„Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjach

Hadamik dokonuje wnikliwej analizy fenomenu femme fatale w kulturze od romantyzmu do współczesności, a zarazem fantazmatu jako struktury wyobraźni wpisanej w kontekst męskiej psychiki i odwiecznej walki płci. Fantazmat jest wyrazem lęku przed utratą męskiej tożsamości i pożądania. Z drugiej strony...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Zofia Hadamik
Format: Article
Language:English
Published: Institute of Art of the Polish Academy of Sciences 2003-06-01
Series:Kwartalnik Filmowy
Subjects:
Online Access:https://czasopisma.ispan.pl/index.php/kf/article/view/3805
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850207415995203584
author Zofia Hadamik
author_facet Zofia Hadamik
author_sort Zofia Hadamik
collection DOAJ
description Hadamik dokonuje wnikliwej analizy fenomenu femme fatale w kulturze od romantyzmu do współczesności, a zarazem fantazmatu jako struktury wyobraźni wpisanej w kontekst męskiej psychiki i odwiecznej walki płci. Fantazmat jest wyrazem lęku przed utratą męskiej tożsamości i pożądania. Z drugiej strony jest też wyrazem zmian społeczno-ekonomicznych i obyczajowych, które nadeszły wraz z ruchem emancypacji kobiet. Silnie zakorzenił się on w literaturze popularnej przełomu XIX i XX wieku u Eugène’a Sue, Gustave’a Flauberta czy Algernona Swinburne’a. Został wzmocniony przez filozoficzne refleksje Nietzschego i Schopenhauera. Temat ten był również eksplorowany w malarstwie Moreau, Beardsleya, Klimta i Muncha. Femme fatale była obecna w filmach od samego początku w kinie niemym. Fantazmat był związany z konkretnymi typami aktorskimi, np. Theda Bara była jedną z wiodących postaci fatale, a następnie Louise Brooks i Marlena Dietrich, najpełniejsze wcielenie femme fatale w Błękitnym aniele i Diabeł jest kobietą. Kino noir również miało swój typ femme fatale. Hadamik umieszcza mit femme fatale w kontekście feministycznych teorii kina. Bohaterka Nagiego instynktu Verhoevena jest współczesnym wcieleniem zła. We współczesnym kinie ten typ pojawia się jako element gry z widzem i odwołań do jego znajomości konwencji gatunkowych.
format Article
id doaj-art-01b7ab8368bd49709709f54fb3ffad1c
institution OA Journals
issn 0452-9502
2719-2725
language English
publishDate 2003-06-01
publisher Institute of Art of the Polish Academy of Sciences
record_format Article
series Kwartalnik Filmowy
spelling doaj-art-01b7ab8368bd49709709f54fb3ffad1c2025-08-20T02:10:32ZengInstitute of Art of the Polish Academy of SciencesKwartalnik Filmowy0452-95022719-27252003-06-0141-4210.36744/kf.3805„Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjachZofia Hadamik0Uniwersytet Śląski Hadamik dokonuje wnikliwej analizy fenomenu femme fatale w kulturze od romantyzmu do współczesności, a zarazem fantazmatu jako struktury wyobraźni wpisanej w kontekst męskiej psychiki i odwiecznej walki płci. Fantazmat jest wyrazem lęku przed utratą męskiej tożsamości i pożądania. Z drugiej strony jest też wyrazem zmian społeczno-ekonomicznych i obyczajowych, które nadeszły wraz z ruchem emancypacji kobiet. Silnie zakorzenił się on w literaturze popularnej przełomu XIX i XX wieku u Eugène’a Sue, Gustave’a Flauberta czy Algernona Swinburne’a. Został wzmocniony przez filozoficzne refleksje Nietzschego i Schopenhauera. Temat ten był również eksplorowany w malarstwie Moreau, Beardsleya, Klimta i Muncha. Femme fatale była obecna w filmach od samego początku w kinie niemym. Fantazmat był związany z konkretnymi typami aktorskimi, np. Theda Bara była jedną z wiodących postaci fatale, a następnie Louise Brooks i Marlena Dietrich, najpełniejsze wcielenie femme fatale w Błękitnym aniele i Diabeł jest kobietą. Kino noir również miało swój typ femme fatale. Hadamik umieszcza mit femme fatale w kontekście feministycznych teorii kina. Bohaterka Nagiego instynktu Verhoevena jest współczesnym wcieleniem zła. We współczesnym kinie ten typ pojawia się jako element gry z widzem i odwołań do jego znajomości konwencji gatunkowych. https://czasopisma.ispan.pl/index.php/kf/article/view/3805femme fatalekino noirfantazmat
spellingShingle Zofia Hadamik
„Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjach
Kwartalnik Filmowy
femme fatale
kino noir
fantazmat
title „Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjach
title_full „Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjach
title_fullStr „Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjach
title_full_unstemmed „Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjach
title_short „Femme fatale” jako byt fantazmatyczny. O demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej połowie XX wieku i ich późniejszych reminiscencjach
title_sort femme fatale jako byt fantazmatyczny o demonicznych postaciach kobiecych w filmie w pierwszej polowie xx wieku i ich pozniejszych reminiscencjach
topic femme fatale
kino noir
fantazmat
url https://czasopisma.ispan.pl/index.php/kf/article/view/3805
work_keys_str_mv AT zofiahadamik femmefatalejakobytfantazmatycznyodemonicznychpostaciachkobiecychwfilmiewpierwszejpołowiexxwiekuiichpozniejszychreminiscencjach