Bölgesel Kalkınmadan Uluslararasılaşmaya Doğru Üniversite Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Genel Durumu: Araştırma ve Yenilik Stratejilerinde Kalite Güvence Sisteminin Geliştirilmesi - Cihat Çelik; Volkan Keleş; Kemal Büyükgüzel (Üniversite Araştırmaları Dergisi)
Ülkelerin sosyal, ekonomik ve teknolojik kalkınmasında Üniversitelerin önemli görevi bulunmaktadır. Kuzey Amerika ve Avrupa dışında ülkemizde de son yıllarda oluşturulan bu üniversiteler bölgeselden başlayarak genelde ülke kalkınmasında büyük ivme yaratmışlardır. Avrupa’da geçmişi ortaçağa kadar uzanan üniversiteler önceleri bilgiyi aktaran ve yorumlayan kurumlar olarak görev yaparken 19. yüzyıldan itibaren bilgiyi üretmeye ve uygulamaya başlamıştır. Araştırma ve uygulamanın günümüzdeki değerini ve üniversitelerin statüsünü anlamak için üniversitelerdeki değişim ve dönüşümü anlamak gerekir. Üniversitelerin bilgiyi aktarma görevinden bilgiyi üretmeye evrilmesi ve ulusal kalkınmayı amaçlaması, bilimsel araştırma yapma ve uygulama görevinin artık kaçınılmaz olduğunu gösterir. Geleneksel yükseköğretim sistemine göre her düzeydeki toplumun erişebileceği bir yükseköğretim sisteminin daha sürdürülebilir olacağı görüşü benimsenmiştir. Gittikçe artan öğrenci sayısı, bununla ilişkili ihtiyaçların farklılaşması ve mezuniyet sonrası kariyer planlamaları yükseköğretimin kapsamını genişletse de araştırma işlevi ön plandadır. Ülkemizde olduğu gibi, mevcut üniversitelerin araştırma üniversitesine dönüşmesi sürecinde zorluklar ve imkânsızlıklar bulunsa da, sürecin stratejik bir bakış ve değişim yönetimi perspektifi ile ele alınması ve kalite güvencesi sisteminin oluşturulması gereklidir. Bu durum gerçek anlamda yerel, bölgesel ve ulusal kalkınma hamleleri ile örtüşen, katma değer üretebilen ve toplumsal katkı sağlayabilen, uluslararasılaşma kapsamında kalite güvencesi kriterlerini veya standartlarını oluşturabilen Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin kurulması gerektiğini açıkça göstermektedir. Bölgesel, ulusal ve uluslararası kalkınmada Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin katkısı yüksek olup bu sebeple tüm merkezler eğitim, araştırma ve uygulama yanında toplumla ilişkili olan görevlerini de misyon ve vizyonlarına eklemelidir. Bu bilgiler ışığında bu derlemede üniversitelerimizin Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin temel faaliyet alanlarında uluslararasılaşmaya katkı verecek şekilde kalite güvencesi standartlarını belirleyerek uygulaması, izlemesi, kontrol ve önlem mekanizmalarını oluşturması ve sürekli iyileştirmesi için tanımlı süreçlerden oluşan bir kalite güvence sisteminin geliştirilmesine öncülük edilmesi amaçlanmıştır.