ارزیابی امکان‌پذیری تهدید بر دارایی‌های آب و فاضلاب شهری در مواجهه با سوانح انسان‌ساخت عمدی (مطالعه موردی: شهر همدان) - سعید گیوه چی; علی وجدانی نوذر; بهرام ملک محمدی (پدافند غیرعامل)
در عصر کنونی سوانح انسان‌ساخت عمدی با عاملیت دشمن خارجی و داخلی و تهدیدات ناشی از آنها که همواره زیرساخت‌ها و دارایی‌های حیاتی جوامع انسانی را مورد هدف قرار می‌دهد یکی از مهم‌ترین مباحث مدیریت بحران و پدافند غیرعامل است. تاریخچه این نوع سوانح در اقصی‌نقاط جهان نشان می‌دهد؛ مهم‌ترین دلیل و انگیزه دشمن در بالفعل کردن تهدیدات خود؛ ضربه‌زدن به دارایی‌های حیاتی یک جامعه باهدف ایجاد اختلال در امنیت و پایداری و رسیدن به منافع خود (به‌ویژه منافع سیاسی، فرهنگی و اقتصادی) است. در این راستا زیرساخت آب و فاضلاب شهری با مأموریت تأمین آب شرب بهداشتی یکی از دارایی‌های حیاتی جامعه و از طرفی جذاب برای دشمنان است که ضربه به این دارایی معمولاً پیامدهای جبران‌ناپذیری هم بر خود دارایی و هم بر جوامع انسانی برجا می‌گذارد، از مهم‌ترین پیامدهای ناشی از بالفعل شدن تهدید بر دارایی‌های آب و فاضلاب شهری می‌توان به شکل‌گیری بحران اجتماعی و اغتشاشات مردمی اشاره نمود. در این تحقیق باهدف اصلی ارزیابی امکان‌پذیری تهدید بر دارایی‌های آب و فاضلاب شهر همدان در مواجهه با سوانح انسان‌ساخت عمدی، موضوع با استفاده از روش ترکیبی SECA-GIS[1] مورد ارزیابی قرار گرفت، نتایج نشان می‌دهد در این شهر از بین معیارهای ارزیابی تهدیدات؛ شدت تهدید با وزن 1844/0، بزرگی تهدید با وزن 1780/0 و سابقه وقوع با وزن 1674/0 به ترتیب اولویت اول تا سوم را به خود اختصاص داده و همچنین از بین تهدیدات سوانح انسان‌ساخت عمدی به‌طورکلی شورش و اغتشاش رتبه اول، حمله هوایی و موشکی رتبه دوم و خرابکاری رتبه سوم را کسب نموده است، لیکن با نگاهی به دسته‌بندی انواع سوانح انسان‌ساخت عمدی؛ حمله هوایی و موشکی (با عاملیت دشمن خارجی) و شورش و اغتشاشات (با عاملیت دشمن داخلی) در منطقه موردمطالعه در رتبه اول قرار دارند و برحسب جذابیت دارایی‌های زیرساخت آب و فاضلاب از دید دشمن؛ تصفیه‌خانه‌هایآب شهر با کسب امتیاز 5072/4 در سطح بحرانی در مواجهه با حملات هوایی و موشکی قرارگرفته که نیازمند انجام اقدامات پیشگیرانه و دفاعی است. [1] Simultaneous Evaluation of Criteria and Alternatives - Geographic Information System