Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma Tahmini
Buharlaşma, yeryüzünde bulunan suyun atmosfere transferi olarak tanımlanabilmektedir. Buharlaşma miktarının doğru tahmini özellikle kurak dönemler ve kurak alanlarda büyük öneme sahiptir. Buharlaşma, karmaşık ve doğrusal olmayan bir hidrolojik süreç olduğundan tahmininde tüm veri gruplarını temsil e...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Düzce University
2021-07-01
|
| Series: | Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1627070 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849309427390218240 |
|---|---|
| author | Tahsin Baykal Özlem Terzi |
| author_facet | Tahsin Baykal Özlem Terzi |
| author_sort | Tahsin Baykal |
| collection | DOAJ |
| description | Buharlaşma, yeryüzünde bulunan suyun atmosfere transferi olarak tanımlanabilmektedir. Buharlaşma miktarının doğru tahmini özellikle kurak dönemler ve kurak alanlarda büyük öneme sahiptir. Buharlaşma, karmaşık ve doğrusal olmayan bir hidrolojik süreç olduğundan tahmininde tüm veri gruplarını temsil edebilecek güvenilir bir formül elde etmek zordur. Bu sebeple, bu çalışmada Eğirdir Gölü’ndeki buharlaşma miktarının tahmininde dalgacık dönüşümü (D), uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) ve çoklu lineer regresyon (ÇLR) yöntemleri kullanılmıştır. İlk olarak buharlaşma olayında etkili olan parametreler ile çeşitli ANFIS ve ÇLR modelleri geliştirilmiştir. En uygun ANFIS ve ÇLR modellerinin test kümelerinde R2 değerleri sırasıyla 0,738 ve 0,666 elde edilmiştir. Daha sonra aynı girdi parametreleri dalgacık dönüşümü tekniği ile alt bileşenlere ayrılmıştır ve bu alt bileşenler D-ANFIS ve D-ÇLR modellerinde girdi. olarak kullanılmıştır. D-ANFIS modelinin test kümesine ait R2 değeri 0,777 ve D-ÇLR modelinin test kümesine ait R2 değeri 0,749’dur. Geliştirilen tüm modeller sonucunda, dalgacık dönüşümü tekniğinin ANFIS ve ÇLR model sonuçlarını yükselttiği ve en uygun sonucu D-ANFIS modelinin verdiği görülmüştür. |
| format | Article |
| id | doaj-art-06781fe73cf841b8b3fe24bc6d2dc307 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2148-2446 |
| language | English |
| publishDate | 2021-07-01 |
| publisher | Düzce University |
| record_format | Article |
| series | Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi |
| spelling | doaj-art-06781fe73cf841b8b3fe24bc6d2dc3072025-08-20T03:54:10ZengDüzce UniversityDüzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi2148-24462021-07-01941408141910.29130/dubited.89367397Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma TahminiTahsin Baykal0https://orcid.org/0000-0001-6218-0826Özlem Terzi1https://orcid.org/0000-0001-6429-5176SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİısparta uygulamalı bilimler üniversitesiBuharlaşma, yeryüzünde bulunan suyun atmosfere transferi olarak tanımlanabilmektedir. Buharlaşma miktarının doğru tahmini özellikle kurak dönemler ve kurak alanlarda büyük öneme sahiptir. Buharlaşma, karmaşık ve doğrusal olmayan bir hidrolojik süreç olduğundan tahmininde tüm veri gruplarını temsil edebilecek güvenilir bir formül elde etmek zordur. Bu sebeple, bu çalışmada Eğirdir Gölü’ndeki buharlaşma miktarının tahmininde dalgacık dönüşümü (D), uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) ve çoklu lineer regresyon (ÇLR) yöntemleri kullanılmıştır. İlk olarak buharlaşma olayında etkili olan parametreler ile çeşitli ANFIS ve ÇLR modelleri geliştirilmiştir. En uygun ANFIS ve ÇLR modellerinin test kümelerinde R2 değerleri sırasıyla 0,738 ve 0,666 elde edilmiştir. Daha sonra aynı girdi parametreleri dalgacık dönüşümü tekniği ile alt bileşenlere ayrılmıştır ve bu alt bileşenler D-ANFIS ve D-ÇLR modellerinde girdi. olarak kullanılmıştır. D-ANFIS modelinin test kümesine ait R2 değeri 0,777 ve D-ÇLR modelinin test kümesine ait R2 değeri 0,749’dur. Geliştirilen tüm modeller sonucunda, dalgacık dönüşümü tekniğinin ANFIS ve ÇLR model sonuçlarını yükselttiği ve en uygun sonucu D-ANFIS modelinin verdiği görülmüştür.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1627070evaporationwavelet transformanfismulti linear regressioneğirdir lakebuharlaşmadalgacık dönüşümüanfisçoklu lineer regresyoneğirdir gölü |
| spellingShingle | Tahsin Baykal Özlem Terzi Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma Tahmini Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi evaporation wavelet transform anfis multi linear regression eğirdir lake buharlaşma dalgacık dönüşümü anfis çoklu lineer regresyon eğirdir gölü |
| title | Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma Tahmini |
| title_full | Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma Tahmini |
| title_fullStr | Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma Tahmini |
| title_full_unstemmed | Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma Tahmini |
| title_short | Dalgacık Dönüşüm Tekniği ve Uyarlamalı Ağ Tabanlı Bulanık Çıkarım Sistemi ile Eğirdir Gölü Buharlaşma Tahmini |
| title_sort | dalgacik donusum teknigi ve uyarlamali ag tabanli bulanik cikarim sistemi ile egirdir golu buharlasma tahmini |
| topic | evaporation wavelet transform anfis multi linear regression eğirdir lake buharlaşma dalgacık dönüşümü anfis çoklu lineer regresyon eğirdir gölü |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1627070 |
| work_keys_str_mv | AT tahsinbaykal dalgacıkdonusumteknigiveuyarlamalıagtabanlıbulanıkcıkarımsistemiileegirdirgolubuharlasmatahmini AT ozlemterzi dalgacıkdonusumteknigiveuyarlamalıagtabanlıbulanıkcıkarımsistemiileegirdirgolubuharlasmatahmini |