasarlanan araştırmanın ilk aşamasında ders kitabındaki okuma metinlerinde saptanan 83 deyimin gerçek anlamı ve deyimsel anlamı Türk Dil Kurumu sözlüklerinden belirlenmiştir. Belirlenen deyimlerin saydamlık derecesi deyimsel anlamları ve gerçek anlamlarından yönelimle iki ayrı uzman tarafından çözümlenmiştir. Çözümlemenin geçerlik ve güvenirliği için bakılan uyuşum yüzdesi %91,5 olarak hesaplanmış, uyuşum olmayan %8,5 kesit için üçüncü bir uzmandan görüş alınarak deyimlerin saydamlık derecesine karar verilmiştir. Elde edilen araştırma bulgularından yönelimle beşinci sınıf Türkçe ders kitabında 12 saydam deyim, 32 yarı saydam deyim ve 39 opak deyimin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4651151transparent idiomsemi-transparent idiomopaque idiomfigurative languageturkish textbooksaydam deyimyarı saydam deyimopak deyimfigüratif diltürkçe ders kitabı
spellingShingle Zeynep Buse Eser
Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü
Uluslararası Filoloji Bengü
transparent idiom
semi-transparent idiom
opaque idiom
figurative language
turkish textbook
saydam deyim
yarı saydam deyim
opak deyim
figüratif dil
türkçe ders kitabı
title Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü
title_full Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü
title_fullStr Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü
title_full_unstemmed Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü
title_short Beşinci Sınıf Türkçe Ders Kitabındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü
title_sort besinci sinif turkce ders kitabindaki deyimlerin saydamlik derecesi bakimindan gorunumu
topic transparent idiom
semi-transparent idiom
opaque idiom
figurative language
turkish textbook
saydam deyim
yarı saydam deyim
opak deyim
figüratif dil
türkçe ders kitabı
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4651151
work_keys_str_mv AT zeynepbuseeser besincisınıfturkcederskitabındakideyimlerinsaydamlıkderecesibakımındangorunumu