Co przedstawia portret terrorystki? - Beata Łazarz (Civitas Hominibus)
Celem artykułu jest analiza przedstawionych w powieści Andrzeja Struga „Portret” psychologicznych uwarunkowań tworzenia wizerunku Kory, polskiej terrorystki-samobójczyni z okresu rewolucji 1905 roku. Protagonistka deklarowała chęć oddania życia za ideały narodowe i społeczne. Odwołania do polskiej mitologii romantycznej, zwłaszcza toposu szalonego bohatera, stały się podstawą idealizowania jej postaci przez artystę, który pragnął namalować jej portret. Postawił sobie za cel stworzenie ikony „terrorystycznej świętej”, która miała oddawać doskonałość duchową dziewczyny i mieć moc „cudownego obrazu”. Przy użyciu narzędzi psychoanalitycznych, zaczerpniętych szczególnie z teorii Hanny Segal i Julii Kristevy, zostały wydobyte świadome i nieświadome motywacje bombiarki i malarza. Pozwoliło to na zidentyfikowane przyczyn niemożności stworzenia portretu: oddziaływania mechanizmów obronnych, takich jak rozszczepienie i fantazje obronne, które uniemożliwiały artyście konfrontację z ambiwalencją i niejednoznacznością postaci Kory, negatywnie rzutując na jego zdolność do stworzenia portretu terrorystki.