TÜRKİYE’DE İŞSİZLİK ORANININ TEMEL BİLEŞENLİ REGRESYON ANALİZİ İLE BELİRLENMESİ - Atilla Göktaş; Öznur İşçi̇ (Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi)
Bugünün dünyasında ekonomik ve sosyal etkilerinin yer aldığı işsizlik, bir ülkenin çok yönlü problemler ile karşı karşıya kalmasıdır. Bir ülkedeki iş gücünün durumu ve niteliği ekonomik gelişimleri göstermektedir. Bu gerçekler ışığında, gelişmekte olan bir ülke işsizlik probleminin üstesinden gelmesi gerekmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu’na göre, iş gücünü oluşturan 15 ve 60 yaş arasındaki aktif bireyler kurumsallaşmamış nüfustan oluşmaktadır. İşsizlik, herhangi bir işe sahip olmayan ve mevcut ödeme düzeyinde bir iş teklifi arayan bireylerin oluşturduğu bir kavramdır. İşsizliği etkileyen bazı faktörler, ithalat, ihracat, ithalat ve ihracatın dolar kuru, ithalat ve ihracat değişim oranı, döviz kuru, nüfus artış hızı, GSMH, cari fiyatlarla GSMH büyüme hızı, sabit fiyatlarla GSMH büyüme hızı, kamu yatırımları, özel yatırımlar, GSMH deflatörüdür. Çalışmanın amacı işsizlik oranını etkileyen faktörlerdeki çoklu bağlantı sorununu ortadan kaldırmak olup, temel bileşenler kullanılarak bu faktörlerden yeni değişkenler elde etmektir. Açıklayıcı değişkenler olan bu yeni değişkenler işsizlik regresyon modelini oluşturmada kullanılmaktadır. İstatistiksel çıkarım varsayımları kontrol edildikten sonra, Türkiye’deki işsizlik öngörüsü yapılmıştır.