Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı Dokunulmazlığı
Bu çalışmada diplomasi, diplomatik temsilci ve diplomatik temsilcilerin sahip oldukları dokunulmazlık ve ayrıcalıkların tanımı yapılmış ve bu kavramların İslam-Osmanlı hukuku açısından nasıl değerlendirildiğine yer verilmiştir. İslam hukukunda diplomatik dokunulmazlık kavramı bulunmadığı için, şer’i...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Ankara Hacı Bayram Veli University Rectorate
2025-04-01
|
| Series: | Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4499316 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850137448455077888 |
|---|---|
| author | Emine Sümeyye Kökçam |
| author_facet | Emine Sümeyye Kökçam |
| author_sort | Emine Sümeyye Kökçam |
| collection | DOAJ |
| description | Bu çalışmada diplomasi, diplomatik temsilci ve diplomatik temsilcilerin sahip oldukları dokunulmazlık ve ayrıcalıkların tanımı yapılmış ve bu kavramların İslam-Osmanlı hukuku açısından nasıl değerlendirildiğine yer verilmiştir. İslam hukukunda diplomatik dokunulmazlık kavramı bulunmadığı için, şer’i ve örfi olmak üzere ikili bir yapıdan oluşan Osmanlı hukukunda bu kavramın nasıl uygulandığı incelenmiştir. Yabancı diplomatik temsilcilerin Osmanlı Devleti’ndeki ayrıcalıkları ve dokunulmazlıkları özellikle yargı bağışıklığı yönünden incelenmiştir. Çalışmada diplomatik temsilci olarak elçilerin yanı sıra konsolos ve konsolosluk çalışanları da (tercüman ve kavas) ele alınmıştır. Nitekim daimî diplomatik temsilin ilk dönemlerinde elçi ve konsolos birbiriyle iç içe geçmiş kavramlardır. Konsoloslara tanınan hak ve ayrıcalıklar yabancı devletlerle yapılan ikili anlaşmalarda açıkça belirtilmiştir. Bu bağlamda kapitülasyonlar Osmanlı diplomasi ilişkilerini şekillendirmiştir. Ancak zamanla yabancı devletlere tanınan imtiyazlar kötüye kullanılmıştır. 9 Ağustos 1863 tarihli Memalik-i Mahruse-i Şahanede Bulunan Düvel-i Ecnebiyye Konsoloslukları Hakkında Tanzim Kılınan Nizamname ile Osmanlı Devleti konsolosluklarla ilgili sorunlara dair kapsamlı bir düzenleme yapmıştır. Çalışmada, bu nizamname de diplomatik yargı dokunulmazlığı çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-0084f71128ef478da96519d2e8d85873 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2651-4141 |
| language | deu |
| publishDate | 2025-04-01 |
| publisher | Ankara Hacı Bayram Veli University Rectorate |
| record_format | Article |
| series | Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi |
| spelling | doaj-art-0084f71128ef478da96519d2e8d858732025-08-20T02:30:50ZdeuAnkara Hacı Bayram Veli University RectorateAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi2651-41412025-04-0129280583610.34246/ahbvuhfd.16148561643Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı DokunulmazlığıEmine Sümeyye Kökçam0https://orcid.org/0009-0007-8683-4928ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİBu çalışmada diplomasi, diplomatik temsilci ve diplomatik temsilcilerin sahip oldukları dokunulmazlık ve ayrıcalıkların tanımı yapılmış ve bu kavramların İslam-Osmanlı hukuku açısından nasıl değerlendirildiğine yer verilmiştir. İslam hukukunda diplomatik dokunulmazlık kavramı bulunmadığı için, şer’i ve örfi olmak üzere ikili bir yapıdan oluşan Osmanlı hukukunda bu kavramın nasıl uygulandığı incelenmiştir. Yabancı diplomatik temsilcilerin Osmanlı Devleti’ndeki ayrıcalıkları ve dokunulmazlıkları özellikle yargı bağışıklığı yönünden incelenmiştir. Çalışmada diplomatik temsilci olarak elçilerin yanı sıra konsolos ve konsolosluk çalışanları da (tercüman ve kavas) ele alınmıştır. Nitekim daimî diplomatik temsilin ilk dönemlerinde elçi ve konsolos birbiriyle iç içe geçmiş kavramlardır. Konsoloslara tanınan hak ve ayrıcalıklar yabancı devletlerle yapılan ikili anlaşmalarda açıkça belirtilmiştir. Bu bağlamda kapitülasyonlar Osmanlı diplomasi ilişkilerini şekillendirmiştir. Ancak zamanla yabancı devletlere tanınan imtiyazlar kötüye kullanılmıştır. 9 Ağustos 1863 tarihli Memalik-i Mahruse-i Şahanede Bulunan Düvel-i Ecnebiyye Konsoloslukları Hakkında Tanzim Kılınan Nizamname ile Osmanlı Devleti konsolosluklarla ilgili sorunlara dair kapsamlı bir düzenleme yapmıştır. Çalışmada, bu nizamname de diplomatik yargı dokunulmazlığı çerçevesinde değerlendirilmiştir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4499316ottoman lawdiplomatic representativeambassadorconsuljudicial immunitycapitulationsosmanlı hukukudiplomatik temsilcielçikonsolosyargı dokunulmazlığıkapitülasyonlar |
| spellingShingle | Emine Sümeyye Kökçam Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı Dokunulmazlığı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi ottoman law diplomatic representative ambassador consul judicial immunity capitulations osmanlı hukuku diplomatik temsilci elçi konsolos yargı dokunulmazlığı kapitülasyonlar |
| title | Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı Dokunulmazlığı |
| title_full | Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı Dokunulmazlığı |
| title_fullStr | Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı Dokunulmazlığı |
| title_full_unstemmed | Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı Dokunulmazlığı |
| title_short | Osmanlı Devleti’nde Yabancı Ülke Diplomatik Temsilcilerinin Yargı Dokunulmazlığı |
| title_sort | osmanli devleti nde yabanci ulke diplomatik temsilcilerinin yargi dokunulmazligi |
| topic | ottoman law diplomatic representative ambassador consul judicial immunity capitulations osmanlı hukuku diplomatik temsilci elçi konsolos yargı dokunulmazlığı kapitülasyonlar |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4499316 |
| work_keys_str_mv | AT eminesumeyyekokcam osmanlıdevletindeyabancıulkediplomatiktemsilcilerininyargıdokunulmazlıgı |