شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد

گنبد سبز مشهد یکی از بناهای تاریخی دوره صفویه و تزیینات اصلی این آرامگاه شامل کاشی‌کاری‌های بیرونی متعلق به دوره پهلوی است. هدف از این پژوهش، شناسایی پالت رنگی کاشی‌کاری‌های گنبد سبز و تطبیق کمّی رنگ‌ها براساس سیستم رنگی NCS است. نظر به اهمیت و نقش محوری عنصر رنگ در هنر کاشی‌کاری ایرانی، این پژوهش د...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: علیرضا طاهری مقدم, سمانه کاظم نژاد
Format: Article
Language:fas
Published: Institute for Color Science and Technology 2025-02-01
Series:مطالعات در دنیای رنگ
Subjects:
Online Access:https://jscw.icrc.ac.ir/article_82056_566cacac8aa6212d60606ab46d3876dc.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850124716728123392
author علیرضا طاهری مقدم
سمانه کاظم نژاد
author_facet علیرضا طاهری مقدم
سمانه کاظم نژاد
author_sort علیرضا طاهری مقدم
collection DOAJ
description گنبد سبز مشهد یکی از بناهای تاریخی دوره صفویه و تزیینات اصلی این آرامگاه شامل کاشی‌کاری‌های بیرونی متعلق به دوره پهلوی است. هدف از این پژوهش، شناسایی پالت رنگی کاشی‌کاری‌های گنبد سبز و تطبیق کمّی رنگ‌ها براساس سیستم رنگی NCS است. نظر به اهمیت و نقش محوری عنصر رنگ در هنر کاشی‌کاری ایرانی، این پژوهش در پی پاسخ به دو پرسش اساسی است: نخست آنکه معادل‌سازی کمّی پالت رنگی کاشی‌های بنای گنبد سبز براساس سیستم استاندارد رنگی NCS چیست؟ و دوم اینکه میزان فراوانی و قدرت رنگی در پالت کاشی‌کاری بنای گنبد سبز چگونه است و رنگ‌های غالب آن کدام هستند؟ روش گردآوری داده‌ها بر اساس مطالعات میدانی میدانی و از طریق انطباق سیستم رنگ NCS با کاشی‌های اصیل بنا است. در نتیجه تطبیق رنگ‌ها، ۱۲۲ کد رنگی از ۷ خانواده رنگی به دست آمد و با روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. علاوه بر این، رنگ های غالب، قدرت رنگی و درصد تنوع رنگی نیز مشخص شد. نتایج نشان می‌دهد که هر چه رنگ‌ها روشن‌تر باشند، دامنه رنگی آن‌ها گسترده‌تر می‌شود و هر چه به سمت رنگ‌های تیره نزدیک می‌شویم، تنوع رنگی آن‌ها کاهش یافته و رنگ‌ها یکنواخت‌تر می‌شوند.
format Article
id doaj-art-00bd7f6827134fdc8b04eee05aa1926a
institution OA Journals
issn 2251-7278
2383-2223
language fas
publishDate 2025-02-01
publisher Institute for Color Science and Technology
record_format Article
series مطالعات در دنیای رنگ
spelling doaj-art-00bd7f6827134fdc8b04eee05aa1926a2025-08-20T02:34:15ZfasInstitute for Color Science and Technologyمطالعات در دنیای رنگ2251-72782383-22232025-02-01151476310.30509/jscw.2025.167359.120082056شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهدعلیرضا طاهری مقدم0سمانه کاظم نژاد1مربی، گروه نقاشی، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران، کد پستی: ۹۱۸۴۹۱۵۳۷۸.دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران، کد پستی: 9319774446.گنبد سبز مشهد یکی از بناهای تاریخی دوره صفویه و تزیینات اصلی این آرامگاه شامل کاشی‌کاری‌های بیرونی متعلق به دوره پهلوی است. هدف از این پژوهش، شناسایی پالت رنگی کاشی‌کاری‌های گنبد سبز و تطبیق کمّی رنگ‌ها براساس سیستم رنگی NCS است. نظر به اهمیت و نقش محوری عنصر رنگ در هنر کاشی‌کاری ایرانی، این پژوهش در پی پاسخ به دو پرسش اساسی است: نخست آنکه معادل‌سازی کمّی پالت رنگی کاشی‌های بنای گنبد سبز براساس سیستم استاندارد رنگی NCS چیست؟ و دوم اینکه میزان فراوانی و قدرت رنگی در پالت کاشی‌کاری بنای گنبد سبز چگونه است و رنگ‌های غالب آن کدام هستند؟ روش گردآوری داده‌ها بر اساس مطالعات میدانی میدانی و از طریق انطباق سیستم رنگ NCS با کاشی‌های اصیل بنا است. در نتیجه تطبیق رنگ‌ها، ۱۲۲ کد رنگی از ۷ خانواده رنگی به دست آمد و با روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. علاوه بر این، رنگ های غالب، قدرت رنگی و درصد تنوع رنگی نیز مشخص شد. نتایج نشان می‌دهد که هر چه رنگ‌ها روشن‌تر باشند، دامنه رنگی آن‌ها گسترده‌تر می‌شود و هر چه به سمت رنگ‌های تیره نزدیک می‌شویم، تنوع رنگی آن‌ها کاهش یافته و رنگ‌ها یکنواخت‌تر می‌شوند.https://jscw.icrc.ac.ir/article_82056_566cacac8aa6212d60606ab46d3876dc.pdfدوره صفویدوره پهلویگنبد سبز مشهدکاشی‌کاریپالت رنگ
spellingShingle علیرضا طاهری مقدم
سمانه کاظم نژاد
شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد
مطالعات در دنیای رنگ
دوره صفوی
دوره پهلوی
گنبد سبز مشهد
کاشی‌کاری
پالت رنگ
title شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد
title_full شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد
title_fullStr شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد
title_full_unstemmed شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد
title_short شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد
title_sort شناسایی و ارزیابی پالت رنگ در کاشی‌کاری بنای گنبد سبز مشهد
topic دوره صفوی
دوره پهلوی
گنبد سبز مشهد
کاشی‌کاری
پالت رنگ
url https://jscw.icrc.ac.ir/article_82056_566cacac8aa6212d60606ab46d3876dc.pdf
work_keys_str_mv AT ʿlyrḍạṭạhrymqdm sẖnạsạyywạrzyạbypạltrngdrḵạsẖyḵạrybnạygnbdsbzmsẖhd
AT smạnhḵạẓmnzẖạd sẖnạsạyywạrzyạbypạltrngdrḵạsẖyḵạrybnạygnbdsbzmsẖhd