Tünel Yangınlarında Jet Fan Diziliminin Duman ve Isı Kontrolüne Olan Etkilerinin İncelenmesi - Songül Solmaz; Tolga Demircan (Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences)
Bu çalışmada, bir karayolu tünelinde çıkabilecek olası bir yangın sonucu oluşan yüksek ısı ve dumanın kontrolü üzerine çalışılmıştır. Bu kapsamda, tünel girişinden iki farklı konum için olası yangın modelleri oluşturulmuştur. Yangın sonucu oluşacak dumanın tünel dışına atılabilmesi amacıyla, tünel boyunca farklı noktalara üç adet aksiyel jet fanın yerleştirildiği düşünülmüştür. Oluşturulan yangın modelleri için, tünel içerisine yerleştirilmiş olan bu jet fanlarının farklı açıklık kapalılık durumları için farklı yangın senaryoları oluşturularak, sayısal analizler tekrarlanmıştır. Böylelikle yangın konumunun ve fan diziliminin sıcaklık, duman, CO ve O2 değerlerine olan etkileri incelenmiştir. Sonuç olarak, tünelin girişine yakın bölgelerde çıkan bir yangında tünel içerisinde ki sıcaklık ve du-man dağılımının, tünel çıkışına yakın bölgelerde çıkan bir yangına göre daha yoğun olduğu belirlenmiştir. Fanların açıklık ve kapalılık durumunun ise, tünel içerisindeki sıcaklık ve duman dağılımlarını önemli ölçüde etkilediği gözlemlenmiştir. Hiçbir fanın çalışmadığı durumda, tünel içindeki sıcaklık ve duman seviyelerinin çok yükseldiği ve ortamın insan sağlığı için olumsuz özelliklerde olduğu belirlenmiştir. Sadece 3. fanın açık olmasının, yangın kaynaklı duman, sıcaklık, CO ve O2 değerleri üzerinde ki iyileştirici etkisinin çok düşük düzeyde kaldığı gözlem-lenmiştir. Ancak sadece 1. fanın veya sadece 2. fanın açık olması durumlarının, tünel içi duman ve ısı kontrolün-de daha efektif sonuçlar verdiği kanaatine varılmıştır. Tüm fanların açık olduğu durumda ise, diğer tüm durumlara göre duman, sıcaklık ve CO değerlerinin minimum seviyede, O2 değerinin ise maksimum seviyede gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Dolayısıyla, incelenen parametre aralığında tüm fanların açık olduğu durumun optimum duman ve ısı kontrolü sağladığı tespit edilmiştir.