اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا

مقدمه: اکوسیستم‌های جنگلی به‌خصوص در مناطق حفاظت‌شده از اهمیت محیط ‌زیستی زیادی برخوردارند. از طرفی پوشش گیاهی منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا با مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی از طرف جوامع محلی ساکن آن روبه‌رو است که همواره از کمیت و کیفت آن کاسته می‌شود. این تحقیق با هدف بررسی ارتباط تغییرات پوشش گیاهی در طول...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: پژمان آرامشی نیا, غلامحسین مرادی, مصطفی مرادی, مصطفی مرادی دشت پاگردی
Format: Article
Language:fas
Published: Iranian Society of Forestry 2024-11-01
Series:مجله جنگل ایران
Subjects:
Online Access:https://www.ijf-isaforestry.ir/article_210118_6d8d9d13a8f17bee5480f1616aabedf7.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850105784174641152
author پژمان آرامشی نیا
غلامحسین مرادی
مصطفی مرادی
مصطفی مرادی دشت پاگردی
author_facet پژمان آرامشی نیا
غلامحسین مرادی
مصطفی مرادی
مصطفی مرادی دشت پاگردی
author_sort پژمان آرامشی نیا
collection DOAJ
description مقدمه: اکوسیستم‌های جنگلی به‌خصوص در مناطق حفاظت‌شده از اهمیت محیط ‌زیستی زیادی برخوردارند. از طرفی پوشش گیاهی منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا با مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی از طرف جوامع محلی ساکن آن روبه‌رو است که همواره از کمیت و کیفت آن کاسته می‌شود. این تحقیق با هدف بررسی ارتباط تغییرات پوشش گیاهی در طول زمان با مسائل اقتصادی و اجتماعی روستاهای منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا انجام گرفت.مواد و روش‌ها: ابتدا 384 پرسشنامه در نه روستا توسط روستاییان تکمیل شد. برای به‌دست آوردن حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و به‌منظور بررسی روایی پرسشنامه از نظر استادان و متخصصان بهره گرفته شد. برای تعیین پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها ابتدا با استفاده از روش تحلیلی ‌K-means روستاها از نظر وضعیت اقتصادی و اجتماعی خوشه‌بندی شدند. سپس با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست، تغییرات سطح جنگل‌ها برآورد شد و با آزمون آماری اسپیرمن ارتباط تغییرات پوشش گیاهی روستاها در خوشه‌های مختلف بررسی شد. ‌یافته‌ها: طبق نتایج حاصل از تصاویر ماهواره‌ای، میانگین تغییرات مساحت جنگل‌ها که در سال 2001، 38/618 هکتار بود در سال 2021 روند کاهشی پیدا کرد و به 32/578 هکتار رسید و برعکس میانگین مساحت زمین‌های کشاورزی که در سال 2001، 10/247 هکتار بود، در سال 2021 به مقدار 96/277 هکتار رسید. طبق نتایج آزمون اسپیرمن، تغییرات پوشش‌های جنگلی با مسائل اقتصادی روستاهای تحت بررسی ارتباط معناداری دارد (05/0P<)؛ از طرف دیگر مسائل اجتماعی روستاها بر تغییرات پوشش‌های گیاهی اثر معنادار ندارد.نتیجه‌گیری: طبق نتایج آزمون اسپیرمن بین مسائل اقتصادی روستاییان و تغییرات پوشش گیاهی ارتباط قوی و معناداری وجود دارد، به‌طوری ‌که مسائل اقتصادی روستاهای خوشه‌بندی‌شده همانند درآمد از کشاورزی و باغداری، درآمد از دامداری و محصولات جنگلی یا تبدیل کاربری جنگل‌ها و مراتع یا هزینه‌ها در بخش‌های مختلف سبب تخریب‌ گسترده‌ در جنگل‌ها و مراتع در محدوده این روستاها شده است.
format Article
id doaj-art-04caa8e8862a49bf8c650ef4afbe1a69
institution OA Journals
issn 2008-6113
2423-4435
language fas
publishDate 2024-11-01
publisher Iranian Society of Forestry
record_format Article
series مجله جنگل ایران
spelling doaj-art-04caa8e8862a49bf8c650ef4afbe1a692025-08-20T02:38:59ZfasIranian Society of Forestryمجله جنگل ایران2008-61132423-44352024-11-0116443745210.22034/ijf.2024.464075.1992210118اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دناپژمان آرامشی نیا0غلامحسین مرادی1مصطفی مرادی2مصطفی مرادی دشت پاگردی3دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، ایران.دانشیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، ایران.دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیا بهبهان، ایران.دانش‌آموختۀ دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران.مقدمه: اکوسیستم‌های جنگلی به‌خصوص در مناطق حفاظت‌شده از اهمیت محیط ‌زیستی زیادی برخوردارند. از طرفی پوشش گیاهی منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا با مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی از طرف جوامع محلی ساکن آن روبه‌رو است که همواره از کمیت و کیفت آن کاسته می‌شود. این تحقیق با هدف بررسی ارتباط تغییرات پوشش گیاهی در طول زمان با مسائل اقتصادی و اجتماعی روستاهای منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا انجام گرفت.مواد و روش‌ها: ابتدا 384 پرسشنامه در نه روستا توسط روستاییان تکمیل شد. برای به‌دست آوردن حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و به‌منظور بررسی روایی پرسشنامه از نظر استادان و متخصصان بهره گرفته شد. برای تعیین پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها ابتدا با استفاده از روش تحلیلی ‌K-means روستاها از نظر وضعیت اقتصادی و اجتماعی خوشه‌بندی شدند. سپس با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست، تغییرات سطح جنگل‌ها برآورد شد و با آزمون آماری اسپیرمن ارتباط تغییرات پوشش گیاهی روستاها در خوشه‌های مختلف بررسی شد. ‌یافته‌ها: طبق نتایج حاصل از تصاویر ماهواره‌ای، میانگین تغییرات مساحت جنگل‌ها که در سال 2001، 38/618 هکتار بود در سال 2021 روند کاهشی پیدا کرد و به 32/578 هکتار رسید و برعکس میانگین مساحت زمین‌های کشاورزی که در سال 2001، 10/247 هکتار بود، در سال 2021 به مقدار 96/277 هکتار رسید. طبق نتایج آزمون اسپیرمن، تغییرات پوشش‌های جنگلی با مسائل اقتصادی روستاهای تحت بررسی ارتباط معناداری دارد (05/0P<)؛ از طرف دیگر مسائل اجتماعی روستاها بر تغییرات پوشش‌های گیاهی اثر معنادار ندارد.نتیجه‌گیری: طبق نتایج آزمون اسپیرمن بین مسائل اقتصادی روستاییان و تغییرات پوشش گیاهی ارتباط قوی و معناداری وجود دارد، به‌طوری ‌که مسائل اقتصادی روستاهای خوشه‌بندی‌شده همانند درآمد از کشاورزی و باغداری، درآمد از دامداری و محصولات جنگلی یا تبدیل کاربری جنگل‌ها و مراتع یا هزینه‌ها در بخش‌های مختلف سبب تخریب‌ گسترده‌ در جنگل‌ها و مراتع در محدوده این روستاها شده است.https://www.ijf-isaforestry.ir/article_210118_6d8d9d13a8f17bee5480f1616aabedf7.pdfتخریب منابع طبیعیتغییرات پوشش گیاهیجنگل‌های زاگرسمسائل اجتماعیوضعیت اقتصادی
spellingShingle پژمان آرامشی نیا
غلامحسین مرادی
مصطفی مرادی
مصطفی مرادی دشت پاگردی
اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا
مجله جنگل ایران
تخریب منابع طبیعی
تغییرات پوشش گیاهی
جنگل‌های زاگرس
مسائل اجتماعی
وضعیت اقتصادی
title اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا
title_full اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا
title_fullStr اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا
title_full_unstemmed اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا
title_short اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا
title_sort اثر مسائل اقتصادی و اجتماعی بر روند تغییرات پوشش گیاهی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ دنا
topic تخریب منابع طبیعی
تغییرات پوشش گیاهی
جنگل‌های زاگرس
مسائل اجتماعی
وضعیت اقتصادی
url https://www.ijf-isaforestry.ir/article_210118_6d8d9d13a8f17bee5480f1616aabedf7.pdf
work_keys_str_mv AT pzẖmạnậrạmsẖynyạ ạtẖrmsạỷlạqtṣạdywạjtmạʿybrrwndtgẖyyrạtpwsẖsẖgyạhydrmnṭqەḥfạẓtsẖdەdnạ
AT gẖlạmḥsynmrạdy ạtẖrmsạỷlạqtṣạdywạjtmạʿybrrwndtgẖyyrạtpwsẖsẖgyạhydrmnṭqەḥfạẓtsẖdەdnạ
AT mṣṭfymrạdy ạtẖrmsạỷlạqtṣạdywạjtmạʿybrrwndtgẖyyrạtpwsẖsẖgyạhydrmnṭqەḥfạẓtsẖdەdnạ
AT mṣṭfymrạdydsẖtpạgrdy ạtẖrmsạỷlạqtṣạdywạjtmạʿybrrwndtgẖyyrạtpwsẖsẖgyạhydrmnṭqەḥfạẓtsẖdەdnạ