Din Eğitimi Öğretmenlerinin Eleştirel Pedagoji Yönelimlerinin İncelenmesi - Muhiddin Okumuşlar; Tuba Kurt (Kocatepe İslami İlimler Dergisi)
Bu çalışmada din eğitimi öğretmenlerinin eleştirel pedagoji yönelimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Eleştirel pedagojinin savunduğu ilkeler din eğitimi açısından 21. yüzyılda öğrencilerin kazanması ve geliştirmesi beklenen hedeflerdendir. Eleştirel pedagojinin hedeflediği öğretmen tipine ulaşabilmek için öncelikle din eğitimi öğretmenlerinin bu yaklaşıma olan yönelimlerinin belirlenmesine ihtiyaç vardır. Din eğitimi öğretmenlerinin eleştirel pedagojiye dair yönelimlerinin incelenmesi, bu pedagojinin sınıfta etkin bir şekilde uygulamaya yansıması için önemlidir. Yapılan bu çalışmanın eleştirel pedagojiye yönelik öğretmen görüşlerini din eğitimi öğretmenleri özelinde araştırmak yönünden alan yazına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Nicel araştırmanın ilişkisel tarama deseninde yürütülen çalışmanın örnekleminde, uygun örnekleme yaklaşımına göre seçilen 421 din eğitimi öğretmeni bulunmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenleriyle İmam Hatip Lisesi Meslek Dersleri öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklem grubunun eleştirel pedagoji yönelimleri yaş, cinsiyet, eğitim durumu, içinde büyüdükleri ailenin sosyo-ekonomik durumu, anne-baba eğitim durumu ve mezun oldukları bölüm değişkenleri açısından karşılaştırılmıştır. Araştırmanın verileri Öğretmenlerin Eleştirel Pedagoji Yönelimleri Ölçeğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, Ortaöğretim DKAB ve İHL Meslek Dersleri öğretmenlerinin eleştirel pedagojiye yönelik yönelimleri orta ile üst düzey arasında yer almakta, bu da öğretmenlerin eleştirel pedagojik ilkelere belirli bir düzeyde yakınlık gösterdiğini ancak en üst düzeye ulaşmadıklarını ortaya koymaktadır. Yönelimlerin yaş, sosyo-ekonomik düzey, ebeveyn eğitim durumu ve mezun olunan bölüm gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Buna karşın cinsiyet değişkeninde kadın öğretmenlerin daha yüksek düzeyde eleştirel pedagojik yönelim sergiledikleri görülmüştür. Bu sonuçlar eleştirel pedagojik farkındalığın bireysel gelişim, mesleki deneyim ve bağlamsal faktörlerle şekillendiğini göstermektedir. Çalışmanın bulgularına dayalı olarak din eğitimi politikalarının eleştirel pedagojiyi daha etkin bir şekilde destekleyecek nitelikte yeniden yapılandırılması gerektiği önerilmektedir.