Bezpieczeństwo finansowe polskich gospodarstw rolnych. Propozycja ujednoliconej miary - Roma Ryś-Jurek (Wieś i Rolnictwo)
Celem głównym pracy było przedstawienie propozycji metodycznej kompozycji miernika bezpieczeństwa finansowego (BF) dla polskich gospodarstw rolnych. W opracowanym wskaźniku uwzględniono pięć czynników pochodzących z analizy wskaźnikowej danych finansowych. Podmiotem badań były gospodarstwa rolne z Polski, które prowadzą rachunkowość rolną w ramach systemu FADN. Przedmiotem badań było zaś bezpieczeństwo finansowe tych gospodarstw. Dokonano jego pomiaru, opierając się na wskaźnikach z zakresu relacji majątkowo-kapitałowych, płynności i zadłużenia, sprawności działania oraz efektywności finansowej. Najpierw opisano stan bezpieczeństwa finansowego w polskim sektorze gospodarstw rolnych na tle średnich wyników obserwowanych w Unii Europejskiej w latach 2004–2020. Następnie na podstawie eksperymentalnego zbiorczego wskaźnika BF powstał ranking gospodarstw rolnych dla 2020 r., pokazujący 10 najwyższych i najniższych wyników. W końcowej części pracy wykonano badanie wrażliwości wskaźnika BF na wybranych 12 podstawowych kategorii produkcyjnych, ekonomicznych i finansowych za pomocą klasycznej metody najmniejszych kwadratów ze stałą. Po wykonanych badaniach można stwierdzić, że polskie gospodarstwa rolne są bezpieczne finansowo, co wynika z: przewagi aktywów trwałych w sumie bilansowej, zachowania złotej reguły bilansowej, nadpłynności, niskiego zadłużenia, dodatniego udziału kapitału obrotowego netto w sumie bilansowej i zauważalnej dochodowości. Ponadto ich wyniki nie odbiegają znacząco od średniego poziomu obserwowanego w 28 krajach UE. Na podstawie rankingu wykazano, że tendencję do utrzymywania nadmiernego bezpieczeństwa finansowego mają gospodarstwa najmniejsze – do 12 ha, o dochodzie do ok. 11 tys. euro – niezależnie od kierunku produkcji. Potwierdzają to wyniki oszacowanych modeli z jedną zmienną. Im wyższe jest bezpieczeństwo finansowe gospodarstwa, tym niższe aktywa, zobowiązania, dochód i przepływ pieniężny.