İNSANİ GELİŞMİŞLİK GÖSTERGELERİ AÇISINDAN İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI ÜYE ÜLKELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ - Hacı Hayrettin Tıraş; Hüseyin Ağır (Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi)
ÖZ Bir ülkenin ekonomik performansı ile beşeri kalkınma performansı birbirinden farklı olabilir. Bununla birlikte kalkınmanın bir göstergesi olarak sadece yüksek gelir düzeyi de yeterli değildir. Gelişmişlik düzeylerini belirleyebilmek, ekonomik göstergelerle birlikte insani, sosyal ve kültürel açıdan farklı göstergelerin kullanılmasını gerektirmektedir. Birleşmiş Milletler, bir ülkenin gelişmişlik düzeyini İnsani Gelişim Endeksi aracılığıyla ölçmektedir. Bu endekste, ülkelerin gelirleriyle birlikte, eğitim ve sağlığa ilişkin göstergeler de yer almaktadır. Bu çalışmada Türkiye’nin de içinde olduğu 57 üyeli İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerinin, 2016 İnsani Gelişme Endeksi ve alt grup göstergeleri açısından bir değerlendirilmesi yapılmaktadır. Buna göre, Türkiye insani gelişme endeksi bakımından, 0,767 puanla 188 ülke içerisinde 71. sırada yer almaktadır. Bu sıralama Türkiye’yi yüksek insani gelişime sahip ülkeler arasına koymaktadır. İslam İşbirliği Teşkilatı üyeleri içerisinde ise 11. sırada yer alan Türkiye, bu grubun gelir göstergeleri göz önüne alındığında daha yüksek yerlerde olmayı hak ettiği düşünülmektedir. Türkiye’nin insani gelişim açısından daha üst basamaklarda yer alabilmesi, eğitim ve sağlık alanlarındaki yatırımların arttırılmasına bağlı bir durum olarak görülmektedir. Anahtar Kavramlar: Beşeri sermaye, Beşeri Kalkınma, İnsani Gelişim Endeksi, İslam İşbirliği TeşkilatıJEL Kodları: O10, O15