Dürüst Kullanım ve Tükenme İlkesi Kapsamında Markanın Figüratif (Logo) Unsurunun Kullanılması - Mehmet Emin Yikar (Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi/Sakarya Hukuk Dergisi)
SMK kapsamında marka koruması, SMK m. 7 gereğince işaretin tescil edilmesi ile elde edilir. Tescil ile marka sahibine münhasır haklar tanınmaktadır. Bununla birlikte bu haklar, çeşitli gerekçeler ile kanun koyucu tarafından sınırlandırılmaktadır. Bu sınırlamalar kapsamında marka, üçüncü kişiler tarafından kullanılabilir. Marka hakkına getirilen sınırlamalardan birisi SMK m. 152’de düzenlenen marka hakkının tükenmesi ilkesidir. SMK m. 152/1 uyarınca marka hakkı korumasına konu ürünlerin, marka hakkı sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından itibaren bu ürünler ile ilgili fiiller marka hakkı kapsamı dışında kalır. Hüküm gereğince üçüncü kişiler, markalı orijinal ürünleri hukuki işlemlere konu edebilir. Bu bağlamda örneğin üçüncü kişiler, orijinal ürünlerin tekrardan satışını yapabilir. Markanın üçüncü kişilerce kullanılabileceği diğer bir hal SMK m. 7/5’te düzenlenen dürüst kullanımdır. Hüküm gereğince marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının i) gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmek amacıyla, ii) mal veya hizmetin niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunmak amacıyla ve iii) mal veya hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu durumlarda kullanılmasını engelleyemez. Marka hakkının tükenmesi ilkesi ve dürüst kullanım kapsamında üçüncü kişilerce gerçekleştirilecek marka kullanımı, marka sahibinin menfaatlerine aykırı nitelikte olmamalıdır. Üçüncü kişi, kural olarak marka sahibinin menfaatine aykırılık teşkil edecek her türlü kullanımdan kaçınmalıdır. Bu bağlamda üçüncü kişinin, markanın yazılı ve figüratif unsura sahip olması halinde, marka sahibinin menfaatine uyun olabilmesi için yalnızca markanın yazılı unsurunu kullanması gerekip gerekmediği tartışmalıdır. Çalışmada, tükenme ilkesi ve dürüst kullanım kapsamında markanın figüratif unsurunun kullanımı ele alınmaktadır.